Od 29 listopada nowe auta będą mogły odmówić uruchomienia. UE wprowadza 4 rodzaje blokad

Marek Karpiuk

Marek Karpiuk

Od 29 listopada 2026 roku nowe typy samochodów osobowych i dostawczych będą musiały spełniać wymagania normy Euro 7. Jedną z największych zmian jest wprowadzenie systemów, które w przypadku ignorowania usterek związanych z emisją spalin mogą uniemożliwić ponowne uruchomienie silnika, a nawet zablokować tankowanie. Unijne przepisy przewidują cztery warianty takich zabezpieczeń, ale ich zastosowanie jest obwarowane konkretnymi warunkami.

Cztery rodzaje blokad

Najbardziej kontrowersyjne rozwiązania znalazły się w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej 2025/1707 z 25 lipca 2025 roku. Dokument szczegółowo określa działanie pokładowych systemów monitorowania emisji spalin oraz mechanizmów mających skłaniać właścicieli samochodów do usuwania wykrytych usterek.

W załączniku II, w punkcie 2.4.4, przewidziano cztery metody wymuszania naprawy. Producent musi wybrać jedną z nich i zastosować ją w pojeździe objętym odpowiednimi wymaganiami. Nie oznacza to zatem, że każdy samochód otrzyma wszystkie cztery zabezpieczenia.

  • Wariant A – blokada po określonej liczbie uruchomień. Po aktywowaniu mechanizmu rozpoczyna się odliczanie pozostałych rozruchów silnika. Producent może dopuścić maksymalnie 20 uruchomień, po których rozpoczęcie kolejnej podróży z wykorzystaniem silnika spalinowego nie będzie możliwe. Do limitu nie wlicza się automatycznych rozruchów systemu start-stop ani ponownego uruchomienia silnika po jego przypadkowym zgaśnięciu.
  • Wariant B – blokada po przejechaniu określonego dystansu. Od momentu aktywacji mechanizmu kierowca może przejechać z pracującym silnikiem spalinowym odległość nie większą niż średni zasięg samochodu na jednym pełnym zbiorniku paliwa. Po wykorzystaniu tego limitu system uniemożliwi rozpoczęcie kolejnej podróży z użyciem silnika.
  • Wariant C – blokada rozruchu po tankowaniu. Jeżeli system wymuszający naprawę został aktywowany, zatankowanie samochodu może spowodować, że silnika nie będzie można ponownie uruchomić.
  • Wariant D – fizyczna blokada wlewu paliwa. Po aktywowaniu mechanizmu samochód uniemożliwi uzupełnienie paliwa poprzez zablokowanie układu wlewu. Przepisy wymagają, aby zabezpieczenie było odporne na próby nieuprawnionej ingerencji.

Warto zwrócić uwagę na różnicę między poszczególnymi rozwiązaniami. Trzy pierwsze mogą doprowadzić do odmowy uruchomienia silnika, natomiast czwarty wariant uniemożliwia zatankowanie pojazdu. W praktyce również może to zakończyć się unieruchomieniem samochodu, kiedy skończy się paliwo.

Najpierw 2400 kilometrów

Nowe zabezpieczenia nie mają jednak reagować na każde chwilowe przekroczenie emisji spalin. Podstawą ich działania jest system OBM (On-Board Monitoring), który kontroluje parametry emisji oraz funkcjonowanie układów odpowiedzialnych za jej ograniczanie. Wśród monitorowanych parametrów znajdują się m.in. tlenki azotu i cząstki stałe.

System rozróżnia trzy stany monitorowania: normalny, pośredni oraz błąd. Ten ostatni oznacza, że wykryto nieprawidłowość spełniającą określone kryteria. Sam chwilowy wzrost emisji nie oznacza automatycznie uruchomienia blokady, ponieważ system musi uwzględniać warunki pracy pojazdu i wiarygodność pomiarów.

Jeżeli zostanie wykryta odpowiednia nieprawidłowość, kierowca otrzyma ostrzeżenie, a system rozpocznie naliczanie dystansu związanego z utrzymującym się problemem. Zgodnie z punktem 2.4.2.1 rozporządzenia wykonawczego mechanizm wymuszający naprawę aktywuje się po przekroczeniu 2400 km na liczniku odległości ostrzegawczej, pod warunkiem że co najmniej jeden monitorowany parametr nadal ma status błędu.

Co istotne, przekroczenie tego progu nie zawsze oznacza natychmiastowe unieruchomienie samochodu. W przypadku wariantów A i B rozpoczyna się dopiero dodatkowe odliczanie liczby uruchomień lub pozostałego dystansu. Warianty C i D uzależniają natomiast dalsze konsekwencje od tankowania.

Przepisy przewidują również możliwość wstrzymania działania mechanizmu, jeżeli monitorowane parametry przestaną wskazywać błąd. W określonych okolicznościach możliwa jest także dezaktywacja systemu wymuszającego naprawę.

Silnik nie zgaśnie podczas jazdy

Wokół nowych regulacji pojawiły się sugestie, że samochód będzie mógł samoczynnie wyłączyć silnik podczas jazdy, gdy wykryje nadmierną emisję zanieczyszczeń. Taka interpretacja jest jednak niezgodna z opisanymi w rozporządzeniu zasadami działania zabezpieczeń.

Euro 7 nie przewiduje nagłego wyłączania pracującego silnika podczas jazdy z powodu przekroczenia limitów emisji. Mechanizmy blokujące rozruch mają uniemożliwiać rozpoczęcie kolejnej podróży, a nie powodować niekontrolowane zatrzymanie pojazdu w ruchu.

Przykładowo, jeśli kierowca wykorzysta dopuszczalny limit rozruchów, samochód nie powinien z tego powodu wyłączyć silnika na autostradzie. Problem pojawi się przy próbie rozpoczęcia następnego przejazdu, po wcześniejszym zakończeniu jazdy.

W przypadku samochodów hybrydowych przepisy dopuszczają ponadto dalszą eksploatację w trybie bezemisyjnym, mimo aktywnego mechanizmu ograniczającego korzystanie z silnika spalinowego. Nie oznacza to jednak, że każdy pojazd hybrydowy będzie mógł kontynuować podróż wyłącznie na napędzie elektrycznym – zależy to od jego konstrukcji i możliwości technicznych.

Co po nieudanej naprawie?

Unijne przepisy regulują również sytuację, w której samochód został naprawiony, ale problem z emisją spalin powrócił. Jeżeli wcześniej doszło do zablokowania rozruchu, po przeprowadzeniu naprawy mechanizm można dezaktywować za pomocą standardowego urządzenia diagnostycznego lub narzędzia serwisowego.

Następnie przewidziano okres weryfikacji skuteczności naprawy, obejmujący jazdę z pracującym silnikiem spalinowym. Przepisy określają w tym celu dystans do 400 km, z uwzględnieniem odpowiednich warunków sprawdzania poprawności działania układu.

Jeżeli w okresie weryfikacji monitorowanie emisji ponownie wykaże błąd, licznik odległości ostrzegawczej zostanie ustawiony na 2401 km. Oznacza to ponowną aktywację mechanizmu wymuszającego naprawę na początku następnego przejazdu.

W takim przypadku regulacje przewidują dodatkowe zaostrzenie: maksymalna liczba dozwolonych rozruchów silnika zostaje ograniczona do trzech. Także tutaj nie uwzględnia się automatycznych uruchomień przez system start-stop ani ponownych rozruchów po przypadkowym zgaśnięciu silnika.

W praktyce oznacza to, że samo skasowanie błędu diagnostycznego nie musi rozwiązać problemu. Jeśli usterka nadal występuje i system ponownie ją wykryje, ograniczenia mogą powrócić znacznie szybciej.

Euro 7 od listopada

Podstawą nowych wymagań jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1257, ustanawiające normę Euro 7. Jej wdrażanie zostało rozłożone na kilka etapów, zależnie od kategorii pojazdu.

Dla samochodów osobowych i lekkich dostawczych najważniejsze są dwie daty. 29 listopada 2026 roku nowe wymagania zaczną być stosowane przy homologacji nowych typów pojazdów. Nie oznacza to, że wszystkie samochody opuszczające salony tego dnia będą już musiały spełniać Euro 7.

Dopiero 29 listopada 2027 roku wymagania obejmą zasadniczo wszystkie nowe samochody osobowe i lekkie dostawcze wprowadzane na rynek. Producenci otrzymali więc dodatkowy rok na dostosowanie pojazdów należących do wcześniej homologowanych typów.

Nowe regulacje nie nakazują montowania opisanych zabezpieczeń w samochodach już użytkowanych. Właściciele starszych aut nie muszą zatem obawiać się, że 29 listopada ich pojazdy otrzymają nowe ograniczenia wynikające bezpośrednio z Euro 7.

Nie tylko spaliny

Euro 7 obejmuje znacznie więcej niż monitorowanie emisji z układu wydechowego. Regulacje wprowadzają również wymagania dotyczące emisji cząstek powstających podczas hamowania, zużywania się opon oraz trwałości akumulatorów trakcyjnych.

W przypadku samochodów osobowych i lekkich dostawczych z silnikami spalinowymi utrzymano większość dotychczasowych limitów emisji Euro 6, wprowadzając jednocześnie zmiany dotyczące cząstek stałych. Istotną nowością jest natomiast rozszerzenie zakresu kontroli emisji i trwałości pojazdów, również poza tradycyjny układ wydechowy.

Przepisy dotyczą także samochodów elektrycznych, choć oczywiście nie w zakresie emisji spalin z silnika, którego takie pojazdy nie posiadają. Dla nich znaczenie mają przede wszystkim wymagania związane z hamulcami, oponami oraz trwałością akumulatorów.

Nowe obowiązki kierowców

Wprowadzenie systemów wymuszających naprawę zmienia podejście do usterek układu oczyszczania spalin. Dotychczas samochód z niesprawnym elementem odpowiedzialnym za ograniczanie emisji mógł często nadal jeździć, mimo świecącej kontrolki ostrzegawczej. Nowe rozwiązania mają sprawić, że długotrwałe ignorowanie określonych problemów technicznych będzie skutkowało realnymi ograniczeniami eksploatacji.

Nie oznacza to jednak, że każda usterka silnika czy zapalenie się kontrolki check engine automatycznie uruchomi licznik prowadzący do blokady. Mechanizm dotyczy określonych nieprawidłowości monitorowanych przez OBM, a jego aktywacja musi spełniać wymagania opisane w rozporządzeniu.

Producenci zostali zobowiązani do przekazywania użytkownikom jasnych informacji o działaniu ostrzeżeń i mechanizmów wymuszających naprawę. Kierowca powinien więc wiedzieć, jakie ograniczenia przewidziano w jego samochodzie oraz jakie konsekwencje może mieć dalsza jazda z wykrytą usterką.

Najważniejsza zmiana sprowadza się do tego, że w pojazdach objętych nowymi wymaganiami usunięcie określonej awarii układu emisji spalin przestanie być wyłącznie kwestią decyzji właściciela. Po spełnieniu przewidzianych prawem warunków samochód będzie mógł skutecznie uniemożliwić dalsze korzystanie z silnika spalinowego. Nie zrobi tego jednak bez wcześniejszych ostrzeżeń ani przez nagłe wyłączenie jednostki napędowej podczas jazdy.

O autorze

Marek Karpiuk

Marek Karpiuk

Redaktor
Motoryzacja to dla mnie synonim wolności – od klasycznego Malucha po najnowsze elektryczne superauta. Od ponad 15 lat wnikliwie śledzę rynek samochodowy oraz świat motorsportu. Łączę teorię z praktyką: posiadam solidną wiedzę mechaniczną, a moi znajomi od lat polegają na moich oględzinach przy zakupie aut używanych – jak dotąd bez ani jednej powypadkowej „miny”. W wolnych chwilach chętnie sięgam po skomplikowane zestawy Lego Technic, które idealnie łączą moją pasję do konstrukcji z dbałością o detale.

© 2026 MotoGuru.pl