Japońskie badanie sugeruje, że jazda samochodem z manualną skrzynią biegów angażuje korę przedczołową mocniej niż prowadzenie samochodu z automatem. To część mózgu związana z pamięcią, uwagą i podejmowaniem decyzji. W kraju, w którym społeczeństwo szybko się starzeje, trzeci pedał nagle przestaje być tylko motoryzacyjną nostalgią.

Sprzęgło, lewarek i mózg pracują razem

Podczas jazdy autem z manualną skrzynią kierowca musi jednocześnie obserwować ruch, dobrać przełożenie, użyć sprzęgła i kontrolować gaz. Według japońskich badaczy taka sekwencja aktywuje korę przedczołową, czyli obszar odpowiedzialny za procesy poznawcze. Automat odbiera kierowcy część tej pracy, więc mózg może działać w mniej wymagającym trybie.

Badanie prowadził prof. Ryuta Kawashima z Instytutu Rozwoju, Starzenia i Nowotworów Uniwersytetu Tohoku. To naukowiec znany także z pracy przy serii Nintendo Brain Age, która opierała się na założeniu, że umysł można pobudzać regularnym treningiem. W tym przypadku ćwiczeniem nie jest łamigłówka, lecz codzienna koordynacja rąk, nóg i decyzji za kierownicą.

Manuale znikają, choć mają nowy argument

W Japonii samochody z tradycyjną skrzynią ręczną stanowią już tylko 1–2% sprzedaży. To pokazuje, jak daleko rynek przesunął się w stronę automatów, skrzyń bezstopniowych i napędów hybrydowych. Dla miłośników jazdy to kiepska wiadomość, ale dla producentów liczą się prostota obsługi, komfort i oczekiwania większości klientów.

fot. newspressuk.com

Najłatwiej utrzymać manualną skrzynię tam, gdzie samochód ma być przede wszystkim tani i użytkowy. Dlatego trzy pedały nadal pojawiają się w podstawowych kei vanach i małych autach dostawczych. Honda N-Van, Daihatsu Hijet, Suzuki Carry oraz Suzuki Every wciąż mogą łączyć wolnossący silnik 660 cm³ z prostą specyfikacją i ręczną zmianą biegów.

Sportowe emocje też przechodzą na automat

Problem polega na tym, że główny nurt japońskiego rynku już dawno wybrał inny kierunek. Toyota Corolla i Honda Civic korzystają ze skrzyń CVT, ponieważ ich gamy są związane z napędami hybrydowymi. Wyjątkiem pozostają ostrzejsze wersje hatchbacków, w których przekładnia ręczna nadal pełni rolę elementu charakteru.

Symboliczny jest też przypadek nowej Hondy Prelude. Coupe z nazwą o sportowych skojarzeniach pojawia się wyłącznie z automatem. Honda próbuje zachować poczucie zaangażowania kierowcy przez imitowane zmiany biegów, ale trudno nie zauważyć ironii: auto udaje coś, co kiedyś po prostu miało.

Ostatnia linia obrony jest na dole cennika

Najwięcej emocji w dyskusji o manualach zwykle budzą samochody pokroju Porsche 911 GT3. Tymczasem badanie z Japonii wzmacnia znaczenie zupełnie innych aut: tanich, prostych modeli użytkowych, które nie trafiają na plakaty i okładki magazynów. To właśnie one mogą najdłużej utrzymać klasyczny sposób prowadzenia przy życiu.

Jeśli producenci będą dalej oferować kei cary z trzema pedałami, Japonia zachowa niszę, którą reszta branży systematycznie wygasza. Manualna skrzynia biegów nie musi więc bronić się wyłącznie emocjami. Teraz dostaje także argument neurologiczny: wymaga od kierowcy aktywności, której automat zwyczajnie nie potrzebuje.

O autorze