Za nieuprawniony wjazd do Strefy Czystego Transportu grozi mandat do 500 zł, ale w praktyce kary są nakładane sporadycznie. Redakcja OTOMOTO zebrała dane ze wszystkich czterech polskich miast, w których działają już SCT. Łączny bilans od uruchomienia stref to 82 mandaty.
Warszawa: 635 tys. zeskanowanych tablic i 50 mandatów
Warszawska Strefa Czystego Transportu działa od 1 lipca 2024 roku. Pierwszy mandat za wjazd bez uprawnień wystawiono jednak dopiero pod koniec 2025 roku.
Do końca czerwca 2026 roku system używany przez Straż Miejską zeskanował tablice rejestracyjne 635 tys. pojazdów. W tym czasie funkcjonariusze wystawili 50 mandatów, pouczyli 389 osób, a wobec blisko 100 kierowców rozpoczęli czynności wyjaśniające. Do sądu skierowano siedem wniosków o ukaranie, zaś najwięcej naruszeń stwierdzono w Śródmieściu i na Woli.
Od 1 stycznia 2026 roku w Warszawie obowiązuje drugi etap SCT. Bez odpowiedniego wyłączenia do strefy nie mogą wjeżdżać samochody benzynowe wyprodukowane przed 2000 rokiem lub niespełniające normy Euro 3, a także diesle sprzed 2009 roku albo niespełniające normy Euro 5. Warszawska strefa obejmuje całe Śródmieście oraz fragmenty sąsiednich dzielnic. Jej powierzchnia wynosi 37 km kw., co odpowiada 7% obszaru stolicy. Ulice wyznaczające granicę SCT pozostają poza nią.
Kraków zebrał 18,7 mln zł opłat, ale wystawił tylko 32 mandaty
Krakowska SCT zaczęła obowiązywać na początku 2026 roku. Kierowcy pojazdów niespełniających wymogów mogą legalnie wjechać do strefy po wniesieniu opłaty wynoszącej 2,5 zł za godzinę, 5 zł za dzień albo 100 zł za miesiąc.
W pierwszym półroczu do miejskiej kasy wpłynęło z tego tytułu blisko 18,7 mln zł. Jednocześnie strażnicy skontrolowali 10 087 samochodów, wystawili 32 mandaty i udzielili 569 pouczeń. Do sądu trafił jeden wniosek o ukaranie.
W Szczecinie i Katowicach mandatów jeszcze nie było
Szczecińska strefa działa od 17 kwietnia 2026 roku i obejmuje niewielki obszar Starego Miasta. Do końca czerwca tamtejsza Straż Miejska nie nałożyła ani jednej kary. Na początku lipca wysłano jedynie dwa wezwania związane z podejrzeniem naruszenia przepisów.
Szczecin zastosował stosunkowo łagodne wymagania. Do strefy mogą wjeżdżać samochody benzynowe z 2000 roku spełniające normę Euro 3 oraz diesle z 2005 roku zgodne z normą Euro 4. Każdemu kierowcy przysługuje ponadto 30 dni w roku, podczas których może wjechać dowolnym pojazdem.
Katowicka SCT ruszyła 29 czerwca 2026 roku i również obejmuje niewielką część centrum. Do czasu zebrania danych nie wystawiono tam żadnego mandatu za nieuprawniony wjazd. Kontrole ujawniły natomiast inne wykroczenia, przede wszystkim niestosowanie się do znaków i nieprawidłowe parkowanie.
Za naruszenie przepisów grozi do 500 zł
Redakcja OTOMOTO obliczyła na podstawie informacji przekazanych przez straże miejskie, że od początku funkcjonowania czterech stref wystawiono łącznie około 82 mandaty. To wyraźnie mniej niż liczba udzielonych pouczeń. Formalnie nieuprawniony wjazd do SCT może zakończyć się mandatem w wysokości do 500 zł. Dane pokazują jednak, że samorządy na obecnym etapie znacznie częściej wybierają działania informacyjne i pouczenia niż natychmiastowe karanie.
Kontrole SCT nie są jeszcze w pełni automatyczne
Jedną z przyczyn niewielkiej liczby mandatów są ograniczone możliwości techniczne. Miasta nie mają rozbudowanych sieci kamer, które automatycznie odczytywałyby numery rejestracyjne i sprawdzały uprawnienia każdego pojazdu.
Warszawska Straż Miejska zaczynała kontrole przy użyciu jednej mobilnej kamery, a obecnie dysponuje czterema urządzeniami. W Szczecinie strażnicy współpracują natomiast z kontrolerami strefy płatnego parkowania, którzy sprawdzają normę emisji pojazdu na podstawie numeru rejestracyjnego. Dotychczasowy bilans nie oznacza więc, że ograniczenia istnieją wyłącznie na papierze. Pokazuje jednak, że między ustanowieniem zakazu a jego masowym, automatycznym egzekwowaniem pozostaje jeszcze spora luka.
