Kierowcy, którzy zignorują czerwone światło na przejeździe kolejowym, będą mogli stracić prawo jazdy na trzy miesiące. Takie same konsekwencje przewidziano za omijanie zapór oraz wjazd na tory bez możliwości ich opuszczenia. Sejm uchwalił już nowe przepisy, a Senat rozpoczął ich rozpatrywanie. Zmiany mają znacznie zaostrzyć odpowiedzialność za niebezpieczne zachowania na przejazdach kolejowych.
Wystarczy jedno wykroczenie
Nowelizacja Prawa o ruchu drogowym przewiduje zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące za najpoważniejsze naruszenia przepisów na przejazdach kolejowych. Dotychczas kierowcy popełniający takie wykroczenia musieli liczyć się przede wszystkim z mandatami i punktami karnymi. Nowe regulacje mają wprowadzić dodatkową, znacznie bardziej dotkliwą sankcję.
Co istotne, do zatrzymania uprawnień nie będzie konieczne spowodowanie kolizji ani wypadku. Wystarczy samo popełnienie jednego z wykroczeń wskazanych w ustawie. Nowy mechanizm ma działać podobnie do obowiązujących już rozwiązań pozwalających na czasowe zatrzymanie prawa jazdy za szczególnie niebezpieczne zachowania na drodze.
Sejm uchwalił nowelizację 8 października 2026 roku, a dzień później przekazano ją do Senatu. Senacka Komisja Infrastruktury na posiedzeniu 12 października zarekomendowała przyjęcie ustawy bez poprawek. Podczas obrad Senatu 13 października zgłoszono jednak wnioski legislacyjne, dlatego ustawa została skierowana ponownie do komisji.
Za jakie wykroczenia utrata prawa jazdy?
Nowe przepisy wskazują konkretne zachowania, za które przewidziano trzymiesięczne zatrzymanie uprawnień. Katalog obejmuje nie tylko przejeżdżanie przez tory mimo zamkniętych zapór, ale również sytuacje, które niektórzy kierowcy mogą błędnie uznawać za mniej niebezpieczne.
Prawo jazdy będzie można stracić za:
- Omijanie opuszczonych zapór lub półzapór na przejeździe kolejowym.
- Wjazd na przejazd, gdy zapory lub półzapory zaczęły się już opuszczać.
- Wjazd na przejazd, zanim zapory lub półzapory zostaną całkowicie podniesione.
- Wjazd przy czerwonym świetle, w tym czerwonym migającym lub dwóch naprzemiennie migających sygnałach czerwonych.
- Wjazd na przejazd, gdy po drugiej stronie torów nie ma miejsca umożliwiającego kontynuowanie jazdy.
Ostatnia sytuacja zasługuje na szczególną uwagę. Kierowca, który wjedzie na przejazd mimo zatoru drogowego i zatrzyma samochód na torach, również narazi się na utratę uprawnień. Nie będzie miało znaczenia, że w chwili wjazdu zapory były podniesione, a sygnalizacja nie zabraniała przejazdu.
Podobnie będzie z ruszeniem w chwili, gdy zapory zaczynają się podnosić. Kierowca musi poczekać na zakończenie ich podnoszenia, a jeżeli przejazd jest wyposażony w sygnalizację świetlną, również na ustanie sygnału zabraniającego wjazdu.
Policjant zatrzyma dokument
Nowelizacja rozszerza katalog sytuacji, w których policjant będzie zobowiązany zatrzymać prawo jazdy. Dotyczy to zarówno dokumentów wydanych w Polsce, jak i uprawnień objętych odpowiednimi przepisami dotyczącymi kierowców posługujących się zagranicznymi prawami jazdy.
Mechanizm przewiduje zatrzymanie prawa jazdy podczas kontroli drogowej, a następnie wydanie przez starostę decyzji administracyjnej o zatrzymaniu uprawnień na trzy miesiące. Nie będzie zatem konieczne oczekiwanie na wyrok sądu, aby kierowca poniósł tę konsekwencję.
To istotna różnica względem samego mandatu. Dla osoby wykorzystującej samochód codziennie, zwłaszcza zawodowo, trzymiesięczna utrata możliwości prowadzenia pojazdów może okazać się znacznie poważniejszą sankcją niż kara finansowa.
Wieloletni zakaz prowadzenia
Projekt nie ogranicza się do wykroczeń. Przewidziano również zmiany w Kodeksie karnym, które zaostrzają odpowiedzialność sprawców najpoważniejszych przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
W przypadku skazania za spowodowanie katastrofy w komunikacji sąd będzie zobowiązany orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie krótszy niż trzy lata. Zakaz będzie mógł obejmować wszystkie pojazdy albo określone ich rodzaje.
Obowiązkowe orzekanie zakazu prowadzenia pojazdów przewidziano również w przypadku skazania za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji. W tym przypadku zastosowanie będą miały zasady określające długość takiego środka karnego.
To odrębne rozwiązania od administracyjnego zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące. Wieloletni zakaz będzie orzekany przez sąd w związku ze skazaniem za przestępstwo, natomiast trzymiesięczne zatrzymanie uprawnień ma dotyczyć wskazanych wykroczeń na przejazdach kolejowych.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Nowelizacja nie obowiązuje jeszcze w przedstawionym kształcie. Po uchwaleniu przez Sejm 8 października trafiła do Senatu, gdzie Komisja Infrastruktury początkowo opowiedziała się za jej przyjęciem bez zmian. Zgłoszenie kolejnych wniosków podczas posiedzenia 13 października oznacza jednak konieczność dalszych prac.
Po zakończeniu procedury parlamentarnej ustawa trafi do prezydenta, który może ją podpisać, zawetować lub skierować do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli zostanie podpisana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw, nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Dokładna data ich obowiązywania nie jest więc jeszcze znana.
