Dwucylindrowy diesel o pojemności 800 cm³, zaledwie 75 KM mocy systemowej i cena przekraczająca pół miliona złotych. Volkswagen XL1 przeczy niemal wszystkim klasycznym zasadom, ale jego wyjątkowość tkwi w czymś zupełnie innym niż osiągi. Jeden z zaledwie 250 wyprodukowanych egzemplarzy trafił właśnie na aukcję, a jego wartość oszacowano na nawet 125 tys. euro.
Diesel za pół miliona
Na platformie aukcyjnej Catawiki pojawił się Volkswagen XL1, jeden z najbardziej niezwykłych samochodów w historii niemieckiego koncernu. Licytacja potrwa do 12 listopada 2026 roku do godziny 20:00, a organizatorzy szacują wartość pojazdu na 110–125 tys. euro (ok. 484–550 tys. zł). To kwota, za którą można rozglądać się za używanymi samochodami sportowymi prestiżowych marek.

fot. Volkswagen
Tymczasem XL1 nie oferuje ani imponującego przyspieszenia, ani rasowego brzmienia silnika. Jego podstawową jednostką napędową jest dwucylindrowy turbodiesel TDI o pojemności zaledwie 800 cm³, rozwijający 48 KM. Współpracuje z nim silnik elektryczny o mocy 20 kW, czyli około 27 KM, oraz siedmiobiegowa przekładnia dwusprzęgłowa DSG.
Łączna moc układu hybrydowego wynosi około 75 KM. W przypadku zwykłego samochodu trudno byłoby uznać takie parametry za szczególnie atrakcyjne, zwłaszcza przy sześciocyfrowej cenie wyrażonej w euro. Jednak XL1 nigdy nie powstał z myślą o osiągach. Jego konstruktorzy próbowali rozwiązać zupełnie inne zadanie.
Ambicja Ferdinanda Piëcha
Volkswagen XL1 był urzeczywistnieniem wieloletniej wizji Ferdinanda Piëcha, który kierował koncernem Volkswagen w latach 1993–2002. Chodziło o stworzenie samochodu zdolnego do przejechania 100 kilometrów przy zużyciu mniej niż jednego litra paliwa. Projekt wymagał podporządkowania temu celowi niemal każdego elementu konstrukcji.
Model zaprezentowany w 2013 roku był rozwinięciem wcześniejszych eksperymentów Volkswagena z ultraniskim zużyciem paliwa. Ostatecznie powstał dwuosobowy pojazd, który pod względem zastosowanych rozwiązań przypominał bardziej zaawansowany prototyp niż tradycyjny samochód osobowy.
Co ciekawe, XL1 i Bugatti Veyron mają wspólnego pomysłodawcę. Oba projekty rozwijano pod wpływem ambicji Piëcha, choć reprezentowały skrajnie odmienne filozofie. Veyron miał przesuwać granice osiągów i prędkości maksymalnej, natomiast XL1 udowadniać, jak niewiele energii może potrzebować samochód dopuszczony do ruchu drogowego.

fot. Volkswagen
Obydwa pojazdy łączyły kosztowne materiały i bezkompromisowe podejście do inżynierii. W przypadku Volkswagena XL1 najważniejsza była jednak nie maksymalizacja mocy, lecz ograniczenie masy i oporów ruchu.
Aerodynamika ponad wszystko
Jednym z najbardziej imponujących parametrów XL1 jest współczynnik oporu aerodynamicznego Cx wynoszący zaledwie 0,186. To wynik wyjątkowo niski nawet na tle współczesnych samochodów projektowanych z myślą o maksymalnej efektywności energetycznej.
Osiągnięcie takiej wartości wymagało radykalnego ukształtowania nadwozia. Volkswagen otrzymał bardzo niską, wąską i opływową sylwetkę, a tylne koła ukryto za osłonami. Każdy element karoserii miał ograniczać zawirowania powietrza i zmniejszać zapotrzebowanie na energię podczas jazdy.
Inżynierowie zrezygnowali nawet z tradycyjnych lusterek bocznych. Zastąpiły je kamery przekazujące obraz do wyświetlaczy we wnętrzu. XL1 był pierwszym samochodem produkcyjnym wykorzystującym takie rozwiązanie, choć w momencie debiutu przepisy homologacyjne niektórych państw utrudniały jego rejestrację.
Problem dotyczył między innymi Francji, gdzie początkowo nie można było normalnie dopuścić tego modelu do ruchu. Z czasem kamery zastępujące lusterka zaczęły pojawiać się również w innych samochodach, między innymi w Hondzie e. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy egzemplarz XL1 można bez przeszkód zarejestrować w dowolnym kraju.
Karbon zamiast kilogramów
Drugim filarem konstrukcji była redukcja masy. Volkswagen szeroko wykorzystał włókno węglowe, w tym w strukturze nośnej pojazdu. Dzięki temu XL1 waży mniej niż 800 kg, co jest wynikiem niezwykłym jak na samochód wyposażony w silnik spalinowy, napęd elektryczny i akumulator trakcyjny.
Dla porównania Bugatti Veyron waży ponad dwukrotnie więcej. Oczywiście oba samochody mają zupełnie inne przeznaczenie, ale pokazuje to skalę wysiłku włożonego w odchudzanie Volkswagena.
Ograniczano również wyposażenie, unikając rozwiązań niepotrzebnie zwiększających masę. W efekcie powstał pojazd, w którym zaawansowane technologicznie i kosztowne materiały zastosowano nie po to, aby poprawić osiągi, lecz aby ograniczyć zużycie paliwa do absolutnego minimum.
Spalanie poniżej litra
Najbardziej znaną cechą Volkswagena XL1 pozostaje deklarowane zużycie paliwa poniżej 1 l/100 km. Wynik ten pozwolił producentowi przedstawiać samochód jako jeden z najbardziej oszczędnych modeli dopuszczonych do seryjnej produkcji.
Trzeba jednak pamiętać o istotnym zastrzeżeniu. XL1 jest hybrydą typu plug-in, a więc samochodem, którego akumulator można ładować z zewnętrznego źródła energii. Rekordowo niski wynik homologacyjny uwzględniał wykorzystanie energii elektrycznej, a nie wyłącznie spalanie oleju napędowego.

fot. Volkswagen
Akumulator litowo-jonowy ma pojemność 5,5 kWh. Według dzisiejszych standardów hybryd plug-in jest to niewiele, dlatego możliwości jazdy wyłącznie na prądzie są ograniczone. Dodatkowo Volkswagen zastosował zbiornik paliwa mieszczący zaledwie 10 litrów oleju napędowego.
Powstaje więc interesujący paradoks. Samochód zaprojektowany z myślą o ekstremalnie niskim zużyciu paliwa niekoniecznie musi być idealnym pojazdem na dalekie podróże. Przy dłuższej jeździe bez regularnego ładowania akumulatora rzeczywiste spalanie będzie wyższe od deklarowanego wyniku homologacyjnego, a niewielki zbiornik może wymuszać częstsze tankowanie.
Nie przekreśla to osiągnięcia inżynierów Volkswagena, ale pokazuje, dlaczego wyniku poniżej jednego litra nie należy interpretować jako gwarantowanego zużycia paliwa w każdych warunkach. W przypadku hybryd plug-in sposób eksploatacji i częstotliwość ładowania mają zasadnicze znaczenie.
Tylko 1672 kilometry
Egzemplarz wystawiony na Catawiki wyróżnia się nie tylko rzadkością modelu, ale również wyjątkowo niewielkim przebiegiem. Samochód został dostarczony pierwszemu właścicielowi w Luksemburgu 8 marca 2016 roku i od tego czasu przejechał zaledwie 1672 km.
Oznacza to średnio około 157 km rocznie, licząc od daty dostarczenia do początku listopada 2026 roku. Tak niewielki przebieg sugeruje, że samochód był użytkowany sporadycznie, a nie jako podstawowy środek transportu.
Obecnie XL1 ma holenderskie tablice rejestracyjne. Dla potencjalnego nabywcy z innego kraju istotną kwestią pozostanie możliwość rejestracji, szczególnie ze względu na nietypowe rozwiązania techniczne i ograniczoną skalę produkcji.
Volkswagen zbudował zaledwie 250 egzemplarzy XL1. To liczba porównywalna z nakładami niektórych limitowanych supersamochodów, choć sam pojazd reprezentuje zupełnie inną kategorię. Jego wartość kolekcjonerska wynika przede wszystkim z rzadkości, zaawansowania konstrukcji i znaczenia w historii rozwoju motoryzacji.
Eksperyment wart fortunę
Volkswagen XL1 jest jednym z tych samochodów, których znaczenie trudno oceniać przez pryzmat tradycyjnych parametrów. Nie imponuje mocą, nie oferuje praktyczności rodzinnego auta i wymaga zaakceptowania wielu kompromisów. Stanowi natomiast niezwykły przykład tego, jak daleko można posunąć optymalizację konstrukcji w imię jednego celu.
W czasach, gdy producenci coraz częściej koncentrują się na elektryfikacji, XL1 przypomina o innej drodze do ograniczania zużycia energii: minimalizacji masy, doskonaleniu aerodynamiki i redukowaniu strat. Volkswagen połączył te rozwiązania z niewielkim silnikiem Diesla oraz napędem hybrydowym.
Szacunkowa wartość aukcyjna sięgająca 125 tys. euro nie jest jeszcze ceną osiągniętą w sprzedaży. O tym, ile kolekcjonerzy rzeczywiście są gotowi zapłacić za ten egzemplarz, przekonamy się po zakończeniu licytacji. Jedno jest jednak pewne: w przypadku XL1 kupuje się przede wszystkim kawałek historii motoryzacyjnej inżynierii, a nie 75 KM pod prawą stopą.














