Auta elektryczne na świecie ograniczają zapotrzebowanie na ropę naftową o około 1,2 mln baryłek dziennie. To ponad pięciokrotnie więcej niż w 2021 roku, choć stanowią one zaledwie 4,2% globalnej floty samochodowej. Najnowsza analiza organizacji Transport & Environment pokazuje, jak szybko elektryfikacja motoryzacji zaczyna wpływać na światowy rynek paliw.
Pięciokrotny wzrost
Jeszcze w 2021 roku, kiedy światowi przywódcy spotykali się na szczycie klimatycznym COP26 w Glasgow, samochody elektryczne miały stosunkowo niewielki wpływ na globalne zużycie ropy naftowej. Według analizy organizacji Transport & Environment (T&E) pozwalały wówczas zastąpić paliwa odpowiadające około 215 tys. baryłek ropy dziennie.
Pięć lat później wartość ta zwiększyła się do 1,2 mln baryłek każdego dnia. Oznacza to wzrost o około 458%, czyli ponad 5,5-krotny. W skali roku obecny poziom odpowiada blisko 438 mln baryłek ropy, których zużycia można uniknąć dzięki eksploatacji elektrycznych samochodów osobowych.
Warto jednak zaznaczyć, że są to szacunki dotyczące zapotrzebowania na ropę zastępowanego przez elektromobilność, a nie bezpośrednio zmierzony spadek światowego wydobycia. Faktyczne zużycie surowca zależy również od sytuacji gospodarczej, transportu ciężkiego, lotnictwa, przemysłu oraz wielu innych czynników.
Sprzedaż wyprzedza flotę
Najciekawsza jest dysproporcja między udziałem elektryków w całym parku samochodowym a ich znaczeniem na rynku nowych pojazdów. Według danych przytoczonych przez T&E samochody elektryczne stanowią obecnie 4,2% światowej floty, ale odpowiadają już za około 25% sprzedaży nowych aut.
To istotne rozróżnienie. Samochody pozostają w eksploatacji przez wiele lat, dlatego struktura całej floty zmienia się znacznie wolniej niż sprzedaż w salonach. Nawet przy wysokim udziale elektryków w nowych rejestracjach większość pojazdów poruszających się po drogach nadal korzysta z paliw ropopochodnych.
Jednocześnie każda kolejna generacja samochodów elektrycznych zwiększa ich łączny udział w ruchu drogowym. Jeśli obecny kierunek zmian się utrzyma, wpływ elektromobilności na popyt na paliwa będzie narastał wraz z wymianą starszych samochodów spalinowych.
Norwegia pokazuje kierunek
W analizie T&E szczególne miejsce zajmuje Norwegia, która od lat należy do światowych liderów elektryfikacji samochodów osobowych. Organizacja wskazuje również Danię i Hongkong jako rynki, na których pojazdy elektryczne zdominowały sprzedaż nowych aut.
Antony Froggatt, dyrektor w Transport & Environment, przekonuje, że elektryfikacja transportu jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczania zapotrzebowania na ropę. Jego zdaniem kraje, które szybko zwiększają udział samochodów elektrycznych, stają się mniej podatne na przyszłe kryzysy naftowe.
fot. Volkswagen
Znaczenie tej zmiany wykracza zatem poza redukcję emisji. Mniejsze uzależnienie transportu od produktów ropopochodnych może ograniczać gospodarcze skutki gwałtownych wzrostów cen surowca oraz zakłóceń jego dostaw. Nie oznacza to jednak całkowitej niezależności energetycznej, ponieważ eksploatacja elektryków wymaga odpowiedniej infrastruktury i stabilnych dostaw energii elektrycznej.
Miliardy zaoszczędzone na ropie
Korzyści ekonomiczne elektryfikacji transportu przedstawia również analiza ośrodka badawczego Ember. Samochody elektryczne na świecie zastąpiły od marca do sierpnia 2026 roku ropę o wartości około 21,2 mld dolarów.
Kwota ta obrazuje skalę paliw, których zakup nie był potrzebny dzięki wykorzystaniu napędu elektrycznego. Nie należy jednak utożsamiać jej z oszczędnościami netto użytkowników samochodów. Całkowity bilans ekonomiczny wymagałby uwzględnienia między innymi kosztów energii elektrycznej, zakupu pojazdów i rozbudowy infrastruktury ładowania.
Warto też pamiętać, że ograniczenie zapotrzebowania na ropę nie musi przekładać się na proporcjonalny spadek jej ceny. Rynek reaguje również na decyzje producentów, zmiany podaży i popyt w pozostałych sektorach gospodarki.
Potencjał dalszych zmian
Transport & Environment szacuje, że przy kontynuacji rozwoju elektromobilności ilość zastępowanej ropy mogłaby wzrosnąć do 5,8 mln baryłek dziennie. To niemal pięciokrotność obecnego poziomu i równowartość około 2,12 mld baryłek rocznie.
Nie jest to jednak wielkość już osiągnięta ani gwarantowany rezultat. To scenariusz uzależniony od dalszego wzrostu liczby samochodów elektrycznych, tempa wymiany floty oraz rzeczywistego wykorzystania pojazdów. Organizacja nie wskazuje w przytoczonych materiałach konkretnej daty osiągnięcia tego poziomu.
Froggatt uważa, że pięć lat po szczycie klimatycznym w Glasgow rozwój elektromobilności można uznać za jeden z najbardziej wymiernych sukcesów globalnej polityki klimatycznej. Apeluje jednocześnie do światowych przywódców o przyjęcie wiążących celów elektryfikacji transportu, argumentując, że chodzi nie tylko o ochronę klimatu, lecz również o bezpieczeństwo narodowe.
Przedstawione dane pokazują przede wszystkim, że elektromobilność przestała być zjawiskiem o marginalnym znaczeniu dla rynku ropy. Mimo niewielkiego udziału elektryków w światowej flocie ich wpływ na zapotrzebowanie na paliwa jest już liczony w milionach baryłek dziennie. Dalsza skala zmian będzie zależeć od tego, jak szybko samochody elektryczne będą zastępować spalinowe w codziennym użytkowaniu.
