Dziesięć salonów powiązanych z Volkswagenem, Audi i Porsche w Kolorado złożyło pozew przeciwko stanowi, kwestionując zgodę na sprzedaż aut Scout bezpośrednio klientom. Ich główny zarzut brzmi: Scout został błędnie uznany za markę „tylko elektryczną”, a to otworzyło mu furtkę w prawie franczyzowym. Stawką jest nie tylko jedna licencja, bo taki spór potrafi ustawić reguły gry także w innych stanach.

Sprawa została wniesiona 20 stycznia do sądu okręgowego w Denver i dotyczy decyzji Motor Vehicle Dealer Board w Kolorado z 16 grudnia, która zatwierdziła wniosek Scout o możliwość sprzedaży pojazdów bez tradycyjnej sieci dealerskiej. Dla dealerów to nie jest „drobna interpretacja przepisów”, tylko – w ich ocenie – rozciągnięcie definicji do granic elastyczności gumy w wycieraczkach.

O co chodzi w pozwie i kto go składa?

Pozew nie jest wymierzony bezpośrednio w Scout Motors ani w Volkswagen Group. Dealerzy uderzają w sposób, w jaki stan zinterpretował prawo, i proszą sąd o uznanie licencji dealerskiej za niezgodną z przepisami oraz o zablokowanie jej wykonywania. W roli powodów występuje na razie 10 salonów, ale w pozwie pada też sygnał, że do grupy mogą dołączyć kolejni. W tle jest klasyczna wojna o to, kto ma stać między producentem a klientem. I tak, brzmi to jak walka o „dobro konsumenta”, ale w praktyce chodzi o to, kto trzyma kasę i warunki umowy (to akurat jest dość jednoznaczne).

Klucz: wyjątek dla marek tylko elektrycznych

Kolorado ma wyjątki w prawie franczyzowym, pozwalające wybranym producentom sprzedawać auta bezpośrednio klientom. Te wyjątki są przewidziane dla marek, które oferują wyłącznie samochody elektryczne i – co ważne – nie mają w danym stanie już działającej sieci franczyzowych dealerów „tej samej linii marki”. Regulatorzy w Kolorado uznali, że Scout spełnia te warunki. Dealerzy twierdzą, że nie – i że decyzja została oparta na zbyt szerokim rozumieniu pojęcia „tylko elektryczny”.

Elektryk o wydłużonym zasięgu kontra hybryda ładowana z gniazdka

Rdzeniem sporu jest planowany przez Scouta układ elektryczny o wydłużonym zasięgu. Ma on trafić do oferty obok wersji w pełni elektrycznych dwóch modeli: SUV-a Traveler i pick-upa Terra. Scout opisuje ten wariant jako samochód, w którym silnik benzynowy nie napędza kół, tylko pracuje jako generator prądu dla silników elektrycznych. Scout podaje:

W wersji o wydłużonym zasięgu silnik benzynowy działa wyłącznie jako generator, zasilając układ elektryczny napędzający silniki. Nie ma fizycznego połączenia silnika spalinowego z kołami.

Dealerzy odpowiadają, że ta różnica „na papierze” nie wystarcza w świetle prawa Kolorado. Ich zdaniem taki układ funkcjonalnie przypomina hybrydę ładowaną z gniazdka, a to – w ich interpretacji – wyklucza Scout z wyjątków przewidzianych dla marek sprzedających wyłącznie auta akumulatorowo-elektryczne. Dealerzy argumentują:

Jeśli w ofercie ma być wariant z silnikiem benzynowym jako elementem układu napędowego, to nie jest to marka sprzedająca wyłącznie samochody elektryczne. Takie rozwiązanie jest bliższe hybrydzie ładowanej z gniazdka niż czystemu elektrykowi.

• 16 grudnia: rada ds. dealerów w Kolorado zatwierdziła wniosek Scout o sprzedaż bezpośrednią.
• 20 stycznia: dealerzy złożyli pozew w sądzie okręgowym w Denver, żądając sądowej kontroli tej decyzji.
• Cel pozwu: uznanie licencji za niezgodną z prawem i zablokowanie jej wykonywania.

Wątek Volkswagena: silnik z Meksyku i pytanie o niezależność

W pozwie pojawia się też argument, który ma podważyć narrację o „oddzielności” Scout. Dealerzy wskazują, że silnik benzynowy do wersji o wydłużonym zasięgu ma pochodzić z operacji produkcyjnych Volkswagen Group w Meksyku. W ich oczach to dodatkowo komplikuje tezę, że Scout jest niezależną marką kwalifikującą się do wyjątków tak, jak firmy budujące ofertę wyłącznie na autach akumulatorowo-elektrycznych.

I tu robi się ciekawie: spór nie kręci się wokół tego, czy taki układ ma sens technicznie, tylko czy da się go „przepchnąć” przez definicje ustawowe bez zmiany przepisów (to dwie różne gry).

Dlaczego ta sprawa może wyjść poza Kolorado?

Efekt uboczny tej batalii może być większy niż jedna licencja. Jeśli sąd przyzna rację dealerom albo jeśli uzasadnienie pójdzie w twarde definicje, inne stany mogą zacząć ostrożniej podchodzić do tego, kto naprawdę jest marką „tylko elektryczną” i komu wolno omijać klasyczny model franczyzowy. Dealerzy w różnych częściach USA od dawna próbują ograniczać sprzedaż bezpośrednią nowych marek, chyba że sami mogą zostać pośrednikiem.

Na razie nie widać wielkich przełomów po ich stronie, ale ta wojna nie wygląda na taką, która szybko się znudzi komukolwiek trzymającemu umowy i marże. Jeśli ktoś liczył, że temat sprzedaży bezpośredniej uspokoi się sam, to Kolorado właśnie dorzuciło do ognia kanister z etykietą „definicja elektryka”. A to zwykle kończy się długą przepychanką w sądzie, nie krótką korektą w urzędowym formularzu.

O autorze