Niemiecki przemysł motoryzacyjny znalazł się pod presją jednocześnie ze względu na pogarszające się wyniki i narastający sprzeciw pracowników. Według IG Metall około 175 tys. osób wzięło udział w blisko 280 akcjach w całych Niemczech, protestując przeciwko redukcjom zatrudnienia, przenoszeniu produkcji i możliwemu zamykaniu zakładów.
175 tys. pracowników protestuje
Akcje zorganizowano pod hasłem „Przyszłość zamiast cięć”. Przybierały różne formy: od zgromadzeń zakładowych i wydłużonych przerw po marsze oraz demonstracje przed fabrykami. Według IG Metall uczestniczyli w nich pracownicy wszystkich największych producentów samochodów w Niemczech oraz wielu dostawców.
Wśród firm objętych protestami znalazły się m.in. Volkswagen, BMW i Bosch. Związkowcy domagają się przede wszystkim utrzymania miejsc pracy i inwestycji w niemieckie fabryki, a także zachowania 35-godzinnego tygodnia pracy i dotychczasowych zasad współdecydowania pracowników.
Presja na zarząd Volkswagena rośnie
Szczególnie istotnym punktem akcji był Wolfsburg, gdzie znajduje się główna siedziba Volkswagena. Daniela Cavallo, przewodnicząca rady zakładowej koncernu, oraz szefowa IG Metall – Christiane Benner – domagały się skuteczniejszej ochrony europejskiego rynku przed nieuczciwą konkurencją z Chin oraz zmian w unijnej polityce wsparcia przemysłu.
Volkswagen nie ukrywa jednak, że zamierza dalej zwiększać tempo restrukturyzacji. Szef marki Volkswagen – Thomas Schäfer – przekazał pracownikom, że działania uzgodnione wcześniej nie okazały się wystarczające. Jednocześnie poinformował, że od końca 2024 r. koszty fabryk marki zmniejszono o ponad 20%, ale nie wszystkie zaplanowane działania zostały jeszcze wdrożone.
Schäfer zapowiedział dalsze przyspieszenie programu naprawczego:
Nie mamy absolutnie żadnego czasu do stracenia, dlatego ponownie znacząco przyspieszymy nasz program poprawy wyników.
Szczegóły kolejnych działań mają być omawiane z przedstawicielami pracowników.
Kolejne 50 tys. redukcji etatów
Skala problemu wykracza poza bieżące demonstracje. Volkswagen w ramach uzgodnionej restrukturyzacji planuje zmniejszyć zatrudnienie o kolejne 50 tys. osób, uprościć strukturę koncernu i bierze pod uwagę zamykanie części zakładów. Reuters określa obecne zmiany jako największą restrukturyzację w historii grupy.
Sytuację komplikuje otoczenie rynkowe. Koncern zmaga się z nadwyżką mocy produkcyjnych w Europie, silniejszą konkurencją producentów azjatyckich, amerykańskimi cłami oraz pogarszającą się rentownością działalności w Chinach. Volkswagen wskazuje również na rosnący udział samochodów elektrycznych, które obecnie generują niższe marże niż tradycyjne modele spalinowe.
Prognoza zysku Volkswagena mocno obniżona
Kilka dni przed protestami Volkswagen opublikował ostrzeżenie dotyczące wyników. Koncern spodziewa się w 2026 r. marży operacyjnej wynoszącej najwyżej 1%, podczas gdy wcześniej zakładał 4-5,5%. Firma poinformowała ponadto o około 10 mld euro (ok. 43,55 mld zł) kosztów jednorazowych.
Około 6 mld euro (ok. 26,13 mld zł) tej kwoty wiąże się ze zmianą wyceny 75% udziału Volkswagena w Porsche. Marka sportowych samochodów jest szczególnie mocno dotknięta słabszym popytem w Chinach oraz cłami w Stanach Zjednoczonych.
Na giełdzie problemy również są widoczne. W poniedziałek akcje Volkswagena traciły 1,1%, Porsche 1,6%, a Porsche SE 3,1%, pogłębiając spadki z poprzedniej sesji.
Pracodawcy odpowiadają: potrzebne są niższe koszty
Nie wszystkie organizacje branżowe popierają sposób prowadzenia protestów. Regionalny związek pracodawców Nordmetall ocenił, że akcje przypominające strajki dodatkowo obciążają przedsiębiorstwa i osłabiają konkurencyjność zakładów w północnych Niemczech. Organizacja wskazuje, że rozmowy o przyszłości sektora powinny obejmować także obniżenie kosztów pracy i wydłużenie czasu pracy.
Spór pokazuje dwie odmienne recepty na ten sam problem. Pracownicy i IG Metall oczekują inwestycji, gwarancji zatrudnienia oraz silniejszej polityki przemysłowej, podczas gdy firmy próbują ograniczać koszty i nadwyżki produkcyjne. W przypadku Volkswagena presja jest szczególnie duża, bo restrukturyzacja zbiegła się z gwałtownym pogorszeniem prognoz finansowych i problemami Porsche.
