Komisja Europejska przygotowuje AccelerateEU, czyli nową strategię ograniczania zależności od ropy i gazu w Europie. Plan łączy elektryfikację, odnawialne źródła energii i poprawę efektywności energetycznej, aby ustabilizować koszty energii w średnim terminie. W centrum zmian znalazły się ogrzewanie budynków, przemysł i transport.

Nowa strategia pozostaje na etapie projektu, ale już porządkuje rozwiązania znane z Zielonego Ładu i układa je w bardziej bezpośredni program działań. Nacisk przesuwa się z odległych celów na skutki, które mają być odczuwalne szybciej przez gospodarstwa domowe i firmy.

Elektryfikacja i odnawialne źródła energii na pierwszym planie

Plan opiera się na trzech filarach. Są nimi elektryfikacja zużycia energii, poprawa efektywności oraz szybsze wdrażanie czystych technologii. To właśnie ten zestaw ma ograniczać wpływ drogich paliw kopalnych na rachunki i koszty działania gospodarki.

Ważnym elementem pozostaje ogrzewanie domów. Zastępowanie kotłów gazowych pompami ciepła ma obniżać zużycie energii i rachunki, szczególnie w budynkach prywatnych. Dlatego rozważane są zachęty finansowe oraz leasing społeczny, który ma ułatwić wejście w te technologie. Równolegle rośnie rola innych rozwiązań opartych na energii odnawialnej. W planie ważne miejsce zajmują:

• solar termiczny,
• geotermia,
• systemy ciepłownicze.

Znaczenie tych technologii rośnie także w przemyśle. Pompy ciepła mogą tam dostarczać ciepło procesowe do 250–300°C., co rozszerza ich zastosowanie poza sektor mieszkaniowy.

Samochody elektryczne mają obniżać koszty użytkowania

Dużą część strategii zajmuje transport. Komisja zakłada, że mobilność elektryczna może dać konsumentom szybszą ulgę niż wiele innych zmian, bo koszt przejechania kilometra autem na prądzie pozostaje niższy niż w samochodzie benzynowym lub dieslu.

AccelerateEU przewiduje w tym obszarze konkretne kierunki wsparcia. Plan obejmuje:

• zachęty do zakupu samochodów elektrycznych,
• programy leasingu społecznego,
• rozwój transportu publicznego.

Dla branży motoryzacyjnej oznacza to dalsze przyspieszenie transformacji, która już trwa w Europie. To przełoży się nie tylko na ofertę producentów, ale też na ceny, skalę produkcji i tempo zmian w strategiach marek. Krótko mówiąc, nikt nie zamierza tu wrzucać luzu.

Plan działa równocześnie na dziś i na kolejne lata

Strategia nie ogranicza się do jednego pakietu natychmiastowych decyzji. Komisja przygotowuje harmonogram obejmujący zarówno oszczędzanie energii, jak i rozwój technologii wspierających elektryfikację domów, transportu oraz lokalnej produkcji energii.

W najbliższym horyzoncie mają pojawić się rozwiązania dla ministrów UE oraz programy dotyczące pojazdów elektrycznych, pomp ciepła i domowych magazynów energii. W planie znajdują się też narzędzia wspierające geotermię oraz nowe zachęty dla dużych projektów solarnych.

W średnim terminie strategia obejmuje także przegląd zasad dotyczących wodoru odnawialnego. Równolegle rozwijane mają być paliwa zrównoważone dla lotnictwa, co pokazuje, że plan nie kończy się na domach i samochodach osobowych.

Kraje UE już testują podobne rozwiązania

Projekt odwołuje się do działań wdrażanych już w części państw członkowskich. Francja rozwija pompy ciepła, geotermię i wsparcie dla aut elektrycznych, a także stopniowo odchodzi od kotłów gazowych w nowych budynkach.

Belgia obniżyła VAT na technologie czyste, w tym fotowoltaikę i pompy ciepła. Austria wprowadziła dopłaty sięgające 100%. dla najbardziej wrażliwych gospodarstw domowych, a Niemcy promują tańszy prąd dla pomp ciepła w zamian za większą elastyczność zużycia energii. Te przykłady pokazują, że Bruksela nie buduje planu od zera.

AccelerateEU zbiera rozwiązania już obecne w Europie i próbuje nadać im wspólny kierunek, który ma ograniczyć zależność od paliw kopalnych oraz zmniejszyć presję kosztową na mieszkańców i przemysł.

O autorze