Wjechanie w kałużę przy chodniku może wyglądać jak drobna nieuwaga, ale dla kierowcy może oznaczać mandat, sprawę cywilną albo poważniejszą odpowiedzialność. Kluczowe znaczenie ma to, czy ochlapanie pieszego było przypadkowe, nieostrożne czy celowe.

W taryfikatorze nie ma osobnej pozycji za samo ochlapanie pieszego. Nie oznacza to jednak, że kierowca pozostaje bezkarny. Odpowiedzialność może wynikać z przepisów dotyczących zniszczenia rzeczy, stworzenia zagrożenia w ruchu albo spowodowania obrażeń.

Kałuża, pieszy i problem kierowcy

Najprostszy scenariusz to sytuacja, w której auto przejeżdża przez wodę, a pieszy kończy z mokrym ubraniem. Sam dyskomfort nie musi jeszcze oznaczać poważnej sprawy. Problem zaczyna się wtedy, gdy woda niszczy ubranie, zalewa telefon albo prowadzi do upadku.

Znaczenie ma również zachowanie kierowcy przed wjechaniem w kałużę. Inaczej wygląda nieuniknione przejechanie przez wodę na wąskiej jezdni, a inaczej dynamiczne wjechanie w kałużę przy chodniku. Ten drugi przypadek może wyglądać jak drogowy żart, ale prawo niekoniecznie ma poczucie humoru.

Celowe ochlapanie może być wykroczeniem albo przestępstwem

Najsurowsza ocena dotyczy sytuacji, w której kierowca działa celowo. Chodzi o przypadek, gdy widzi kałużę, przyspiesza albo specjalnie ustawia tor jazdy tak, by fala wody trafiła w przechodnia. Wtedy sprawa przestaje być zwykłą nieuwagą. Jeśli wartość szkody nie przekracza 800 zł, zastosowanie może mieć art. 124 Kodeksu wykroczeń.

Umyślne zniszczenie albo uszkodzenie cudzej rzeczy może skończyć się aresztem, ograniczeniem wolności lub grzywną. Gdy szkoda przekracza 800 zł, sprawa może wejść na poziom Kodeksu karnego. Art. 288 przewiduje za zniszczenie cudzej rzeczy karę od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. W przypadku mniejszej wagi możliwa jest grzywna, ograniczenie wolności albo kara pozbawienia wolności do roku.

Gdy pieszy upadnie, sprawa robi się poważniejsza

Ochlapanie pieszego może mieć też skutki wykraczające poza zniszczone ubranie. Jeśli przechodzień przewróci się, straci równowagę albo wpadnie na jezdnię, zdarzenie może zostać potraktowane jako stworzenie zagrożenia w ruchu drogowym. W takim przypadku kierowcy grozi mandat do 6000 zł i co najmniej 6 punktów karnych.

Jeżeli sprawa trafi do sądu, konsekwencje mogą być dotkliwsze. Sąd może orzec grzywnę do 30 000 zł, a nawet zakaz prowadzenia pojazdów. Jeszcze poważniej wygląda sytuacja, w której pieszy albo rowerzysta odniesie obrażenia trwające ponad 7 dni. Wtedy kierowca może odpowiadać z Kodeksu karnego. Grozi mu do 3 lat więzienia oraz utrata prawa jazdy na co najmniej rok.

Nie każde ochlapanie oznacza winę kierowcy

Do ukarania kierowcy potrzebna jest jego wina. Jeśli kałuży nie dało się ominąć albo jej głębokości nie można było przewidzieć, odpowiedzialność kierowcy nie jest automatyczna. Droga jesienią potrafi zastawić pułapkę, ale nie każda pułapka jest efektem złej jazdy. W takich sytuacjach znaczenie może mieć stan drogi.

Jeżeli jezdnia była źle odwodniona albo zaniedbana, odpowiedzialność może spoczywać na zarządcy drogi. To on powinien dbać o bezpieczny stan nawierzchni. Możliwy jest także scenariusz, w którym zdarzenie wynika z działania siły wyższej. Chodzi o zjawisko naturalne, którego człowiek nie mógł realnie przewidzieć ani mu zapobiec. W praktyce każda taka sytuacja wymaga oceny okoliczności.

Poszkodowany może domagać się odszkodowania

Pieszy może domagać się zwrotu kosztów, jeśli woda spod kół uszkodziła jego rzeczy. Może chodzić o zalany telefon, zniszczone ubranie, buty albo inne przedmioty. Roszczenie ma wtedy charakter cywilny. W takim przypadku działa ubezpieczenie OC kierowcy. Szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu, więc koszty może pokryć ubezpieczyciel.

Kierowca nie musi płacić bezpośrednio z własnej kieszeni w chwili zdarzenia. Nie oznacza to jednak, że sprawa jest dla niego neutralna finansowo. Taka szkoda może później przełożyć się na wyższą składkę OC. Ubezpieczyciel zapłaci poszkodowanemu, ale kierowca może odczuć skutki przy kolejnej kalkulacji polisy.

Najbezpieczniej zwolnić, zanim kałuża zrobi problem

Jesienna kałuża przy przejściu dla pieszych, przystanku albo chodniku powinna być dla kierowcy sygnałem do zdjęcia nogi z gazu. Mniejsza prędkość ogranicza falę wody i zmniejsza ryzyko utraty kontroli nad autem.

To prosta reakcja, która może oszczędzić nerwów obu stronom. Warto też pamiętać, że pieszy nie ma jak obronić się przed wodą spod kół samochodu. Kierowca ma natomiast wpływ na prędkość, tor jazdy i odstęp od krawężnika.

W tym przypadku odrobina wyobraźni jest tańsza niż mandat, punkty karne i tłumaczenie się przed policją.

O autorze