Każdy samochód przyjeżdżający na badanie techniczne ma być obowiązkowo fotografowany, a zdjęcia trafią do centralnej bazy danych. Rząd przygotowuje przepisy, które mają ukrócić fikcyjne przeglądy i wielomilionowe oszustwa ubezpieczeniowe. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny przedstawił już konkretny system, który mógłby obsługiwać nowe wymagania.
Cztery obowiązkowe zdjęcia
Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury 20 października 2026 roku prezes Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Małgorzata Ślepowrońska przedstawiła założenia systemu FOTO SKP. Rozwiązanie ma dokumentować rzeczywistą obecność samochodu na stacji kontroli pojazdów i uniemożliwiać przeprowadzanie badań wyłącznie na papierze.
Według propozycji UFG diagnosta będzie musiał wykonać cztery fotografie każdego badanego pojazdu. Dokumentacja obejmie:
- Dwa zdjęcia przedstawiające samochód z zewnątrz wraz z tablicami rejestracyjnymi.
- Zdjęcie numeru identyfikacyjnego VIN.
- Zdjęcie wskazania drogomierza.
Fotografie mają powstawać bezpośrednio podczas badania, za pośrednictwem specjalnej aplikacji. System automatycznie prześle je do centralnego repozytorium, gdzie będą przechowywane i udostępniane uprawnionym instytucjom.
Istotnym elementem rozwiązania jest zabezpieczenie przed fałszowaniem dokumentacji. Diagnosta nie będzie mógł wgrać zdjęcia wykonanego wcześniej ani grafiki wygenerowanej przez sztuczną inteligencję. Aplikacja ma przyjmować wyłącznie fotografie wykonane aparatem w trakcie konkretnego badania technicznego.
UFG deklaruje, że przeprowadził już rozeznanie rynku i jest w stanie dostarczyć takie narzędzie w czasie krótszym niż rok. Fundusz zamierza wykorzystać również doświadczenia zdobyte przy wykrywaniu oszustw ubezpieczeniowych, w tym podczas analizy fotografii dokumentujących szkody komunikacyjne.
175 tysięcy podejrzanych polis
Powodem przygotowywanych zmian jest między innymi zjawisko określane jako „proceder włoski”. Chodzi o samochody użytkowane na stałe we Włoszech, które są fikcyjnie rejestrowane w Polsce, aby ich właściciele mogli korzystać z tańszych ubezpieczeń i unikać części kosztów związanych z eksploatacją pojazdów na włoskim rynku.
W mechanizmie tym uczestniczą polskie spółki pośredniczące w rejestracji samochodów. Jednym z kluczowych elementów jest uzyskanie pozytywnego wyniku badania technicznego, mimo że pojazd fizycznie nie pojawia się na stacji diagnostycznej. Dokumenty potwierdzają więc przeprowadzenie kontroli, która w rzeczywistości nigdy się nie odbyła.
Skala zjawiska jest ogromna. Według danych przedstawionych przez UFG zidentyfikowano już ponad 175 tys. polis OC dotyczących samochodów użytkowanych we Włoszech. Liczba ta nadal rośnie, a podobne praktyki występują również w Rumunii, Francji, Hiszpanii i Niemczech.
Szacowane straty polskiego rynku ubezpieczeniowego przekroczyły 350 mln zł. Jak informuje Money.pl, rachunek ten nie obejmuje wszystkich potencjalnych roszczeń odszkodowawczych ani rezerw związanych z prowadzonymi postępowaniami. Ostateczne koszty mogą być zatem jeszcze wyższe.
Setki spółek w procederze
Wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec poinformował, że według danych resortu w proceder zaangażowanych jest obecnie kilkaset spółek działających w Polsce. Problem nie ogranicza się przy tym do unikania wyższych składek ubezpieczeniowych.
Samochód, który otrzymał fikcyjne potwierdzenie sprawności technicznej, może poruszać się po drogach mimo usterek stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa. Brak rzeczywistej kontroli oznacza, że nikt nie sprawdził jego hamulców, zawieszenia, ogumienia ani pozostałych elementów objętych obowiązkowym badaniem.
UFG wskazuje ponadto na przypadki zawierania polis z wykorzystaniem skradzionych lub fałszywych danych. Zdarzają się również sytuacje, w których składki OC w ogóle nie są opłacane.
Policja rozbiła już grupy przestępcze oferujące fikcyjne badania techniczne, a kilka osób uczestniczących w nielegalnej działalności otrzymało bezwzględne kary pozbawienia wolności. Problem polega jednak na tym, że w miejsce zlikwidowanych podmiotów pojawiają się następne.
Konsekwencje finansowe ponosi polski system ubezpieczeniowy. Jeżeli samochód zarejestrowany w Polsce spowoduje wypadek za granicą, odpowiedzialność za rozliczenie szkody może obciążyć polski system, nawet gdy rejestracja pojazdu była elementem oszustwa. W obsłudze takich roszczeń uczestniczy Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Zdjęcia trafią do CEPiK
System FOTO SKP ma być docelowo zintegrowany z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców. Fotografie będą gromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów, a dostęp do nich otrzymają uprawnione podmioty, w tym stacje kontroli pojazdów, organy rejestrujące i zakłady ubezpieczeń.
Dzięki temu możliwe będzie sprawdzenie, czy samochód rzeczywiście znajdował się na stacji w czasie wskazanym w dokumentacji. Zdjęcia pozwolą również porównać numer VIN, tablice rejestracyjne i stan drogomierza z informacjami zapisanymi w systemie.
Nie oznacza to jednak, że fotografie zastąpią tradycyjne badanie techniczne. Ich podstawowym zadaniem będzie potwierdzenie obecności i identyfikacji pojazdu, natomiast diagnosta nadal będzie odpowiadał za ocenę jego stanu technicznego.
Rozwiązanie nie wyeliminuje automatycznie wszystkich nieuczciwych praktyk. Sam fakt wykonania zdjęć nie dowodzi przecież, że hamulce, zawieszenie czy pozostałe układy zostały prawidłowo sprawdzone. Może jednak znacząco utrudnić najbardziej oczywistą formę oszustwa, czyli wystawianie zaświadczeń samochodom, których diagnosta nigdy nie widział.
Rząd przygotowuje przepisy
Obowiązek dokumentowania fotograficznego znalazł się w założeniach projektu nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, oznaczonego numerem UC166. Informację o projekcie opublikowano w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów 1 września 2026 roku.
Zmiany mają szerszy zakres niż samo fotografowanie samochodów. Rząd planuje również przebudowę systemu nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów i diagnostami, w tym rozwiązania dotyczące kar pieniężnych, rejestrów diagnostów oraz zasad ich szkolenia.
Projekt przewiduje ponadto korzystną dla kierowców możliwość wykonania badania technicznego do 30 dni przed wyznaczonym terminem bez utraty dotychczasowej daty ważności. Pozwoliłoby to wcześniej odwiedzić stację diagnostyczną bez skracania kolejnego okresu między badaniami.
Według informacji przedstawionych podczas posiedzenia Komisji Infrastruktury projekt znajduje się na etapie uzgodnień wewnątrzresortowych i ma następnie trafić do konsultacji publicznych. Wiceminister Bukowiec wskazał możliwość przeprowadzenia prac parlamentarnych wiosną 2027 roku. Nie jest to jednak zatwierdzony termin wejścia przepisów w życie.
Co jeszcze trzeba zmienić?
Podczas sejmowej dyskusji zwrócono uwagę na dodatkową lukę prawną. Obecnie brakuje odpowiedniego mechanizmu pozwalającego wyrejestrować samochód w sytuacji, gdy istnieje podejrzenie, że jego rejestracji dokonano na podstawie sfałszowanych danych. Samo wprowadzenie obowiązkowych zdjęć nie rozwiąże więc problemu pojazdów, które już wcześniej zostały fikcyjnie zarejestrowane.
Równolegle działania podejmują Włochy. Tamtejszy rząd zatwierdził projekt zmian w przepisach drogowych, których celem jest ograniczenie wykorzystywania zagranicznych tablic rejestracyjnych do unikania kosztów użytkowania samochodów. Takie regulacje mogłyby uzupełnić polskie działania, utrudniając dalszą eksploatację pojazdów objętych procederem.
Dla uczciwego kierowcy najważniejszą zmianą będzie dodatkowa czynność wykonywana podczas standardowego przeglądu. Zamiast wyłącznie sprawdzić stan techniczny samochodu i wprowadzić wynik do systemu, diagnosta będzie musiał także sporządzić dokumentację fotograficzną. Na razie nie określono ostatecznej daty rozpoczęcia obowiązku ani jego wpływu na czas i koszt badania.






