Tak chińskie auta mogą pogrążyć europejską motoryzację. Zagrożenie wcale nie minęło

Tomasz Nowak

Tomasz Nowak

Europa mogła stanąć w obliczu poważnego kryzysu przemysłu motoryzacyjnego, gdyby nie ograniczyła napływu chińskich samochodów. Tak uważa Brad Setser, amerykański ekspert ekonomiczny, który ostrzega przed konsekwencjami ogromnej nadprodukcji pojazdów w Chinach. Unijne cła pomogły zahamować ekspansję, ale zdaniem ekonomisty obecne zabezpieczenia nadal pozostawiają istotne luki.

Chiny produkują za dużo

Chiński przemysł motoryzacyjny osiągnął skalę, która zaczyna stanowić problem dla samych producentów. Tamtejsze fabryki dysponują potencjałem pozwalającym wytwarzać nawet 60 mln samochodów rocznie. Tymczasem sprzedaż na rynku wewnętrznym spadła do około 20 mln pojazdów.

Nie oznacza to, że każdego roku powstaje 40 mln niesprzedanych aut. Różnica pokazuje jednak skalę niewykorzystanych mocy produkcyjnych, które chińskie koncerny mogą skierować na obsługę zagranicznych rynków. Przy słabnącym popycie krajowym eksport staje się jednym z najważniejszych sposobów utrzymania działalności fabryk.

Problem dodatkowo pogłębia wojna cenowa między chińskimi producentami. Wielu z nich walczy o klientów agresywnymi obniżkami, co ogranicza marże i utrudnia finansowanie kolejnych inwestycji. W dłuższej perspektywie część przedsiębiorstw może nie przetrwać, a chińskie władze staną przed koniecznością rozstrzygnięcia, które firmy warto dalej wspierać.

Ekspansję zagraniczną ułatwiały przez lata również różne formy państwowego wsparcia. Ponieważ Stany Zjednoczone w znacznym stopniu zamknęły swój rynek przed samochodami z Chin, europejscy odbiorcy stali się szczególnie ważni dla tamtejszych koncernów. To właśnie tutaj nadwyżka chińskich mocy produkcyjnych może wywierać największą presję konkurencyjną.

Scenariusz przemysłowej katastrofy

Brad Setser, ekspert ekonomii międzynarodowej związany z Council on Foreign Relations, przedstawił w rozmowie z francuskim portalem Atlantico wyjątkowo pesymistyczną ocenę sytuacji. Jego zdaniem bez unijnego dochodzenia dotyczącego chińskich subsydiów i późniejszego podwyższenia ceł europejski przemysł samochodowy mógł znaleźć się w spirali strat.

Avatr 12

fot. Avatr

Setser nakreślił scenariusz, w którym import samochodów z Chin, przekraczający w 2026 roku 1,5 mln egzemplarzy, wzrósłby do 3 mln w 2027 roku i 6 mln w 2028 roku. Oznaczałoby to podwojenie importu w każdym kolejnym roku, a w ciągu dwóch lat jego czterokrotny wzrost.

Według niego tak gwałtowna ekspansja mogłaby doprowadzić wielu europejskich producentów do trwałej nierentowności. Straty ograniczałyby środki na opracowywanie nowych modeli, a brak konkurencyjnych produktów pogłębiałby problemy finansowe. W ten sposób koncerny mogłyby stopniowo tracić zdolność do dalszego funkcjonowania.

To jednak scenariusz warunkowy, a nie prognoza, której realizacja została udowodniona. Zakłada bardzo szybki wzrost importu i wyjątkowo dotkliwe konsekwencje dla europejskich marek. Nie uwzględnia też w pełni możliwości dostosowania się producentów do nowych warunków konkurencji.

Cena nie decyduje

Rzeczywista sytuacja na europejskim rynku pokazuje, że niska cena nie gwarantuje chińskim samochodom sukcesu. Dobrym przykładem jest Renault 5 E-Tech, które mimo ograniczonej praktyczności i obecności tańszych konkurentów zdobyło znaczną popularność. Klienci zwracają uwagę również na stylistykę, wyposażenie, wizerunek marki i właściwości użytkowe.

Podobnie Tesla, oferująca samochody kosztujące przeciętnie ponad 170 tys. zł, nadal potrafi osiągać wysoką sprzedaż. Jednocześnie europejscy producenci rozwijają samochody elektryczne, poprawiając ich efektywność energetyczną i możliwości szybkiego ładowania.

Nie zmienia to faktu, że ogromna przewaga produkcyjna Chin pozostaje istotnym zagrożeniem. Nawet jeśli producenci z innych krajów dysponują konkurencyjnymi modelami, długotrwała presja cenowa może ograniczać ich rentowność i możliwości inwestycyjne.

Cła nie wystarczą

Unia Europejska zdecydowała się na dodatkowe cła na samochody elektryczne produkowane w Chinach po przeprowadzeniu dochodzenia dotyczącego państwowych subsydiów. Ograniczenia miały przeciwdziałać sytuacji, w której producenci korzystający z publicznego wsparcia uzyskują przewagę nad europejskimi konkurentami.

Setser uważa, że podjęte działania przyniosły efekt ochronny, ale nie rozwiązują całego problemu. Zwraca uwagę, że ograniczenia dotyczące importu hybryd plug-in stanowią jedynie część potrzebnych zabezpieczeń. Nie obejmują wszystkich kategorii samochodów ani wielu strategicznych komponentów o wysokiej wartości dodanej.

W praktyce oznacza to, że ograniczenie importu określonego rodzaju pojazdów nie musi powstrzymać ekspansji chińskiego przemysłu. Producenci mogą zmieniać strukturę oferowanych napędów, dostarczać podzespoły europejskim przedsiębiorstwom albo rozwijać produkcję bezpośrednio na kontynencie.

Ostatnia możliwość jest szczególnie istotna. Budowa fabryk w Europie pozwala chińskim koncernom zbliżyć się do klientów i ograniczyć część barier handlowych. Jednocześnie może przynosić korzyści lokalnym gospodarkom w postaci inwestycji oraz miejsc pracy. Nie oznacza jednak automatycznie, że cała wartość dodana powstaje w Europie, ponieważ część technologii i komponentów może nadal pochodzić z Chin.

O autorze

Tomasz Nowak

Tomasz Nowak

Redaktor działu Simracing
Fotograf i podróżnik na czterech (a czasem dwóch) kołach. Od 2018 roku działam jako dziennikarz motoryzacyjny – publikowałem m.in. na łamach portalu ForzaItalia.pl. W swoich materiałach łączę obiektyw aparatu z twardą analizą wrażeń z jazdy. Poza realnymi trasami od ponad dekady rozwijam swoje umiejętności w simracingu. Dzisiaj korzystam z czołowych symulatorów, w tym iRacing, Assetto Corsa Competizione, Assetto Corsa EVO czy Le Mans Ultimate.

© 2026 MotoGuru.pl