Stellantis wstrzymał produkcję w dwóch włoskich zakładach. Powodem są protesty przewoźników i rolników przeciwko wysokim cenom paliw. Blokady dróg zakłóciły dostawy części do fabryk w Atessie i Melfi, a problemy z zaopatrzeniem dotykają także innych sektorów włoskiej gospodarki.
Stellantis wstrzymuje produkcję
Jak informuje włoski magazyn „Quattroruote”, w zakładzie w Atessie, gdzie powstają lekkie samochody dostawcze, m.in. Fiat Ducato, 21 października odwołano drugą i trzecią zmianę, a dzień później także pierwszą i drugą. Wyjątkiem były działy CKD oraz Finizione (Conversion Center).
Przestoje z 21 października mają zostać zrekompensowane późniejszym zwiększeniem produkcji. W przypadku kolejnych zakłóceń firma skorzystała z mechanizmu cassa integrazione, zapewniającego wsparcie pracownikom podczas czasowego ograniczenia działalności.
Jeszcze poważniejsza sytuacja panuje w San Nicola di Melfi w regionie Basilicata. Utrudnienia na trasach Bradanica i Ofantina ograniczyły dostawy komponentów, a jeden z punktów protestacyjnych znajdował się przy fabryce. Produkcję w Melfi wstrzymano od 22 do 26 października włącznie.
Protesty uderzają w gospodarkę
Demonstracje rozpoczęły się na południu Włoch, a następnie rozprzestrzeniły na kolejne regiony. Uczestniczą w nich przewoźnicy, rolnicy i przedstawiciele innych branż, dla których drogie paliwo oznacza rosnące koszty działalności.
Zakłócenia doprowadziły do niedoborów towarów w supermarketach, zamykania stacji paliw z powodu wyczerpania zapasów oraz problemów z zaopatrzeniem lotnisk w paliwo. Utrudniony został również odbiór odpadów komunalnych, a firmy rolno-spożywcze mają problemy z dostawami surowców.
Rząd zapowiada miliard euro pomocy
Minister transportu Matteo Salvini zapowiedział uruchomienie 1 mld euro (ok. 4,37 mld zł) wsparcia. 22 października włoski rząd przyjął dekret dotyczący transportu drogowego, rolnictwa i rybołówstwa.
Przewoźnicy otrzymają dodatkowe ulgi związane z zakupem oleju napędowego. Na wydatki poniesione od marca do sierpnia 2026 r. przewidziano 45,2 mln euro (ok. 197,5 mln zł), oprócz wcześniejszych 21,2 mln euro (ok. 92,6 mln zł). Kolejne 60 mln euro (ok. 262,1 mln zł) przeznaczono na koszty paliwa poniesione od 1 września do 5 października.
fot. newspressuk.com
Rolnicy będą mogli otrzymać bezzwrotne dofinansowanie odpowiadające 20 proc. wydatków na paliwo, maksymalnie 0,45 euro (ok. 1,97 zł) za litr. Limit programu wynosi 60 mln euro. Dla rybołówstwa przewidziano 20 mln euro (ok. 87,4 mln zł) wsparcia oraz dodatkową pomoc odpowiadającą 10 proc. kwalifikowanych wydatków na paliwo, z limitem 10 mln euro (ok. 43,7 mln zł).
Dodatkowe ulgi i wymiana floty
Rząd zaproponował możliwość zawieszenia do 31 marca 2027 r. płatności rat leasingowych za pojazdy, których terminy przypadają od listopada 2026 do marca 2027 r.
Wiceminister transportu Edoardo Rixi zapowiedział też rozwiązanie określane jako „metoda hiszpańska”. Ma ono umożliwić uwzględnianie wzrostu cen oleju napędowego na fakturach i dzielenie dodatkowych kosztów między przewoźnika a zleceniodawcę.
Obecne ulgi podatkowe obejmują pojazdy spełniające co najmniej normę Euro 5 i mające dopuszczalną masę całkowitą powyżej 7,5 t. Dla firm niespełniających tych warunków mają powstać dodatkowe rozwiązania.
Zapowiedziano również odblokowanie 590 mln euro (ok. 2,58 mld zł) na wymianę pojazdów, z priorytetem dla przedsiębiorców dysponujących starszym taborem niespełniającym norm Euro 6 i Euro 7.
Diesel kosztuje ponad 10 zł za litr
Według serwisu „Staffetta Quotidiana” 22 października średnia cena diesla na włoskich stacjach samoobsługowych wynosiła 2,260 euro/l (ok. 9,87 zł/l). Na autostradach było to 2,300 euro/l (ok. 10,05 zł/l).
Pozostałe średnie ceny paliw:
- Benzyna na zwykłych stacjach: 2,024 euro/l (ok. 8,84 zł/l).
- Benzyna na autostradach: 2,047 euro/l (ok. 8,94 zł/l).
- LPG na zwykłych stacjach: 0,777 euro/l (ok. 3,39 zł/l).
- LPG na autostradach: 0,901 euro/l (ok. 3,94 zł/l).
- Metan na zwykłych stacjach: 1,984 euro/kg (ok. 8,67 zł/kg).
- Metan na autostradach: 1,905 euro/kg (ok. 8,32 zł/kg).
W porównaniu z poprzednim dniem benzyna na zwykłych stacjach potaniała o 0,001 euro/l, a diesel podrożał o tyle samo. Na autostradach cena diesla wzrosła o 0,006 euro/l.
Eni wprowadziło 28 września mechanizm ograniczający ceny paliw, a podobne działania podjęli inni duzi dystrybutorzy. Od tego czasu notowania produktów benzynowych spadły o około 0,16 euro/l, a diesla o 0,05 euro/l. Nie przełożyło się to jednak na równie wyraźną obniżkę cen na stacjach.
Kiedy fabryki wznowią pracę?
Część organizacji przewoźników zawiesiła protesty po zapowiedziach pomocy rządowej. Stellantis musi jednak przywrócić regularne dostawy i skoordynować harmonogramy produkcji.
Nie podano, ile samochodów nie powstanie w wyniku przestojów. Nie ma też pewności, czy zakład w Melfi wznowi pracę zgodnie z planem. Dalsza sytuacja zależy od poprawy zaopatrzenia fabryk i wdrożenia rządowych mechanizmów wsparcia.
