W Unii Europejskiej weszły w życie nowe przepisy dotyczące projektowania, produkcji i zagospodarowania samochodów po zakończeniu ich eksploatacji. Regulacja wprowadza m.in. obowiązkowy udział tworzyw z recyklingu w nowych pojazdach oraz zakaz eksportowania poza UE aut uznanych za wycofane z eksploatacji.

Nowe przepisy obejmą miliony samochodów rocznie

Regulacja 2026/1738 ma zwiększyć skalę odzyskiwania surowców z pojazdów i ograniczyć zapotrzebowanie europejskiego przemysłu na materiały pierwotne. Każdego roku na Starym Kontynencie od 10 do 12 mln pojazdów kończy okres eksploatacji i trafia do systemu gospodarki odpadami.

Samochody zawierają duże ilości materiałów nadających się do ponownego wykorzystania, w tym stali, aluminium, miedzi oraz tworzyw sztucznych. Nowe regulacje mają zwiększyć ich odzysk, a jednocześnie ograniczyć ilość odpadów i negatywny wpływ wycofywanych pojazdów na środowisko.

Producenci będą musieli myśleć o demontażu już przy projektowaniu auta

Zmiany dotyczą nie tylko tego, co dzieje się z samochodem na złomowisku. Przepisy mają wpływać również na sposób projektowania pojazdów, tak aby łatwiej było demontować, wymieniać, ponownie wykorzystywać i poddawać recyklingowi ich części.

Producenci będą musieli dostarczać szczegółowe instrukcje dotyczące usuwania i wymiany komponentów zarówno w czasie użytkowania samochodu, jak i po zakończeniu jego eksploatacji. Ma to usprawnić pracę firm zajmujących się demontażem i recyklingiem pojazdów.

Regulacje mają również sprzyjać ponownemu użyciu, regeneracji i odnawianiu podzespołów. W praktyce może to zwiększyć dostępność używanych części pochodzących z legalnie demontowanych samochodów.

15% tworzyw z recyklingu w 2032 roku, później 25%

Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie obowiązkowego minimalnego udziału tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu. Do 2032 roku ma on wynosić 15%, a do 2036 roku wzrosnąć do 25%.

fot. BMW

To pierwsze tego rodzaju obowiązkowe cele dotyczące tworzyw sztucznych stosowanych w pojazdach w Europie. Regulacje mają zapewnić stały popyt na materiały odzyskiwane ze zużytych produktów i stworzyć ekonomiczne uzasadnienie dla ich ponownego wykorzystania.

Na plastiku zmiany się nie skończą. Komisja Europejska ma określić również wymagany udział materiałów pochodzących z recyklingu w przypadku stali i aluminium. Według przyjętych założeń odpowiednie wymogi powinny zacząć obowiązywać od 2033 roku.

Samochodu przeznaczonego na złom nie będzie można wywieźć poza UE

Istotna zmiana dotyczy także eksportu używanych samochodów. Przepisy zakazują wywożenia poza Unię Europejską pojazdów zakwalifikowanych jako wycofane z eksploatacji. Eksportowane będą mogły być jedynie auta uznane za zdatne do dalszej jazdy.

Ma to ograniczyć sytuacje, w których samochody faktycznie przeznaczone do utylizacji opuszczają UE jako pojazdy używane, a ich późniejszy demontaż odbywa się poza europejskim systemem gospodarki odpadami. Jednocześnie więcej surowców znajdujących się w takich samochodach ma pozostać w europejskim obiegu.

UE chce odzyskiwać więcej surowców z samochodów

Wzmocniona ma zostać również odpowiedzialność producentów za pojazdy po zakończeniu ich eksploatacji. Mechanizm ma zapewnić finansowanie prawidłowego zagospodarowania odpadów oraz zwiększyć udział recyklingu o wyższej jakości.

Cały pakiet wpisuje się w unijną strategię gospodarki o obiegu zamkniętym. Oprócz ograniczenia odpadów chodzi o zmniejszenie zależności europejskiego przemysłu od nowych surowców i zatrzymanie większej ilości cennych materiałów w europejskiej gospodarce.