Nowa Dacia z LPG skrywa kilka niespodzianek. Polacy testowali jej instalację przez 100 tys. km

Patrycja Miętus - redaktor

Patrycja Miętus

Nowy silnik 1.2 Eco-G 120 w Dacii Duster ma rozwiązania, które mogą zaskoczyć nawet osoby dobrze znające instalacje LPG. Zużywa niewielkie ilości benzyny podczas jazdy na gazie, a jego układ zasilania przeszedł wymagające testy przedprodukcyjne w Polsce. O szczegółach konstrukcji i 100 tys. km prób opowiedział specjalista, który osobiście uczestniczył w pracach nad instalacją.

Polacy testowali nowe LPG

Fabryczne instalacje gazowe Dacii nie są rozwiązaniami montowanymi u dealerów ani przeróbkami gotowych samochodów. Powstają jako integralna część pojazdu, a ich elektronika współpracuje bezpośrednio z fabrycznymi systemami sterowania silnikiem. Za dostarczanie komponentów odpowiada Westport Fuel Systems, do którego należą między innymi marki BRC i Prins.

Jak ujawniono w materiale wideo na kanale Motokomentatora na YouTubie, ważną część testów przedprodukcyjnych przeprowadzono w firmie Czakram z Tarnowa. O szczegółach opowiedział Piotr Oleksyk, który uczestniczył w tych pracach. Próby dotyczyły Dacii Jogger wyposażonej w nowy układ zasilania gazem, wykorzystujący rozwiązania stosowane również w Dusterze Eco-G 120.

Samochód dostarczono do Polski zamkniętym transportem ciężarowym, zanim jeszcze trafił do produkcji seryjnej. Zadaniem polskiego zespołu było sprawdzenie działania instalacji w rzeczywistych warunkach drogowych. Renault i Dacia wymagały przejechania aż 100 tys. km, choć według Oleksyka w podobnych projektach producenci często zlecają testy obejmujące 30–50 tys. km.

Próby prowadzono na dwie zmiany. Dwóch kierowców realizowało ściśle określony program obejmujący jazdę miejską, pozamiejską i mieszaną, z ustalonymi prędkościami oraz warunkami obciążenia. Samochód pokonywał trasy przez około 16 godzin dziennie, a jego parametry pracy były nieustannie rejestrowane.

Zebrane dane, których objętość liczono w terabajtach, codziennie przesyłano do Renault i BRC. Inżynierowie analizowali zachowanie układu zasilania w różnych sytuacjach, wykorzystując wyniki do dopracowywania oprogramowania. Kontrola nie ograniczała się jednak do elektroniki. Próbki zużytego oleju silnikowego oraz wymieniane filtry wysyłano do dalszych badań, pozwalających ocenić wpływ eksploatacji na poszczególne podzespoły.

Po zakończeniu testów i osiągnięciu przebiegu 100 tys. km samochód ponownie załadowano do zamkniętej ciężarówki. Najpierw przewieziono go do Włoch, a następnie, według relacji Oleksyka, prawdopodobnie do Renault. Nie ujawniono szczegółowych wyników późniejszych analiz technicznych.

Nowy silnik, nie PureTech

Pod maską Dustera Eco-G 120 pracuje trzycylindrowy silnik HR12 opracowany przez Horse, przedsiębiorstwo powiązane z Renault i Geely. Nie jest to jednostka PureTech koncernu Stellantis ani starszy silnik Renault o pojemności 1,2 l. To nowsza konstrukcja, wykorzystywana w różnych odmianach układów napędowych, w tym z instalacją LPG oraz napędami hybrydowymi.

Silnik ma aluminiowy blok oraz aluminiową głowicę, a rozrząd jest napędzany łańcuchem. Łańcuch zastosowano również do napędu pompy oleju. W konstrukcji przewidziano zmienne fazy rozrządu, rolkowe elementy układu zaworowego oraz hydrauliczną kompensację luzu zaworowego. To ostatnie rozwiązanie eliminuje konieczność okresowej mechanicznej regulacji luzów w normalnych warunkach eksploatacji.

Jednostkę wyposażono w bezpośredni wtrysk benzyny pracujący pod ciśnieniem do 350 barów, turbosprężarkę oraz układ oczyszczania spalin z filtrem cząstek stałych GPF. Wśród rozwiązań konstrukcyjnych znajdują się również plazmowo nanoszone powłoki powierzchni cylindrów.

W zależności od wersji silnika stosowane są także pompy oleju o zmiennym wydatku oraz elektryczne pompy cieczy chłodzącej. Ta ostatnia występuje w odmianach hybrydowych.

Głowica przygotowana na gaz

Jednym z najciekawszych elementów silnika jest przystosowanie go do zasilania LPG już na etapie projektowania. Nie ogranicza się ono do odpowiedniego doboru materiałów gniazd zaworowych. Konstruktorzy musieli również rozwiązać problem wysokiej temperatury, na którą narażone są wtryskiwacze benzynowe umieszczone bezpośrednio w komorach spalania.

W silnikach z bezpośrednim wtryskiem benzyny i pośrednim wtryskiem gazu wtryskiwacze benzynowe pozostają wystawione na działanie wysokiej temperatury również wtedy, gdy samochód porusza się na LPG. W wielu instalacjach konieczne jest więc okresowe podawanie benzyny, która pomaga je chłodzić i zabezpieczać.

W HR12 zastosowano rozwiązania ograniczające nagrzewanie tych elementów. Według przedstawionych informacji znaczenie ma zarówno sposób osadzenia wtryskiwaczy w głowicy, jak i specjalne podkładki ochronne, które osłaniają je termicznie oraz ułatwiają odprowadzanie ciepła.

Renault opracowało również rozwiązanie patentowe dotyczące podobnej ochrony wtryskiwaczy. Nie potwierdzono jednak, czy dokładnie ten patent wykorzystano w seryjnym Eco-G 120. Sam mechanizm ograniczania obciążenia cieplnego pozwala natomiast wyjaśnić, dlaczego instalacja może pracować z tak niewielkim udziałem benzyny.

Ile benzyny zużywa LPG?

To szczególnie interesująca kwestia dla kierowców, którzy obawiają się, że oszczędności wynikające z jazdy na gazie zostaną ograniczone przez duży dotrysk benzyny. W nowej Dacii zużycie benzyny podczas pracy na LPG wynosi według przedstawionych danych zwykle około 0,3 l/100 km, a w zależności od sposobu jazdy może sięgać około 0,5 l/100 km.

Piotr Oleksyk wyjaśnił, że układ sterowania gazem jest bardzo mocno zintegrowany z elektroniką silnika. Kontroluje również pracę wtryskiwaczy benzynowych i ciśnienie paliwa. Dotryski realizowane są przede wszystkim w dwóch sytuacjach: dla ochrony wtryskiwaczy oraz wtedy, gdy sterownik silnika wymaga podania benzyny ze względu na strategię ograniczania emisji spalin.

W pierwszym przypadku benzyna jest okresowo wtryskiwana do wybranego cylindra, a następnie układ zmienia cylinder, w którym realizowany jest taki cykl. Nie ma zatem konieczności ciągłego podawania dużych ilości benzyny do wszystkich cylindrów.

Według Oleksyka udział benzyny w zużywanym paliwie przyjmuje się orientacyjnie na poziomie 2–5%, zależnie od warunków eksploatacji i sposobu jazdy. Podczas rozmowy potwierdził również, że zużycie około 8 l LPG i 0,5 l benzyny na 100 km mieści się w prawidłowych proporcjach dla takiego układu zasilania.

Sam Jacek Ambrozik – znany jako Motokomentator – który od około dwóch miesięcy użytkuje Dustera Eco-G 120 w wersji Xtreme z manualną skrzynią biegów, przejechał dotychczas 3600 km. Podczas spokojnej jazdy, związanej między innymi z początkowym okresem eksploatacji, uzyskał średnie zużycie 7,5 l LPG/100 km. Zaznaczył jednak, że bardziej miarodajne wyniki pozna dopiero po rozpoczęciu normalnej eksploatacji samochodu.

Elektroniczny reduktor LPG

Kolejnym istotnym elementem instalacji jest sposób przygotowywania gazu do podania do silnika. Oleksyk opisał działanie elektronicznego reduktora FVP 500, wykorzystywanego w rozwiązaniach BRC. W przeciwieństwie do klasycznych reduktorów membranowych urządzenie wykorzystuje elektroniczne dozowanie gazu i pozwala aktywnie regulować jego ciśnienie.

Gaz trafia na rozgrzane elementy reduktora, gdzie następuje jego odparowanie. Dzięki sterowaniu elektronicznemu można dostosowywać ciśnienie do aktualnego zapotrzebowania silnika, zamiast utrzymywać je na zbliżonym poziomie w całym zakresie pracy.

Rozwiązanie daje dużą elastyczność w doborze wtryskiwaczy. Według rozmówcy ciśnienie gazu może być obniżane do około 0,7 bara przy niewielkim obciążeniu i zwiększane do 3–4 barów podczas przyspieszania. Pozwala to uzyskać odpowiednią dawkę paliwa bez konieczności nadmiernego wydłużania czasu otwarcia wtryskiwaczy.

Ma to znaczenie szczególnie w nowoczesnych silnikach, w których czas dostępny na dostarczenie paliwa jest ograniczony przez fazy pracy zaworów. Oleksyk wskazał, że dzięki zmianom ciśnienia można utrzymywać czasy wtrysku rzędu 4–5 milisekund, jednocześnie dostosowując ilość podawanego gazu do obciążenia jednostki.

Według specjalisty technologia ta umożliwia obsługę silników o bardzo różnej mocy, nawet od około 50 do 400 KM, przy odpowiednim doborze pozostałych komponentów. Nie oznacza to jednak, że wszystkie takie silniki wykorzystują identyczną konfigurację instalacji.

Co z filtrem GPF?

Współczesne silniki benzynowe z bezpośrednim wtryskiem paliwa często są wyposażone w filtry cząstek stałych. Kierowcy obawiają się ich zatykania, zwłaszcza podczas eksploatacji na krótkich dystansach. Zasilanie LPG może jednak istotnie zmienić warunki pracy tego podzespołu.

Oleksyk wskazał, że spalanie gazu generuje znacznie mniej cząstek stałych niż spalanie benzyny, co ogranicza obciążenie filtra GPF. Powołał się zarówno na wcześniejsze prace badawcze, jak i doświadczenia serwisowe z samochodami wyposażonymi w instalacje gazowe.

W jego ocenie filtry w takich pojazdach pozostają wyjątkowo czyste nawet przy dużych przebiegach. Jako przykłady podał serwisowane samochody marek Kia i Volkswagen, które po przejechaniu 100–150 tys. km wykazywały bardzo niewielkie wartości zapełnienia filtrów, rzędu 1–2%.

Nie oznacza to całkowitego wyeliminowania emisji cząstek stałych ani gwarancji, że GPF nigdy nie będzie wymagał obsługi. Samochód nadal korzysta z benzyny, a stan filtra zależy również od kondycji silnika i warunków eksploatacji. Zmniejszenie ilości sadzy powstającej podczas spalania LPG jest jednak istotną korzyścią techniczną.

Gaz a trwałość silnika

Podczas rozmowy poruszono również problem rozcieńczania oleju silnikowego benzyną. Zjawisko to występuje w jednostkach z bezpośrednim wtryskiem paliwa, szczególnie w określonych warunkach pracy, gdy część benzyny przedostaje się na ścianki cylindrów, a następnie do skrzyni korbowej.

Benzyna miesza się z olejem, zmieniając jego właściwości smarne. W skrajnych przypadkach może to przyspieszać zużycie elementów silnika. Współczesne układy wtryskowe ograniczają ten problem dzięki wysokiemu ciśnieniu i precyzyjnemu dawkowaniu paliwa, ale nie eliminują go całkowicie.

Zdaniem Oleksyka praca na LPG znacząco ogranicza ryzyko rozcieńczania oleju benzyną, ponieważ gaz podawany jest do kolektora dolotowego, a nie bezpośrednio na powierzchnie wewnątrz cylindrów. Niewielkie dotryski benzyny nadal występują, lecz ich udział jest znacznie mniejszy niż podczas jazdy wyłącznie na benzynie.

Specjalista uważa, że może to korzystnie wpływać na trwałość silnika. Trzeba jednak odróżnić ograniczenie konkretnego mechanizmu zużycia od dowodu na dłuższą żywotność całej jednostki. Takiego wniosku nie da się jeszcze jednoznacznie wyciągnąć bez wieloletnich danych eksploatacyjnych dotyczących HR12.

Osobnym zagadnieniem pozostaje trwałość zaworów i ich gniazd. Oleksyk zwrócił uwagę, że współczesne silniki z bezpośrednim wtryskiem benzyny często wykorzystują materiały lepiej przystosowane do wysokich obciążeń termicznych niż starsze konstrukcje. W przypadku fabrycznych wersji LPG dodatkową zaletą jest możliwość uwzględnienia specyfiki paliwa już podczas projektowania jednostki.

Dlaczego na gazie mocniejszy?

W rozmowie wyjaśniono także, dlaczego niektóre silniki mogą rozwijać większą moc podczas zasilania LPG niż benzyną. Kluczowe znaczenie ma wyższa liczba oktanowa gazu, która pozwala odpowiednio dostroić parametry pracy jednostki, w tym kąt wyprzedzenia zapłonu.

W silnikach turbodoładowanych odpowiednio przygotowana kalibracja może umożliwiać uzyskanie korzystniejszych parametrów pracy na LPG. Nie jest to jednak automatyczna właściwość każdego silnika. Ostateczny efekt zależy od konstrukcji jednostki, możliwości sterownika i fabrycznej strategii zasilania.

Oleksyk podkreślił, że przy indywidualnym strojeniu silników turbodoładowanych wykorzystuje się między innymi pomiary składu mieszanki za pomocą sondy AFR. Pozwala to szukać kompromisu między mocą, zużyciem paliwa i bezpieczeństwem pracy jednostki.

Ważne sprostowanie dotyczące 4×4

W materiale wyjaśniono również nieścisłość dotyczącą sposobu zasilania gazem odmian Dacii z napędem na cztery koła. W części cenników producenta pojawiało się oznaczenie sugerujące zastosowanie wyłącznie bezpośredniego wtrysku paliwa.

W rzeczywistości wersja LPG z napędem 4×4 również wykorzystuje pośredni wtrysk gazu, podczas gdy benzyna trafia bezpośrednio do cylindrów. Jacek potwierdził to podczas oględzin i testu samochodu, korygując tym samym swoją wcześniejszą interpretację danych producenta.

To istotna różnica konstrukcyjna. Bezpośredni wtrysk LPG wymagałby innego sposobu doprowadzania gazu do komór spalania, podczas gdy zastosowany układ korzysta z osobnych wtryskiwaczy umieszczonych w układzie dolotowym.

Co pokaże eksploatacja?

Nowy układ napędowy Dacii łączy kilka rozwiązań, które z punktu widzenia użytkownika mają konkretne znaczenie: fabryczną integrację LPG, ograniczony dotrysk benzyny, hydrauliczne kasowanie luzów zaworowych i konstrukcyjne zabezpieczenie wtryskiwaczy benzynowych przed przegrzewaniem.

Dużą wartość mają również informacje o 100 tys. km testów przedprodukcyjnych przeprowadzonych w Polsce. Pokazują one, że przed rozpoczęciem produkcji instalacja została poddana intensywnym próbom drogowym, a jej oprogramowanie rozwijano na podstawie szczegółowych danych eksploatacyjnych.

Nie rozstrzyga to jeszcze kwestii trwałości całego silnika przy przebiegach 200 czy 300 tys. km. Na taką ocenę potrzeba czasu i doświadczeń użytkowników seryjnych samochodów. Już teraz wiadomo jednak, że Eco-G 120 nie jest zwykłym silnikiem benzynowym z dołożoną instalacją gazową, lecz konstrukcją, w której zasilanie LPG uwzględniono znacznie głębiej.

O autorze

Patrycja Miętus - redaktor

Patrycja Miętus

Redaktor działu Motorsport
Z wykształcenia humanistka, z wyboru – bezkompromisowa petrolheadka. W swoich tekstach łączę twarde dane techniczne z lekkim piórem, nutą ironii i kobiecą perspektywą. Od 2017 roku współtworzyłam portal petrofile.pl, a moje publikacje ukazywały się również w serwisach publicystycznych, w tym na łamach piszejakjest.pl. Prywatnie pasjonuję się fitnessem i zdrowym stylem życia, więc w motoryzacji również stawiam na dobrą formę i profilaktykę: regularny serwis, właściwą rozgrzewkę przed ostrzejszą jazdą i dbałość o podzespoły. Fanka F1, WEC i serii GT3.

© 2026 MotoGuru.pl