Dokładnie 10 lat temu Volkswagen znalazł się w centrum jednego z największych skandali w historii motoryzacji. Dieselgate nie tylko zachwiało fundamentami niemieckiego giganta, ale też wywołało globalną lawinę zmian, która do dziś kształtuje rynek samochodowy, politykę klimatyczną i strategie producentów.

Początek trzęsienia ziemi

18 września 2015 roku amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) ujawniła, że Volkswagen manipulował wynikami testów emisji spalin w swoich silnikach Diesla. Wiadomość ta, szybko uznana za historyczną, wywołała prawdziwe trzęsienie ziemi w branży motoryzacyjnej. W ciągu zaledwie kilku dni Martin Winterkorn zrezygnował ze stanowiska prezesa koncernu Volkswagen, a niemiecki gigant musiał zmierzyć się z falą kar i odszkodowań, które łącznie wyniosły ponad 35 miliardów euro, czyli około 149 miliardów złotych.

Ekspert branżowy podkreślił, że Dieselgate stał się katalizatorem bezprecedensowych zmian w polityce klimatycznej Europy.

Przyspieszona elektryfikacja

Paradoksalnie, ten ogromny cios finansowy i wizerunkowy przyspieszył decyzję Volkswagena o wejściu na ścieżkę elektromobilności. Afera przyspieszyła również unijną politykę dekarbonizacji – od Zielonego Ładu po przełomową decyzję o zakazie sprzedaży nowych aut z silnikami spalinowymi od 2035 roku. Producenci, nie tylko z Niemiec, byli zmuszeni przeorganizować swoje dotychczasowe strategie. Masowe inwestycje w platformy elektryczne, fabryki baterii i oprogramowanie stały się nie tyle wyborem, co koniecznością. Jednak droga do „zielonej” motoryzacji okazała się wyboista.

Problemy transformacji

W raporcie przygotowanym przez Mario Draghiego wskazano, że transformacja była narzucona odgórnie, bez solidnego planu wsparcia dla przemysłu. Braki w infrastrukturze ładowania, niewystarczające zachęty finansowe i nieprzystosowany system podatkowy zahamowały rozwój elektromobilności w Europie. Konsumenci często stawali przed dylematem – kupić droższe auto elektryczne bez gwarancji łatwego ładowania, czy pozostać przy tradycyjnym silniku spalinowym. To spowolniło adaptację nowych technologii i zwiększyło niepewność na rynku.

Kolejne kryzysy

Sytuację dodatkowo skomplikowała pandemia COVID-19, która sparaliżowała sprzedaż aut na całym świecie. Zaraz potem przyszła zapaść związana z niedoborem mikrochipów, co znacznie ograniczyło produkcję aut. Wytwórcy, mimo że sprzedawali mniej samochodów, paradoksalnie poprawili swoje marże – ceny poszybowały w górę, a popyt wciąż przewyższał podaż.

Globalna rywalizacja

Europa stanęła wobec nowego zagrożenia – ofensywy tanich, chińskich samochodów elektrycznych. Dodatkowo polityka protekcjonistyczna USA ograniczyła pole manewru europejskim markom na tamtejszym rynku.

Komisja Europejska ogłosiła, że nałoży cła sięgające nawet 38% na samochody elektryczne importowane z Chin, co spotęgowało napięcia handlowe.

Światło w tunelu

Pomimo licznych trudności, branża zaczęła powoli odbudowywać zaufanie. Salony samochodowe i targi motoryzacyjne, jak niedawne IAA Mobility w Monachium, pokazały odmienioną twarz przemysłu motoryzacyjnego. Volkswagen i inni liderzy zaprezentowali koncepty oraz modele stawiające na dostępność cenową i innowacyjne rozwiązania technologiczne, dowodząc, że transformacja idzie w dobrym kierunku.

Dzięki większym inwestycjom w badania i rozwój oraz stopniowej poprawie infrastruktury, rynek samochodów elektrycznych zaczyna powoli nadrabiać straty. Afera Dieselgate, choć była jedną z najciemniejszych kart w historii motoryzacji, uruchomiła proces, który zdefiniował nową erę mobilności, a jej wpływ odczuwalny jest do dziś.

Bilans po dekadzie

Dziś, dekadę po skandalu, można stwierdzić jedno: Dieselgate nie było tylko wpadką Volkswagena. Było punktem zwrotnym dla całej branży, wymuszającym zmianę myślenia o mobilności. Od regulacji prawnych, przez strategie producentów, po oczekiwania konsumentów – nic już nie wygląda tak samo, jak wcześniej. Przyszłość motoryzacji zapowiada się jeszcze bardziej dynamiczna. Mobilność ma być elektryczna, zrównoważona i – miejmy nadzieję – wreszcie przystępna cenowo dla szerokiego grona odbiorców.

O autorze