W Polsce kierowcy nie mają obowiązku wymiany opon na zimowe, ale wystarczy przekroczyć granicę, by sytuacja diametralnie się zmieniła. W wielu europejskich krajach obowiązują konkretne terminy, wymagania dotyczące ogumienia, a nawet nakazy wożenia łańcuchów śniegowych. Za zignorowanie przepisów można zapłacić kilkaset euro, a w skrajnych przypadkach kara sięga nawet 5000 euro (ok. 21 851 zł).
Opony zimowe w Europie. Nie wszędzie obowiązują te same zasady
Europa nie ma jednolitych przepisów dotyczących zimowego ogumienia. W niektórych państwach decyduje kalendarz, w innych warunki atmosferyczne, a jeszcze gdzie indziej obowiązek korzystania z opon zimowych pojawia się wyłącznie na określonych drogach. Oznacza to, że samochód spełniający wszystkie wymagania w Polsce niekoniecznie będzie odpowiednio wyposażony podczas zagranicznego wyjazdu.
Przepisy można podzielić na trzy podstawowe grupy. Pierwsza obejmuje państwa, które wymagają zimowego ogumienia w konkretnych miesiącach. Druga uzależnia obowiązek od występowania śniegu, lodu lub błota pośniegowego. W trzeciej znajdują się kraje, w których nie ma powszechnego nakazu, ale lokalne oznakowanie może wymagać zastosowania odpowiednich opon albo łańcuchów.
Istotne są również oznaczenia opon i głębokość bieżnika. Sam napis M+S nie wszędzie wystarcza, a minimalna dopuszczalna głębokość bieżnika może wynosić od 1,6 do 4 mm, zależnie od państwa i rodzaju ogumienia.
Austria: nawet 5000 euro kary za niewłaściwe opony
Jedne z najbardziej dotkliwych sankcji przewidują przepisy austriackie. Od 1 listopada do 15 kwietnia samochody osobowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t muszą być wyposażone w odpowiednie ogumienie, jeżeli na drodze występują warunki zimowe. Nie oznacza to jednak bezwzględnego obowiązku jazdy na zimówkach przez cały ten okres.
Jeżeli jezdnia jest pokryta śniegiem, błotem pośniegowym lub lodem, kierowca powinien korzystać z opon zimowych na wszystkich kołach. Alternatywą mogą być łańcuchy założone na koła napędowe, ale tylko wtedy, gdy nawierzchnia jest odpowiednio pokryta śniegiem lub lodem.
W Austrii zimowe opony radialne muszą mieć co najmniej 4 mm bieżnika. W przypadku opon diagonalnych wymagane minimum wynosi 5 mm. Opony niespełniające tych warunków nie są traktowane jako pełnowartościowe ogumienie zimowe.

fot. newspressuk.com
Standardowy mandat za naruszenie przepisów zaczyna się od 35 euro (ok. 153 zł). Jeśli jednak kierowca stworzy zagrożenie dla innych uczestników ruchu, sankcja może wzrosnąć nawet do 5000 euro (ok. 21 851 zł). Jest to górna granica przewidziana dla poważnych przypadków, a nie typowa wysokość mandatu za jazdę na letnich oponach.
Niemcy i Czechy. Sama data nie zawsze przesądza o obowiązku
W Niemczech obowiązuje zasada uzależniająca konieczność stosowania opon zimowych od stanu nawierzchni. Nie ma ustawowego terminu ich zakładania, choć kierowcy często posługują się orientacyjną regułą „od października do Wielkanocy”. Kiedy na drodze pojawia się śnieg, lód, szron lub błoto pośniegowe, samochód musi mieć odpowiednie ogumienie.
Od 1 października 2024 r. w Niemczech nie wystarcza już samo oznaczenie M+S. Opony zimowe i całoroczne muszą mieć symbol Alpine, przedstawiający górę z trzema szczytami i płatkiem śniegu. Kierowcy, którzy nie przestrzegają tego wymogu, narażają się na mandat i punkt karny w niemieckim rejestrze.
W Czechach obowiązek stosowania zimowego ogumienia dotyczy okresu od 1 listopada do 31 marca, ale jest powiązany z warunkami drogowymi. Opony są wymagane, gdy na jezdni znajduje się śnieg, lód lub szron albo gdy można przewidywać wystąpienie takich warunków podczas jazdy. Na drogach oznaczonych odpowiednim znakiem mogą obowiązywać dodatkowe wymagania.
Czeskie przepisy przewidują dla samochodów osobowych minimalną głębokość bieżnika opon zimowych wynoszącą 4 mm. To ważna różnica względem Polski, gdzie ogólne ustawowe minimum wynosi 1,6 mm.
Francja i Włochy. Zimowe wyposażenie zależy od regionu
We Francji obowiązkowe wyposażenie zimowe jest wymagane od 1 listopada do 31 marca na wyznaczonych obszarach górskich. Dotyczy to przede wszystkim terenów Alp, Pirenejów, Masywu Centralnego, Jury i Wogezów. O obowiązku informują odpowiednie znaki drogowe.
Kierowca może korzystać z czterech odpowiednich opon zimowych lub całorocznych albo posiadać łańcuchy śniegowe bądź tekstylne nakładki przeciwpoślizgowe przeznaczone na co najmniej dwa koła napędowe. Od listopada 2024 r. opony traktowane jako zimowe muszą mieć oznaczenie 3PMSF. Sam symbol M+S nie stanowi już wystarczającej alternatywy dla przewożenia wyposażenia przeciwpoślizgowego.
Za naruszenie francuskich wymagań przewidziano sankcję w wysokości 135 euro (ok. 590 zł), a kierowca może również zostać pozbawiony możliwości kontynuowania podróży. Przed wyjazdem warto jednak sprawdzić aktualny sposób egzekwowania tych przepisów, ponieważ we Francji stosowano okresy przejściowe.
We Włoszech sytuacja jest jeszcze bardziej zróżnicowana. Poszczególne regiony i zarządcy dróg mogą wprowadzać własne obowiązki, zwykle dotyczące okresu od 15 listopada do 15 kwietnia. Na wybranych trasach wystarczają opony zimowe albo łańcuchy znajdujące się w samochodzie.
Szczególną uwagę należy zachować podczas podróży przez Dolinę Aosty oraz drogi alpejskie, w tym autostradę A22. Tam lokalne regulacje i oznakowanie mają bezpośrednie znaczenie dla wymaganego wyposażenia samochodu.
Słowacja, Słowenia i Chorwacja. Ważne zasady dla podróżujących z Polski
Na Słowacji samochody osobowe muszą mieć odpowiednie ogumienie zimowe, gdy jezdnia jest pokryta zwartą warstwą śniegu, lodem lub szronem. Obowiązek dotyczy również sytuacji, w której takich warunków można się spodziewać na trasie. Nie ma natomiast jednego, bezwarunkowego terminu wymiany opon dla wszystkich samochodów osobowych.
W Słowenii wyposażenie zimowe jest obowiązkowe od 15 listopada do 15 marca, a poza tym okresem również podczas występowania warunków zimowych. Samochód może korzystać z odpowiednich opon zimowych lub, przy spełnieniu określonych warunków, opon letnich i łańcuchów. Minimalna głębokość bieżnika wynosi 3 mm.
Chorwacja wymaga wyposażenia zimowego na wyznaczonych odcinkach dróg w okresie od 15 listopada do 15 kwietnia, niezależnie od tego, czy akurat pada śnieg. Obowiązują także wymagania związane z rzeczywistymi warunkami na drodze. Dla samochodów osobowych przewidziano możliwość korzystania z odpowiednich opon zimowych albo opon letnich o bieżniku co najmniej 4 mm wraz z łańcuchami na koła napędowe.
W praktyce oznacza to, że wyjazd na narty lub zimowe wakacje przez kilka państw wymaga sprawdzenia przepisów każdego z nich. Sam fakt, że opony są legalne w kraju rozpoczęcia podróży, nie gwarantuje zgodności z wymaganiami obowiązującymi na całej trasie.
Skandynawia i kraje bałtyckie. Tam zimówki są szczególnie ważne
W północnej Europie wymagania dotyczące ogumienia są często bardziej rygorystyczne. W Szwecji samochody osobowe muszą korzystać z opon zimowych od 1 grudnia do 31 marca, jeżeli panują warunki zimowe. Wymagana minimalna głębokość bieżnika wynosi 3 mm.
W Finlandii obowiązek stosowania opon zimowych dotyczy okresu od 1 listopada do 31 marca, gdy wymagają tego warunki pogodowe lub stan drogi. Dla samochodów osobowych minimalna głębokość bieżnika wynosi 3 mm.

fot. Michelin
W Estonii opony zimowe są zasadniczo wymagane od 1 grudnia do 1 marca, a w zależności od warunków okres ten może zostać rozszerzony. Na Łotwie obowiązek dotyczy okresu od 1 grudnia do 1 marca, przy czym minimalna głębokość bieżnika zimowego wynosi 4 mm.
Warto zwrócić uwagę również na oznaczenia ogumienia. Państwa bałtyckie zaostrzały wymagania dotyczące symbolu Alpine, dlatego przed wyjazdem nie należy zakładać, że stare opony z samym napisem M+S będą akceptowane.
W Szwajcarii nie ma obowiązku, ale kierowca i tak może zapłacić
Szwajcaria należy do państw, w których nie wprowadzono ogólnego obowiązku korzystania z opon zimowych w samochodach osobowych. Nie oznacza to jednak, że jazda na letnich oponach po zaśnieżonej drodze pozostaje bez konsekwencji.
Jeżeli samochód wyposażony w nieodpowiednie ogumienie utrudnia ruch lub powoduje zagrożenie, kierowca może zostać ukarany. Jeszcze poważniejsze konsekwencje mogą pojawić się po kolizji, kiedy stan ogumienia zostanie uwzględniony przy ocenie odpowiedzialności za zdarzenie i rozliczeniu szkody przez ubezpieczyciela.
Podobnie jak w innych krajach alpejskich, na określonych szwajcarskich drogach może obowiązywać nakaz używania łańcuchów śniegowych. Informują o nim znaki, których należy przestrzegać niezależnie od rodzaju zamontowanych opon.
Gdzie w Europie nie trzeba mieć opon zimowych?
Polska nie jest jedynym krajem bez ogólnego obowiązku sezonowej wymiany ogumienia. Podobne rozwiązania funkcjonują między innymi w Belgii, Holandii i Wielkiej Brytanii. W tych państwach nie ma powszechnego nakazu zakładania zimówek w określonych miesiącach.
Nie oznacza to jednak dowolności w kwestii bezpieczeństwa. Kierowca odpowiada za utrzymanie pojazdu w stanie umożliwiającym bezpieczną jazdę. Nieodpowiednie opony mogą mieć znaczenie w przypadku spowodowania wypadku, nawet jeżeli przepisy nie nakazują ich sezonowej wymiany.
Również w Polsce nie ma obowiązku zakładania opon zimowych ani określonej daty, do której trzeba to zrobić. Obowiązuje natomiast minimalna głębokość bieżnika wynosząca 1,6 mm. To jednak wartość graniczna wynikająca z przepisów, a nie gwarancja odpowiednich właściwości opony na śniegu.
Przed wyjazdem sprawdź nie tylko opony, ale też łańcuchy
Najważniejsza zasada dla kierowców planujących zagraniczny wyjazd zimą jest prosta: trzeba sprawdzić wymagania obowiązujące na całej trasie, a nie wyłącznie w kraju docelowym. Dotyczy to zarówno terminów, jak i oznaczeń opon, minimalnej głębokości bieżnika oraz ewentualnego obowiązku posiadania łańcuchów.
Opony całoroczne mogą być wystarczające w wielu państwach, ale muszą spełniać lokalne wymagania. Najbezpieczniejszym punktem odniesienia jest oznaczenie Alpine (3PMSF), choć samo jego posiadanie nie zwalnia z pozostałych obowiązków, takich jak odpowiednia głębokość bieżnika.
Warto również pamiętać, że obowiązek założenia łańcuchów może wynikać z oznakowania konkretnego odcinka drogi. W takim przypadku nawet samochód wyposażony w dobre opony zimowe może wymagać dodatkowego wyposażenia.
Różnice między państwami bywają na tyle duże, że podróż przez kilka granic może oznaczać kilkukrotną zmianę wymagań. Dlatego przed zimowym wyjazdem lepiej poświęcić kilka minut na sprawdzenie przepisów niż ryzykować mandat, zatrzymanie pojazdu lub konieczność przerwania podróży.






