Rząd rozważa ponowną próbę wprowadzenia podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Poprzednią ustawę prezydent Karol Nawrocki skierował do Trybunału Konstytucyjnego, a minister finansów Andrzej Domański zapowiada analizę kolejnych możliwości prawnych.
Podatek miał przynieść około 4 mld zł
Planowana danina miała objąć nadzwyczajne zyski osiągnięte przez spółki paliwowe ze sprzedaży paliw ciekłych od marca do grudnia 2026 roku. Pod koniec lipca prezydent skierował ustawę do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli prewencyjnej, przez co przepisy nie mogły wejść w życie.
Według założeń wpływy z podatku miały wynieść około 4 mld zł i pokryć koszt programu CPN, czyli Ceny Paliwa Niżej. Mechanizm obejmował obniżoną stawkę VAT na wybrane paliwa, niższą akcyzę oraz ustalanie maksymalnych cen benzyny i oleju napędowego na stacjach.
Minister finansów zapowiada drugą próbę
Andrzej Domański poinformował w TVN24, że rząd analizuje możliwość ponownego przygotowania przepisów. Nie wskazał jednak terminu przedstawienia nowego projektu, ponieważ wcześniej mają zakończyć się analizy prawne dotyczące decyzji prezydenta.
Minister finansów, odnosząc się do planów rządu, powiedział:
Wiemy, że w tej chwili koncerny paliwowe, nie tylko w Polsce, osiągają potężne zyski kosztem kierowców. Od samego początku mówiliśmy, że pakiet CPN ma być sfinansowany właśnie z opodatkowania tych nadmiarowych potężnych zysków.
Pytany bezpośrednio o ponowne podejście do opodatkowania branży paliwowej, Domański potwierdził, że taki scenariusz jest prawdopodobny:
Myślę, że takie kolejne podejście będzie. Trudno jeszcze powiedzieć kiedy. Musi zostać zakończona analiza sytuacji.
Program CPN już nie obowiązuje
Rządowy program regulacji cen paliw zakończył się 30 czerwca. Wraz z nim wygasły przepisy przewidujące obniżoną stawkę VAT na niektóre paliwa oraz maksymalne ceny benzyny i oleju napędowego na stacjach. Przepisy dotyczące niższej akcyzy przestały obowiązywać już w połowie czerwca.
Oznacza to, że kierowcy ponownie płacą podatki według standardowych zasad, a ceny są kształtowane przez sytuację na rynku ropy, kursy walut, marże oraz obciążenia fiskalne. Podatek od nadzwyczajnych zysków miał sprawić, że koszt wcześniejszych obniżek nie zostałby ostatecznie przeniesiony wyłącznie na budżet państwa.
Niższy VAT może wrócić przy wzroście cen ropy
Domański poinformował również, że rozmawiał z premierem Donaldem Tuskiem o sytuacji na rynku paliw. Żadne decyzje dotychczas nie zapadły, jednak resort finansów monitoruje ceny ropy i paliw.
Minister nie wykluczył czasowego przywrócenia obniżonego VAT, gdyby warunki rynkowe ponownie się pogorszyły:
Jeżeli sytuacja na rynku paliw, na rynku ropy uległaby ponownemu pogorszeniu, to wtedy oczywiście nadal jest możliwość tego, aby na pewien okres, chociażby ostatnie tygodnie wakacji, faktycznie częściowo obniżyć podatek VAT. Z akcyzą już w tej chwili byłoby to zdecydowanie trudniejsze.
Na razie nie wiadomo zatem ani kiedy powstanie nowa wersja podatku od nadzwyczajnych zysków, ani czy kierowcy ponownie skorzystają z obniżki VAT. Rząd pozostawia sobie jednak oba instrumenty jako możliwą odpowiedź na kolejny wzrost cen paliw.
