Najwyższy Sąd Ludowy Chin opublikował pierwszy karny „przypadek przewodni” dotyczący bezpieczeństwa ruchu drogowego, w którym podkreślono, że kierowca nie może przenieść odpowiedzialności na system wspomagania jazdy. Sprawa dotyczyła kierowcy, który prowadził pod wpływem alkoholu, uruchomił system poziomu 2 i użył nielegalnie zamontowanego urządzenia do obejścia kontroli „ręce na kierownicy”. Sąd uznał, że obejście zabezpieczeń rynku wtórnego nie zwalnia z odpowiedzialności za bezpieczne prowadzenie pojazdu.

Co wydarzyło się w Zhejiang?

We wrześniu 2025 roku Wang Mouqun z dystryktu Linping w Hangzhou (prowincja Zhejiang) prowadził samochód pod wpływem alkoholu, po czym uruchomił system autonomii poziomu 2. Następnie opuścił fotel kierowcy, odchylił się na fotelu pasażera i zasnął, gdy pojazd jechał w stronę ustawionego celu. Auto zatrzymało się na lokalnej drodze, a przechodnie wezwali policję. Badanie krwi potwierdziło stężenie alkoholu 114,5 mg/100 ml. Funkcjonariusze dotarli na miejsce po zgłoszeniu osób postronnych.

Jak działał system i co zostało obejście?

Pojazd był wyposażony w system wspomagania kierowcy poziomu 2, który ostrzega o konieczności przejęcia kontroli, gdy dłonie kierowcy nie znajdują się na kierownicy przez ponad dwie minuty. Jeśli kierowca nie reaguje, system ma zwalniać lub wyłączać wspomaganie. Wang był szkolony z zasad bezpieczeństwa i rozumiał, że uruchomienie wspomagania w stanie nietrzeźwości narusza zasady systemu i przepisy ruchu.

Mimo tego zamontował urządzenie opisane jako „smart driving gadget”, które symulowało obecność dłoni na kierownicy i omijało zabezpieczenia. Na nagraniach krążących w chińskich mediach społecznościowych pojazd wygląda na Aito M9, duży SUV z systemem wspomagania opracowanym przez Huawei, obsługującym funkcje nawigowanego wspomagania na drogach miejskich i autostradach. Model jest oferowany w wersjach o przedłużonym zasięgu oraz całkowicie elektrycznych, a cena startowa została wskazana jako ok. 469 800 yuan (ok. 241 571 zł).

Wyrok i wcześniejsze naruszenia

Wcześniej Wang miał zawieszone prawo jazdy na sześć miesięcy w lipcu 2024 roku z powodu naruszeń związanych z alkoholem. We wrześniu 2025 roku Sąd Ludowy dystryktu Linping wydał orzeczenie (2025) Zhe 0113 Xing Chu 596, wymierzając karę 1 miesiąca i 15 dni aresztu oraz grzywnę 4000 yuan (ok. 2057 zł). W opisie sprawy podano też równowartość 576 dolarów (ok. 2046 zł), a wyrok stał się prawomocny.

Dlaczego sprawa trafiła do „przypadków przewodnich”

W opisie interpretacji prawnej przywołano normę GB/T40429-2021, która definiuje poziomy automatyzacji jazdy od 0 do 5, a poziomy 0–2 klasyfikuje jako wspomaganie kierowcy. Podkreślono, że takie systemy nie zastępują kierowcy i nie są technicznie zdolne do gwarantowania bezpieczeństwa we wszystkich warunkach drogowych. Zachowanie kierowcy opisano jako dwuetapowe: jazda pod wpływem oraz jazda ze wspomaganiem po obejściu monitoringu, a w obu etapach odpowiedzialnym kierowcą pozostaje człowiek. Wskazano też na art. 133-1 chińskiego kodeksu karnego, zgodnie z którym jazda pod wpływem stanowi „niebezpieczną jazdę”.

Przywołane wytyczne z 2023 roku (Najwyższy Sąd Ludowy, Najwyższa Prokuratura Ludowa, Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwo Sprawiedliwości) przewidują surowsze kary, gdy w ciągu dwóch lat wystąpiły wcześniejsze naruszenia związane z alkoholem, a powtórność i obejście zabezpieczeń zostały powiązane ze skazaniem.

Co z tego wynika dla kierowców?

Ta sprawa łączy dwa ryzyka: prowadzenie pod wpływem oraz świadome obchodzenie zabezpieczeń systemu wspomagania. Systemy asystujące mają redukować obciążenie w wybranych sytuacjach, ale nie są „zastępstwem” za uwagę i odpowiedzialność człowieka.

• Kierowca pozostaje odpowiedzialny za bezpieczne prowadzenie nawet przy aktywnym wspomaganiu.
• Urządzenia z rynku wtórnego omijające monitoring nie zdejmują odpowiedzialności prawnej.
• Poziom 2 to wspomaganie, a nie jazda autonomiczna.

O autorze