Od 3 marca zaczynają obowiązywać zmiany w przepisach ruchu drogowego, w tym czasowe zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h także poza obszarem zabudowanym. Nowe regulacje obejmują również możliwość uzyskania prawa jazdy kat. B przez 17-latków, ale z dodatkowymi warunkami. Zmieniają się też zasady dotyczące ratowników, hulajnóg elektrycznych oraz prędkości ciągników i pojazdów wolnobieżnych.

Nowy przepis dotyczący prędkości działa poza obszarem zabudowanym, ale tylko na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych. To takie odcinki, gdzie ruch w obu kierunkach odbywa się po jednej jezdni, więc margines błędu bywa mniejszy niż na trasach rozdzielonych. Noga z gazu przestaje być „miejską” historią, a staje się tematem także na zwykłych drogach między miejscowościami.

3 miesiące bez prawa jazdy za +50 km/h także poza zabudowanym

Od 3 marca prawo jazdy na 3 miesiące stracą kierowcy, którzy przekroczą prędkość o ponad 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym. Regulacja rozszerza rozwiązanie działające w Polsce od maja 2015 roku, gdy identyczna sankcja obejmowała przekroczenie o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym. Zmiana obejmuje więc nową kategorię miejsc, w których ryzyko zatrzymania uprawnień było dotąd inne.

• Czasowe zatrzymanie prawa jazdy trwa 3 miesiące.
• Warunek dotyczy przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h.
• Nowy zakres obejmuje drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza obszarem zabudowanym.

Przepis co do zasady nie obejmuje autostrad ani dróg ekspresowych, bo nie są one drogami jednojezdniowymi dwukierunkowymi. W praktyce pojawia się jednak ważny szczegół: nie każda droga ekspresowa w Polsce jest dwujezdniowa. To oznacza, że sama nazwa kategorii drogi nie zawsze „zamyka temat”, a liczy się jej faktyczny układ jezdni. Robert Opas z Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji podał, że w całym 2025 roku policjanci ujawnili 2 513 881 przypadków przekroczenia prędkości.

W tym samym roku 24 340 kierujących straciło prawo jazdy na 3 miesiące za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym. Ta grupa stanowiła 40% wszystkich praw jazdy zatrzymanych przez policję drogową w 2025 roku. W materiale przywołano też porównanie z 2020 rokiem, gdy liczba zatrzymań praw jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h przekraczała 63 tys. Zestawienie pokazuje, że skala sankcji potrafi mocno zmieniać się w czasie. W tym kontekście rozszerzenie przepisu poza obszar zabudowany zwiększa liczbę sytuacji, w których kierowca może stracić uprawnienia.

Prawo jazdy kat. B od 17 lat: warunki i ograniczenia

Nowe przepisy pozwalają ubiegać się o prawo jazdy kategorii B osobom, które ukończyły 17 lat. Zmiana została powiązana z rozwiązaniami wynikającymi z tzw. czwartej dyrektywy UE w sprawie praw jazdy. W uzasadnieniu pojawia się wątek mobilności młodych, zwłaszcza poza dużymi miastami. Kierowca, który uzyska prawo jazdy kategorii B przed pełnoletnością, przez co najmniej 6 miesięcy od wydania dokumentu lub do ukończenia 18 lat będzie mógł prowadzić wyłącznie z osobą towarzyszącą w pojeździe. Osoba towarzysząca może siedzieć tylko na przednim fotelu pasażera, więc „pilot” ma jasno wyznaczone miejsce. W praktyce to rozwiązanie tworzy okres przejściowy z dodatkowym nadzorem.

• Osoba towarzysząca ma ukończone 25 lat.
• Osoba towarzysząca ma prawo jazdy kat. B nieprzerwanie od co najmniej 5 lat.
• Osoba towarzysząca nie podlega zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych, ani obecnie, ani w okresie ostatnich 5 lat.
• Osoba towarzysząca nie jest w stanie nietrzeźwości ani po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Ratownicy z prawem do kierowania ruchem

Nowelizacja przyznaje prawo do kierowania ruchem także ratownikom wodnym podczas prowadzenia akcji ratowniczej. Uprawnienie obejmuje również strażaków Państwowej Straży Pożarnej wykonujących zadania ustawowe. Zmiana dotyczy też strażaków ratowników i druhów Ochotniczych Straży Pożarnych realizujących ustawowe obowiązki.

• Ratownicy wodni w trakcie akcji ratowniczej.
• Strażacy Państwowej Straży Pożarnej wykonujący zadania ustawowe.
• Strażacy ratownicy i druhowie Ochotniczych Straży Pożarnych w ramach obowiązków ustawowych.

Hulajnogi i pojazdy wolnobieżne: wiek i prędkość

W przepisach zmienia się minimalny wiek użytkownika hulajnogi elektrycznej, który wynosi teraz 13 lat. Jednocześnie podniesiono limit prędkości dla ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych z 30 do 40 km/h. Zmiany wchodzą w życie razem z pozostałymi regulacjami od 3 marca.

O autorze