Rząd chce czasowo podnieść podatek CIT dla największych firm działających m.in. na rynku paliw i energii. Stawka ma wzrosnąć z obecnych 19 do 30% w 2027 roku, a dodatkowe wpływy mają pomóc w finansowaniu programu obniżającego koszty energii dla przemysłu energochłonnego.Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy przewidujący uruchomienie takiego programu.
30% CIT w 2027 roku
Zmiana ma objąć największe podmioty prowadzące określone rodzaje działalności związanej m.in. z ropą naftową, paliwami ciekłymi, gazem oraz energią elektryczną. Według rządowej dokumentacji próg wynosi ponad 50 mln euro rocznych przychodów. Podstawowa stawka CIT wynosi 19%. W 2027 roku dla przedsiębiorstw objętych nowymi przepisami ma wzrosnąć do 30%, w 2028 roku spaść do 26%, a w 2029 roku do – 23%. Od 2030 roku ponownie ma obowiązywać podstawowa stawka 19%
4,8 mld zł na tańszą energię
Planowany budżet instrumentu obniżającego ceny energii dla przemysłu energochłonnego wynosi 4,8 mld zł w latach 2027-2030. Na pierwszy rok przewidziano 800 mln zł, na 2028 i 2029 rok po 1,6 mld zł, a na 2030 rok – kolejne 800 mln zł. Dodatkowo 45 mln zł ma kosztować obsługa programu.
Mechanizm oparto na unijnych ramach pomocy państwa CISAF, związanych z Paktem dla czystego przemysłu. Rząd argumentuje, że wysokie ceny energii osłabiają konkurencyjność polskich zakładów, szczególnie w takich sektorach jak hutnictwo, przemysł chemiczny czy produkcja szkła, ceramiki i cementu.
Minister finansów i gospodarki – Andrzej Domański – przedstawiając założenia rozwiązania, wskazał:
Ceny energii w Europie tworzą trudne warunki dla konkurencyjności polskich firm. Dlatego wprowadzamy rozwiązanie, dzięki któremu będzie możliwe dopłacenie do 50% ceny energii elektrycznej dla firm z przemysłu. Połowa z tych środków będzie przeznaczana na transformację energetyczną polskiego przemysłu.
Nie tylko koncerny paliwowe
Wyższy CIT nie ogranicza się do firm sprzedających paliwa na stacjach. Projekt obejmuje wskazaną grupę największych przedsiębiorstw zajmujących się m.in. wydobyciem ropy i gazu, handlem ropą, wytwarzaniem i obrotem paliwami ciekłymi, a także określoną działalnością w sektorze gazowym oraz przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej. Regulacje mają dotyczyć również podatkowych grup kapitałowych, jeśli w ich skład wchodzi spółka prowadząca działalność objętą ustawą.
Według rządu czasowe zwiększenie obciążeń ma dotyczyć podmiotów osiągających, w obecnych warunkach geopolitycznych i rynkowych, ponadstandardowe zyski. Projekt zakłada jednocześnie, że wsparcie dla przemysłu będzie powiązane z inwestycjami służącymi transformacji energetycznej.
Zmiany od 2027 roku
Rząd planuje uruchomienie nowych rozwiązań od 1 stycznia 2027 roku. Program pomocy dla przedsiębiorstw energochłonnych podlega jednak zasadom dotyczącym pomocy publicznej, dlatego jego wdrożenie jest związane z procedurami wynikającymi z prawa Unii Europejskiej.
To kolejny mechanizm mający ograniczyć koszty energii ponoszone przez duży przemysł. Od września 2026 roku obowiązują również zmienione zasady taryf i rozliczeń, które pozwalają części dużych odbiorców przemysłowych obniżyć opłaty sieciowe. Ministerstwo Energii szacuje wynikające z nich oszczędności na około 500 mln zł rocznie.
Choć rząd przekonuje, że wyższy podatek uderzy wyłącznie w „ponadstandardowe zyski” największych graczy, eksperci rynkowi kręcą nosem. Istnieje poważna obawa, że koncerny paliwowe i energetyczne – chcąc utrzymać marże – szybko przerzucą dodatkowe koszty na końcowych odbiorców. W praktyce wyższy CIT może więc oznaczać droższe paliwo na stacjach oraz wyższe rachunki za prąd, co ostatecznie mocno uderzy w portfely zwykłych konsumentów i kierowców.
