Nowa baza OECD pokazuje, że chińskie firmy w wybranych sektorach otrzymywały nawet do 8 razy większe subsydia państwowe niż ich odpowiednicy z państw OECD. Dane obejmują dwie dekady do 2024 roku i pokazują, jak mocno Pekin wpływa na warunki konkurencji. Dla motoryzacji ma to znaczenie, bo przewaga kosztowa nie bierze się wyłącznie z fabryk, skali produkcji i taniej siły roboczej.

Subsydia jako element przewagi przemysłowej

Baza przygotowana przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju skupia się na wybranych sektorach gospodarki. Jej najważniejszy wniosek jest prosty: chińskie przedsiębiorstwa w części branż działały z dużo silniejszym wsparciem publicznym niż firmy z państw OECD.

Nie jest to detal księgowy, który zostaje w tabelach dla ekonomistów. Subsydia potrafią zmieniać ceny, tempo inwestycji i odporność firm na słabsze okresy. W praktyce mogą więc wpływać także na to, jak szybko producenci rozwijają technologie potrzebne później w samochodach.

Nie tylko auta, ale także zaplecze dla aut

Wśród najmocniej wspieranych branż OECD identyfikuje między innymi półprzewodniki i panele słoneczne. To ważne również z perspektywy rynku samochodowego, bo nowoczesne auta są coraz mocniej zależne od elektroniki, baterii, energii i całego przemysłowego ekosystemu wokół elektromobilności.

fot. BYD

Chińska przewaga w motoryzacji nie musi więc wynikać z jednego cudownego składnika. Bardziej przypomina system naczyń połączonych: przemysł, dostawcy, technologie i państwowe wsparcie tworzą środowisko, w którym firmy mogą szybciej skalować produkcję. Zachodni konkurenci mogą to akceptować albo nie, ale ignorowanie tego mechanizmu byłoby równie rozsądne jak szukanie ładowarki do elektryka w baku.

Europa patrzy na konkurencję przez pryzmat kosztów

Dla europejskich marek problemem nie jest sama obecność chińskich producentów. Konkurencja jest normalną częścią rynku, a klient zwykle korzysta na większym wyborze. Spór zaczyna się wtedy, gdy warunki finansowania i wsparcia publicznego znacząco różnią się między regionami.

Dane OECD wzmacniają argument, że część chińskich firm mogła rozwijać się w otoczeniu mniej porównywalnym z realiami państw OECD. Ma to ogromne znaczenie przy ocenie kosztu zakupu samochodów, komponentów i technologii trafiających na globalne rynki. Sama niska cena nie mówi jeszcze, ile kosztów rzeczywiście ponosi producent.

Motoryzacja odczuje to pośrednio

Badanie OECD nie sprowadza sprawy wyłącznie do samochodów. Pokazuje jednak tło, bez którego trudno zrozumieć napięcia wokół chińskiego przemysłu. Gdy państwo przez lata wzmacnia wybrane sektory, skutki mogą pojawić się później w produktach finalnych, także w autach elektrycznych i ich łańcuchach dostaw.

Różnica między firmami nie zawsze wynika więc tylko z jakości zarządzania, pomysłowości i wydajności produkcji. Czasem za ceną i tempem ekspansji stoi polityka przemysłowa prowadzona przez wiele lat. W tym przypadku OECD wskazuje, że skala wsparcia w Chinach była w wybranych sektorach zdecydowanie wyższa niż u konkurentów z państw organizacji.