Dotąd kierowcy, którzy uzbierali komplet punktów karnych, mogli jeździć jeszcze przez wiele tygodni – a nawet miesięcy – zanim formalności doprowadziły do odebrania prawa jazdy. Teraz ta luka prawna ma zniknąć. Rząd wprowadza zmiany, które pozwolą starostom zatrzymywać prawo jazdy natychmiast po przekroczeniu limitu 24 punktów.

Starosta zyska uprawnienia podobne do policji

Obecnie procedura wygląda jak z biurokratycznego labiryntu: gdy kierowca przekroczy limit 24 punktów karnych, właściwy komendant wojewódzki policji kieruje do starosty wniosek o sprawdzenie kwalifikacji. Starosta następnie informuje kierowcę o obowiązku przystąpienia do kontrolnego egzaminu – teoretycznego i praktycznego – oraz przejścia badań psychologicznych. Do tego momentu jednak wielokrotny łamacz przepisów wciąż może legalnie jeździć. Starosta nie ma obecnie prawa zatrzymać prawa jazdy – może jedynie cofnąć uprawnienia dopiero po zakończeniu całej procedury. Oznacza to, że jeśli kierowca nie stawi się w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego (WORD) albo nie zda egzaminu, urząd dopiero wtedy wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień. W efekcie między przekroczeniem limitu a rzeczywistym zatrzymaniem prawa jazdy mija często kilka tygodni lub miesięcy.

Nowe przepisy: zatrzymanie prawa jazdy natychmiast

W Sejmie trwają prace nad nowelizacją „Prawa o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw”. Jak czytamy w uzasadnieniu, nowe regulacje mają „usunąć obecny stan, w którym nie ma prawnej możliwości zatrzymania prawa jazdy w momencie przekroczenia liczby 24 punktów karnych przez starostę, a dopiero w przypadku zatrzymania dokumentu przy kontroli drogowej lub w związku z niepoddaniem się badaniu psychologicznemu”. To jest kluczowa zmiana, która ma uszczelnić system. Po jej wejściu w życie  starosta zyska możliwość zatrzymania prawa jazdy od razu po przekroczeniu limitu punktów – podobnie jak policjant w czasie kontroli. Oznacza to, że osoba, która „przebiła” 24 punkty, nie będzie już mogła wsiąść za kierownicę, zanim nie zda kontrolnego egzaminu i nie przejdzie badań psychologicznych.

Koniec luki prawnej, którą wykorzystywali kierowcy

Dotychczas sytuacja była absurdalna: „punktowiec”, który miał niemal komplet punktów, mógł po otrzymaniu kolejnych nadal prowadzić pojazd.Policjant nie zawsze miał prawo zatrzymać dokument na miejscu – dopiero kolejna kontrola po aktualizacji danych w systemie mogła zakończyć się zatrzymaniem prawa jazdy. Eksperci od prawa ruchu drogowego od dawna zwracali uwagę na lukę w przepisach. Niektórzy prawnicy wskazywali, że obecna procedura jest wewnętrznie sprzeczna: policja ma podstawy do zatrzymania dokumentu, ale starosta już nie, przez co decyzje administracyjne bywają kwestionowane. Jak wskazano w projekcie ustawy, po zmianach starosta będzie mógł zatrzymać dokument na każdym etapie postępowania wobec kierowcy, który uzbierał pełny limit punktów karnych.

W uzasadnieniu projektu stwierdzono, że nowe przepisy zapewnią „większą skuteczność w dyscyplinowaniu kierowców wielokrotnie naruszających przepisy ruchu drogowego”.

Nie tylko punkty – zmiany obejmą też inne przepisy

Nowelizacja przewiduje szerszy pakiet zmian w „Prawie o ruchu drogowym”.Oprócz kwestii punktowych pojawią się m.in.:

• przepisy dotyczące praw jazdy dla 17-latków,
• obowiązek używania kasków przez młodych rowerzystów i użytkowników hulajnóg elektrycznych,
• możliwość zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące za zbyt szybką jazdę także poza obszarem zabudowanym,
• ograniczenie możliwości redukcji punktów w przypadku najpoważniejszych wykroczeń.

Zmiany mają więc nie tylko uszczelnić system kar, ale też poprawić bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego.

Mandat za jazdę bez ważnego dokumentu

Warto przypomnieć, że jazda bez ważnego prawa jazdy – niezależnie od przyczyny jego utraty – to wykroczenie.Grozi za to mandat w wysokości co najmniej 1500 zł. Dla osób, które mimo przekroczenia limitu punktów zdecydują się prowadzić auto, może to oznaczać nie tylko dodatkową karę finansową, ale też ryzyko poważnych konsekwencji prawnych.

Jak podkreśliło Ministerstwo Infrastruktury, celem zmian jest „zwiększenie odpowiedzialności kierowców i ograniczenie przypadków recydywy wśród osób notorycznie łamiących przepisy ruchu drogowego”.

Nowe przepisy już wkrótce

Projekt znajduje się obecnie na etapie prac parlamentarnych. Jeśli proces legislacyjny przebiegnie sprawnie, nowe zasady mogą wejść w życie jeszcze przed końcem 2025 roku. Dla wielu kierowców to koniec czasów, gdy „system nie nadążał” i pozwalał korzystać z dziur prawnych.Teraz, gdy punkty karne osiągną limit – dokument zniknie niemal natychmiast.

O autorze