Od poniedziałku 16 listopada 2026 r. na wszystkich stacjach w Polsce będzie obowiązywał zimowy standard oleju napędowego. Nowe wymagania mają chronić kierowców przed problemami z uruchamianiem silników podczas mrozów. Szczególną uwagę powinni zwrócić na nie właściciele diesli, którzy rzadko korzystają z samochodów i od dłuższego czasu nie tankowali paliwa.
Zimowy diesel od poniedziałku
Zmiana wynika z przepisów określających sezonowe wymagania jakościowe dla paliw ciekłych. Od 16 listopada do końca lutego sprzedawany na stacjach olej napędowy musi spełniać bardziej rygorystyczne normy dotyczące odporności na niskie temperatury. Nie oznacza to wprowadzenia nowego rodzaju paliwa ani konieczności wybierania innego dystrybutora.
fot. Volkswagen
Najważniejszy jest parametr CFPP, czyli temperatura zablokowania zimnego filtra. Określa on, w jakich warunkach olej napędowy zachowuje zdolność przepływania przez filtr paliwa podczas badania laboratoryjnego. Od poniedziałku CFPP standardowego diesla nie może być wyższa niż -20°C. Dotychczas, w okresie przejściowym, dopuszczalna granica wynosiła -10°C.
W ciągu roku wymagania dla oleju napędowego zmieniają się trzykrotnie:
- Od 16 kwietnia do 30 września – paliwo letnie, CFPP maksymalnie 0°C.
- Od 1 października do 15 listopada oraz od 1 marca do 15 kwietnia – paliwo przejściowe, CFPP maksymalnie -10°C.
- Od 16 listopada do końca lutego – paliwo zimowe, CFPP maksymalnie -20°C.
Warto pamiętać, że są to graniczne wartości określone przepisami. Niektóre paliwa dostępne na rynku mogą mieć lepsze właściwości niskotemperaturowe. Oferowane są również specjalne odmiany oleju napędowego przeznaczone do wyjątkowo trudnych warunków, których CFPP wynosi nawet -32°C.
Dlaczego diesel nie lubi mrozu?
Problem wynika z właściwości chemicznych oleju napędowego. Wraz ze spadkiem temperatury zawarte w nim węglowodory parafinowe zaczynają tworzyć drobne kryształki. Początkowo powodują one zmętnienie paliwa, ale przy dalszym ochładzaniu mogą gromadzić się na filtrze i ograniczać jego przepustowość.
W skrajnych przypadkach dopływ paliwa do silnika zostaje przerwany. Samochód może mieć problemy z uruchomieniem, pracować nierówno albo zgasnąć podczas jazdy. To właśnie dlatego zimowy olej napędowy zawiera odpowiednio dobrane dodatki depresujące, które modyfikują proces krystalizacji parafin i ograniczają ryzyko zablokowania filtra.
Nie oznacza to jednak, że przy temperaturze -21°C każdy diesel automatycznie przestanie działać. CFPP jest parametrem uzyskiwanym w określonych warunkach laboratoryjnych, a rzeczywiste zachowanie paliwa zależy również od konstrukcji układu zasilania, stanu filtra oraz właściwości konkretnej mieszanki.
Co ze starym paliwem?
Największą ostrożność powinni zachować kierowcy, którzy sporadycznie korzystają z samochodów. Jeżeli w zbiorniku znajduje się olej napędowy zatankowany jeszcze we wrześniu lub październiku, może on nie zapewniać odpowiedniej ochrony podczas silniejszych mrozów.
Nie trzeba jednak opróżniać całego baku ani wymieniać paliwa. Najrozsądniej stopniowo zużyć starszy olej napędowy i uzupełnić zbiornik zimowym dieslem, najlepiej jeszcze przed nadejściem większych spadków temperatury. Trzeba przy tym pamiętać, że mieszanie paliwa przejściowego z zimowym nie gwarantuje uzyskania parametrów wymaganych dla czystego paliwa zimowego.
fot. MotoGuru.pl
W przypadku samochodów eksploatowanych sporadycznie znaczenie ma również czas przechowywania paliwa. Długotrwałe magazynowanie, obecność wody oraz procesy starzenia mogą pogarszać jego właściwości. Dotyczy to między innymi oleju napędowego zawierającego biokomponenty.
Pomocne bywają specjalne dodatki przeciwżelujące, nazywane depresatorami. Należy jednak stosować je zgodnie z instrukcją producenta, zanim paliwo ulegnie nadmiernemu wychłodzeniu. Dolewanie preparatu do oleju napędowego, w którym już wytrąciła się parafina i zablokowała filtr, może nie przynieść oczekiwanego efektu.
Jeśli samochód odmówi uruchomienia z powodu problemów z przepływem paliwa, konieczne może być ogrzanie pojazdu w garażu i sprawdzenie stanu filtra. Nie należy też próbować poprawiać właściwości diesla przez dolewanie benzyny. W nowoczesnych układach wtryskowych taka praktyka grozi kosztownymi uszkodzeniami.
Benzyna już jest zimowa
Zmiana dotycząca oleju napędowego nie jest jedyną sezonową modyfikacją składu paliw. Zimowa benzyna obowiązuje na polskich stacjach już od 1 listopada, a jej parametry pozostaną dostosowane do chłodniejszych warunków do końca lutego.
W przypadku benzyny najważniejsze znaczenie ma między innymi prężność par. Zimą powinna ona mieścić się w przedziale 60–90 kPa, dzięki czemu paliwo łatwiej odparowuje podczas uruchamiania zimnego silnika. Inaczej niż w przypadku oleju napędowego, nie chodzi tutaj o ograniczanie krystalizacji parafin, lecz o zapewnienie odpowiedniej lotności mieszanki.
Zmiana jest niezauważalna podczas codziennego tankowania. Kierowcy nadal korzystają ze zwykłych dystrybutorów benzyny 95 i 98, a sezonowe dostosowanie parametrów odbywa się na etapie produkcji i dystrybucji paliwa.
LPG zmieni się w grudniu
Ostatni etap sezonowych zmian nastąpi 1 grudnia i obejmie autogaz. Zimowa mieszanka LPG zawiera większy udział propanu, który charakteryzuje się wyższą prężnością par w niskich temperaturach niż butan. Dzięki temu łatwiej zapewnić odpowiednie ciśnienie i odparowanie paliwa podczas mrozów.
fot. Autogas/newspressuk.com
Zmiana proporcji może mieć znaczenie dla cen na stacjach, ponieważ propan jest zazwyczaj droższy od butanu. Nie oznacza to jednak automatycznej podwyżki od 1 grudnia. Ostateczna cena LPG zależy również od kosztów surowców, sytuacji na rynku hurtowym oraz polityki poszczególnych sprzedawców.
Dla kierowców najważniejsza pozostaje zatem poniedziałkowa zmiana dotycząca oleju napędowego. Choć nie wymaga ona żadnych czynności przy dystrybutorze, osoby posiadające starszy zapas diesla w baku powinny uwzględnić nadchodzące mrozy. Odpowiednie paliwo i sprawny filtr mogą zdecydować o tym, czy samochód uruchomi się bez problemów podczas zimowego poranka.
