Mazda pracuje nad technologią, która pozwala wychwytywać dwutlenek węgla bezpośrednio ze spalin samochodu i przechowywać go w specjalnych zbiornikach. Japończycy przetestowali już rozwiązanie w wyścigowej Maździe 3, a docelowo chcą zatrzymywać nawet 40% emitowanego CO2. Pierwsze próby drogowe zaplanowano na 2028 rok.
Spaliny pod kontrolą
Projekt Mazda Mobile Carbon Capture zakłada ograniczenie emisji dwutlenku węgla bez konieczności rezygnowania z silnika spalinowego. Zamiast wypuszczać całość CO2 do atmosfery, samochód miałby wychwytywać część gazu podczas jazdy i gromadzić go w zbiornikach, które można później opróżnić.
Do sprawdzenia tej koncepcji Mazda wykorzystuje japońskie wyścigi długodystansowe Super Taikyu. W ramach programu eksperymentalna Mazda3 uczestniczyła między innymi w 24-godzinnej rywalizacji na torze Fuji Speedway. Samochód korzysta z paliwa HVO, czyli uwodornionego oleju roślinnego, który może powstawać również z surowców odpadowych.
HVO pozwala potencjalnie ograniczyć emisję gazów cieplarnianych w całym cyklu życia paliwa w porównaniu z tradycyjnym olejem napędowym. Mazda chce połączyć tę korzyść z fizycznym wychwytywaniem CO2 powstającego podczas spalania.
Dziesięciokrotny wzrost skuteczności
Dotychczasowe wyniki pokazują postęp, choć ilości odzyskiwanego gazu pozostają niewielkie. W 2025 roku Mazda zgromadziła podczas jednej z prób około 84 g CO2. W 2026 roku, podczas 24-godzinnego wyścigu, udało się już wychwycić 804 g dwutlenku węgla.
Oznacza to niemal 9,6-krotny wzrost ilości odzyskanego gazu. Nie jest to jednak równoznaczne z podobnym zwiększeniem sprawności całego układu, ponieważ wynik zależy również od warunków i czasu pracy instalacji.
Dla porównania samochód emitujący 150 g CO2/km wytwarza 804 g tego gazu po przejechaniu zaledwie około 5,4 km. Eksperyment dowodzi więc przede wszystkim, że wychwytywanie dwutlenku węgla bezpośrednio w poruszającym się samochodzie jest technicznie możliwe. Do zastosowania rozwiązania na większą skalę droga pozostaje długa.
Zeolit zamiast filtra
Najważniejszym elementem instalacji jest moduł zawierający zeolit, czyli materiał o mikroporowatej strukturze, zdolny do selektywnego zatrzymywania cząsteczek dwutlenku węgla. Wykorzystuje on zjawisko adsorpcji, polegające na wiązaniu cząsteczek gazu na powierzchni materiału.

fot. Mazda
Zanim spaliny trafią do modułu, zostają schłodzone i osuszone. Następnie przepływają przez zeolit, który wychwytuje część zawartego w nich CO2. Po nasyceniu materiału zgromadzony gaz jest uwalniany przy wykorzystaniu ciepła pochodzącego z układu wydechowego.
Odzyskany dwutlenek węgla trafia następnie do elektrycznie napędzanej sprężarki, a stamtąd do specjalnych zbiorników umieszczonych w tylnej części samochodu. Podczas wyścigów można je wymieniać w alei serwisowej.
W przypadku samochodów drogowych Mazda rozważa podobny model obsługi na stacjach paliw. Kierowca mógłby oddawać zgromadzony gaz podczas tankowania, a odpowiednia infrastruktura zajmowałaby się jego dalszym transportem i zagospodarowaniem.
Cel: 40% mniej CO2
Mazda zakłada osiągnięcie początkowo około 20% skuteczności wychwytywania dwutlenku węgla, a następnie zwiększenie tego udziału do 40%. Rok 2028 ma przynieść pierwsze testy drogowe, które pozwolą ocenić działanie instalacji poza torem wyścigowym.
To ambitny cel, szczególnie jeśli uwzględnić ilość CO2 produkowaną przez typowy samochód. Przy emisji 150 g/km wychwycenie 40% oznaczałoby konieczność zatrzymania 60 g gazu na każdy kilometr. Na dystansie 500 km dawałoby to już 30 kg dwutlenku węgla.
Przechowywanie takiej ilości gazu wymaga odpowiednich zbiorników, a ich masa i wymiary stanowią poważne wyzwanie konstrukcyjne. Dochodzą do tego dodatkowe przewody, urządzenia chłodzące, moduły adsorpcyjne oraz sprężarka, która zużywa energię podczas pracy.
Istotne będzie zatem nie tylko zwiększenie skuteczności wychwytywania CO2, ale również ograniczenie masy, gabarytów i zapotrzebowania energetycznego całego systemu. Dodatkowe obciążenie samochodu nie może bowiem pochłaniać nadmiernej części korzyści uzyskanych dzięki odzyskowi gazu.
Co z odzyskanym gazem?
Samo zatrzymanie dwutlenku węgla w samochodzie nie gwarantuje jeszcze trwałego ograniczenia jego wpływu na klimat. Jeśli zgromadzony CO2 zostanie później uwolniony do atmosfery, efekt będzie jedynie tymczasowy. Konieczne jest więc opracowanie sposobu jego trwałego składowania lub wykorzystania, który rzeczywiście zapewni korzystny bilans emisji.
Mazda musi również uwzględnić energię potrzebną do sprężania, odbioru i transportowania gazu oraz emisje związane z produkcją paliwa. Dopiero analiza całego procesu pozwoli ustalić, czy technologia przynosi znaczące korzyści środowiskowe.
Japoński producent wpisuje projekt w szerszą strategię rozwoju paliw o obniżonym śladzie węglowym i technologii wychwytywania CO2. Długoterminową ambicją jest osiągnięcie do 2035 roku rozwiązań transportowych o potencjalnie ujemnym bilansie emisji dwutlenku węgla. Wymagałoby to jednak usuwania z atmosfery większej ilości CO2, niż powstaje w całym cyklu funkcjonowania takiego rozwiązania.
Na razie Mazda Mobile Carbon Capture pozostaje eksperymentem, a nie technologią gotową do seryjnej produkcji. Próby drogowe w 2028 roku mają pokazać, czy system da się dostosować do codziennej eksploatacji i czy jego skuteczność uzasadni dodatkowe koszty oraz komplikacje konstrukcyjne. Jeśli tak się stanie, wychwytywanie CO2 może stać się jednym ze sposobów ograniczania wpływu samochodów spalinowych na środowisko.






