Fala siarczystych mrozów to dla diesla test bez litości. Nie chodzi tylko o to, że „zimno”, tylko o chemię i fizykę w baku: olej napędowy potrafi zmętnieć, a potem wytrącić parafinę, która skutecznie przytyka układ paliwowy. Do tego dochodzi drugi, nowoczesny bohater zimowych nerwów: AdBlue, które zamarza już przy -11 st. C. I nagle nawet sprawne auto może powiedzieć: dziś nie.

Zimą najłatwiej wpaść w pułapkę myślenia, że „jak tankuję zimowe, to mam spokój”. Zwykle pomaga, ale są progi temperatur, stan filtra i nawyki, które robią większą różnicę niż naklejka na dystrybutorze.

Co się dzieje z olejem napędowym, gdy temperatura spada?

Olej napędowy już przy pierwszych przymrozkach zaczyna robić się mętny. Potem z paliwa wytrącają się kryształki parafiny i to one potrafią utrudnić rozruch, a w skrajnym scenariuszu unieruchomić auto. Żeby temu przeciwdziałać, do paliw dodaje się środki obniżające tzw. temperaturę blokowania zimnego filtra paliwa (CFPP). Takie dodatki są stosowane fabrycznie w paliwach sezonowych, ale występują też jako osobne preparaty dolewane do zbiornika. Orlen informuje:

W okresie przejściowym i zimowym olej napędowy Ekodiesel Ultra jest wytwarzany z udziałem procesowo zmodyfikowanych komponentów, zawiera także dodatki depresujące, zmieniające strukturę kryształów parafiny zapobiegając blokowaniu filtrów paliwa, oraz dodatki o działaniu dyspergującym kryształy parafiny zapewniając w ten sposób bezproblemowy rozruch i niezawodną pracę silnika w niskich temperaturach

To deklarowane działanie paliwa, ale w praktyce i tak dużo zależy od kondycji auta oraz tego, co już siedzi w filtrze.

Gatunki oleju napędowego w Polsce i „sezon” na dystrybutorze

Polskie przepisy określają, jakie paliwo powinno trafiać na stacje w zależności od pory roku. Ze względu na właściwości niskotemperaturowe wyróżnia się trzy gatunki oleju napędowego dla klimatu umiarkowanego:

• B – CFPP nie wyższa niż 0 st. C
• D – CFPP nie wyższa niż -10 st. C
• F – CFPP nie wyższa niż -20 st. C

Za tym idą terminy sprzedaży: paliwo letnie jest dostępne od 16 kwietnia do 30 września, przejściowe od 1 marca do 15 kwietnia oraz od 1 października do 15 listopada, a zimowe od 16 listopada do końca lutego.

Dlaczego problemy mogą zacząć się wcześniej niż „na papierze”?

Warto mieć z tyłu głowy, że temperatury graniczne nie muszą zachowywać się identycznie w każdym samochodzie. W niektórych przypadkach kłopoty mogą zacząć się wcześniej, np. już przy -15 st. C. Jest też klasyk, o którym wielu woli nie pamiętać: w długo niewymienianym filtrze paliwa może zbierać się woda. Gdy zrobi się z niej tzw. korek lodowy, nawet odpowiednie paliwo nie pomoże w rozruchu.

Kiedy paliwo zimowe nie wystarczy: próg -20 st. C i „arktyk”

Gdy termometry pokazują mniej niż -20 st. C, nawet zimowy olej napędowy może okazać się niewystarczający. W nowszych autach filtry paliwa bywają podgrzewane elektrycznie, co częściowo zmniejsza ryzyko, ale nie zawsze rozwiązuje temat do końca. W takich warunkach rozwiązaniem jest tzw. paliwo arktyczne: jego CFPP wynosi -32 st. C, a temperatura mętnienia nie przekracza -22 st. C. Minus jest prosty: paliwo arktyczne bywa dostępne tylko na wybranych stacjach. I ważna rzecz, która potrafi zmylić: paliwo uszlachetnione (z pakietem dodatków) to nie to samo co paliwo arktyczne.

Gdy nie ma paliwa arktycznego: depresator lub antyżel, ale z wyprzedzeniem

Jeśli nie masz możliwości zatankowania paliwa arktycznego, a planujesz trasę tam, gdzie jest szczególnie zimno, zostaje depresator lub antyżel. Te dodatki ograniczają wytrącanie parafiny, ale jest warunek: trzeba je dodać do baku jeszcze zanim temperatura spadnie poniżej zera. Jeśli dolejesz je „po fakcie”, ich skuteczność będzie znikoma. Jeżeli dojdzie do zablokowania filtra paliwa, trzeba go ogrzać. W praktyce często kończy się to odholowaniem auta do ciepłego miejsca: parkingu podziemnego, warsztatu albo garażu. Tak, to ten moment, w którym diesel udaje, że nigdy nie słyszał o rozruchu.

AdBlue zimą: zamarza przy -11 st. C i potrafi dołożyć problemów

W nowoczesnych dieslach dochodzi jeszcze układ oczyszczania spalin wymagający AdBlue. To wodny roztwór mocznika, który zamarza już przy -11 st. C. Producenci przewidzieli ten temat i montują podgrzewacze, ale częste zamarzanie i rozmrażanie płynu może prowadzić do awarii. Co pomaga najbardziej w praktyce:

• parkowanie w garażu, gdzie temperatura nie spada tak nisko
• niewożenie butelki z AdBlue w bagażniku samochodu
• przechowywanie AdBlue w ogrzewanym pomieszczeniu (skrystalizowany płyn nie nadaje się do użytku)
• unikanie zakupu AdBlue przechowywanego na zewnątrz stacji

W skrócie: co naprawdę unieruchamia diesla w mrozie

• Wytrącanie parafiny z oleju napędowego utrudnia rozruch i potrafi blokować układ paliwowy.
• Poniżej -20 st. C nawet paliwo zimowe może nie wystarczyć; wtedy wchodzi paliwo arktyczne albo sensownie użyte dodatki.
• Stary filtr paliwa i woda w układzie mogą zrobić „korek lodowy”, który psuje plan nawet przy poprawnym paliwie.
• AdBlue zamarza przy -11 st. C, a powtarzające się cykle zamarzania i rozmrażania mogą kończyć się awariami.

O autorze