Mercedes-Benz zdecydował o wstrzymaniu dalszych inwestycji w swoich niemieckich zakładach i coraz poważniej rozważa zamknięcie części fabryk. Powodem są wysokie koszty produkcji oraz brak porozumienia ze związkami zawodowymi w sprawie oszczędności. Zagrożone mogą być dwa zakłady, a przyszłe generacje samochodów mogą trafić do produkcji poza Niemcami.
Inwestycje zostają zamrożone
Decyzję zarządu przekazano pracownikom 12 listopada 2026 roku za pośrednictwem firmowego intranetu. Jak informują Reuters, Deutsche Welle i niemiecki Handelsblatt, Mercedes-Benz nie zamierza na razie przeznaczać kolejnych środków na rozwój swoich zakładów w Niemczech. To kolejny etap konfliktu między kierownictwem koncernu a przedstawicielami załogi.
Michael Schiebe, członek zarządu odpowiedzialny za produkcję, wyjaśnił, że dotychczasowe rozmowy nie przyniosły rozwiązania pozwalającego na utrzymanie konkurencyjności niemieckich fabryk. Zdaniem kierownictwa obecna struktura kosztów uniemożliwia uzasadnienie nowych inwestycji.
Schiebe przekazał pracownikom następującą decyzję zarządu:
Wspólnie podjęliśmy w zarządzie decyzję o wstrzymaniu wszystkich dalszych inwestycji w niemieckich zakładach.
Wstrzymanie inwestycji ma charakter tymczasowy i jest związane z trwającymi negocjacjami. Nie oznacza zakończenia bieżącej produkcji, ale stawia pod znakiem zapytania przyszłe projekty, od których zależy wykorzystanie niemieckich fabryk w kolejnych latach.
Praca pięć razy droższa
Najważniejszym argumentem zarządu są różnice w kosztach produkcji pomiędzy Niemcami a innymi krajami. Według Schiebego koszt jednej godziny pracy w niemieckich zakładach Mercedesa bywa nawet pięciokrotnie wyższy niż w fabrykach Europy Wschodniej. Podobne dysproporcje występują w administracji.
Dobrym przykładem jest węgierski zakład w Kecskemét. Z danych przedstawionych pracownikom wynika, że koszty pracy przy produkcji są tam o 75% niższe od średniej dla niemieckich fabryk Mercedesa, podczas gdy roczny czas pracy jest o 27,5% dłuższy. Nawet amerykański zakład w Tuscaloosie wypada korzystniej pod względem kosztów zatrudnienia: są one o 17,9% niższe niż w Niemczech, przy czasie pracy dłuższym o 33,1%.
fot. Mercedes
Koncern chce zmniejszyć tę dysproporcję poprzez zwiększenie wydajności i zmianę warunków zatrudnienia. Jednym z najważniejszych postulatów jest wydłużenie tygodnia pracy z 35 do 40 godzin bez podwyżki wynagrodzenia. Oznaczałoby to zwiększenie czasu pracy o ponad 14% przy niezmienionej pensji.
Na stole negocjacyjnym znajdują się również ograniczenia dodatkowych świadczeń, w tym udziału pracowników w zyskach, premii urlopowych i świątecznych. Według Handelsblatt zarząd chce w ten sposób uzyskać oszczędności sięgające 800 mln euro rocznie (ok. 3,52 mld zł).
Związki nie ustępują
Rozmowy dotyczące obniżenia kosztów trwają od końca czerwca, ale strony nie osiągnęły porozumienia. Przedstawiciele pracowników i związek IG Metall sprzeciwiają się wydłużeniu czasu pracy bez dodatkowego wynagrodzenia. Szczególnie istotna jest dla nich 35-godzinna norma tygodniowa, obowiązująca od 1995 roku i uznawana za jedno z najważniejszych osiągnięć niemieckiego ruchu związkowego.
Pracownicy oczekują także wiarygodnych gwarancji dotyczących przyszłego zatrudnienia i przydziału produkcji niemieckim zakładom. Obawiają się, że nawet po zaakceptowaniu ustępstw Mercedes będzie nadal przenosił część działalności do krajów o niższych kosztach pracy.
Britta Seeger, członkini zarządu odpowiedzialna za sprawy personalne, przyznała w wewnętrznym wywiadzie, że pomimo intensywnych rozmów nie widać obecnie perspektywy szybkiego kompromisu. Jak wyjaśniła:
Jesteśmy teraz zmuszeni konkretnie i szczegółowo przeanalizować, na utrzymanie których zakładów w Niemczech nadal możemy sobie pozwolić. Wszyscy chcemy za wszelką cenę uniknąć zamykania fabryk. Niestety musimy teraz poważniej rozpatrzyć również tę możliwość.
Seeger zapowiedziała jednocześnie, że członkowie zarządu również poniosą finansowe konsekwencje programu oszczędnościowego. Kierownictwo chce w ten sposób pokazać, że wyrzeczenia nie będą dotyczyć wyłącznie pracowników produkcyjnych.
Dwie fabryki zagrożone
Możliwość zamknięcia niemieckich zakładów pojawiła się już we wrześniu. Michael Schiebe ostrzegał wówczas, że bez istotnego ograniczenia kosztów koncern może być zmuszony do likwidacji dwóch fabryk. Chodzi o jeden zakład montażu samochodów oraz jeden zakład produkujący układy napędowe lub ich komponenty.
Mercedes-Benz montuje samochody osobowe w Niemczech między innymi w Sindelfingen, Rastatt i Bremie. Zakłady związane z produkcją komponentów znajdują się natomiast w Stuttgart-Untertürkheim, Affalterbach, Berlinie, Hamburgu, Kamenz oraz w Kölleda i Arnstadt w Turyngii.
Nie wskazano oficjalnie, które fabryki mogłyby zostać zamknięte. Według Handelsblatt wśród potencjalnie zagrożonych zakładów montażowych wymienia się Rastatt i Bremę, jednak są to niepotwierdzone scenariusze, a nie ogłoszone decyzje. Z doniesień niemieckiej prasy wynika, że konkretne lokalizacje nie zostały dotychczas przedstawione nawet radzie nadzorczej.
Nowe modele poza Niemcami?
Wstrzymanie inwestycji może mieć konsekwencje wykraczające poza samą redukcję kosztów. Schiebe ostrzegł, że jeśli nie uda się osiągnąć porozumienia, produkcja przyszłych generacji samochodów może zostać ulokowana wyłącznie poza Niemcami.
To szczególnie istotne ze względu na sposób planowania produkcji w branży motoryzacyjnej. Przygotowanie fabryki do wytwarzania nowej generacji pojazdów wymaga wieloletnich prac i odpowiednio wczesnych decyzji inwestycyjnych. Jeżeli niemiecki zakład nie otrzyma przydziału nowego modelu, może stopniowo tracić znaczenie wraz z zakończeniem produkcji obecnych samochodów.
fot. Mercedes
Mercedes musi podejmować takie decyzje już teraz. Dlatego nawet tymczasowe zamrożenie inwestycji może mieć długofalowe skutki, zwłaszcza jeżeli negocjacje będą się przeciągać.
Kryzys ma kilka przyczyn
Wysokie koszty zatrudnienia nie są jedynym problemem niemieckiego producenta. Mercedes zmaga się ze spadkiem sprzedaży i rentowności, szczególnie na rynku chińskim, który przez lata odpowiadał za około jedną trzecią sprzedaży samochodów osobowych marki. W 2025 roku sprzedaż Mercedesa w Chinach spadła o około 19%.
Sytuację pogarsza konkurencja ze strony chińskich producentów samochodów elektrycznych i hybrydowych. Jednocześnie popyt na auta elektryczne w Europie i Ameryce Północnej rozwijał się wolniej, niż wcześniej zakładali niektórzy producenci. Mercedes poniósł znaczne nakłady na elektryfikację, które muszą przynieść odpowiedni zwrot.
Dodatkowym obciążeniem są amerykańskie cła. Według informacji Deutsche Welle sam wpływ taryf celnych na wynik Mercedesa w 2025 roku wyniósł około 1 mld euro (ok. 4,4 mld zł).
Problemy nie ograniczają się do jednego koncernu. Volkswagen i Audi również realizują programy oszczędnościowe i redukcje zatrudnienia. Niemiecki przemysł motoryzacyjny znajduje się pod presją wysokich kosztów krajowej produkcji, słabszego popytu i rosnącej konkurencji międzynarodowej.
Decydujący moment dla fabryk
Mercedes-Benz nie ogłosił jeszcze zamknięcia żadnego z niemieckich zakładów w związku z obecnymi negocjacjami. Zarząd podkreśla, że chce uniknąć takiego rozwiązania, ale jednocześnie uzależnia przyszłe inwestycje od uzyskania oszczędności i poprawy konkurencyjności.
Najważniejsza stawka sporu dotyczy więc nie tylko wynagrodzeń czy długości tygodnia pracy. Chodzi również o to, gdzie Mercedes będzie produkował kolejne generacje swoich samochodów. Jeżeli niemieckie fabryki nie otrzymają nowych projektów, ich przyszłość może stać się niepewna nawet bez natychmiastowej decyzji o zamknięciu.
Na razie strony pozostają przy swoich stanowiskach. Zarząd domaga się głębokich oszczędności, natomiast przedstawiciele pracowników chcą chronić dotychczasowe warunki zatrudnienia i uzyskać gwarancje przyszłej produkcji. Od wyniku tych rozmów może zależeć dalszy kształt niemieckiej sieci fabryk Mercedesa.
