Dwumasowe koło zamachowe nie ma określonego przebiegu, po którym trzeba je wymienić. W jednym samochodzie może pracować bardzo długo, w innym zużyje się znacznie wcześniej. Wiele zależy od konstrukcji układu napędowego, stanu silnika i sposobu eksploatacji. Podpowiadamy, jak rozpoznać zużytą dwumasę, ile może kosztować naprawa i jak jeździć, żeby niepotrzebnie nie skracać jej trwałości.

Dwumasowe koło zamachowe (DKZ), popularnie nazywane dwumasą, znajduje się pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów. Jego podstawowym zadaniem jest tłumienie drgań skrętnych generowanych przez silnik i ograniczanie ich przenoszenia na układ napędowy. Dzięki temu poprawia się kultura pracy samochodu, a skrzynia biegów i pozostałe elementy układu są chronione przed częścią niekorzystnych obciążeń.

Ile wytrzymuje dwumasa?

Nie ma jednej wartości, którą można uznać za prawidłową. Dwumasy nie wymienia się profilaktycznie po 150 czy 200 tys. km tylko dlatego, że samochód osiągnął taki przebieg.

Jej trwałość zależy od konkretnego silnika i samochodu, ale również od warunków eksploatacji. Inaczej będzie wyglądała jego praca w aucie używanym głównie w trasie, a inaczej w samochodzie codziennie poruszającym się po zakorkowanym mieście.

Szczególnie duże wymagania przed dwumasowym kołem zamachowym stawiają silniki generujące wysoki moment obrotowy, dlatego problem często kojarzy się z dieslami. Nie oznacza to jednak, że dwumasa w każdym aucie wysokoprężnym zużyje się szybciej. Kluczowe pozostają konstrukcja konkretnego układu napędowego oraz sposób eksploatacji.

Szczególnie niekorzystne jest mocne obciążanie silnika przy bardzo niskich obrotach, częste gwałtowne ruszanie oraz długotrwała jazda na półsprzęgle. Dlatego dwa samochody z identycznym silnikiem i podobnym przebiegiem mogą mieć dwumasy w zupełnie innym stanie.

Jak rozpoznać zużytą dwumasę?

Pierwsze objawy mogą być dość subtelne. Z czasem stają się jednak coraz bardziej wyraźne.

Do sygnałów, które powinny skłonić do kontroli układu, należą:

• grzechotanie lub inne nietypowe odgłosy na biegu jałowym,
• stuki podczas uruchamiania silnika,
• stuki lub wyraźne drgania podczas gaszenia,
• zwiększone wibracje,
• szarpanie podczas ruszania,
• nietypowe odgłosy przy zmianie obciążenia silnika.

Schaeffler, producent między innymi kół dwumasowych LuK, wymienia grzechotanie na biegu jałowym oraz stuki podczas uruchamiania i gaszenia jako objawy wymagające diagnostyki. Zużycia nie powinno się jednak oceniać wyłącznie na podstawie dźwięku. Producent przewiduje między innymi sprawdzenie elementów koła oraz pomiar kąta swobodnego obrotu i luzu krawędziowego.

Nie każdy hałas oznacza dwumasę

To bardzo ważne, ponieważ wymiana dwumasowego koła zamachowego należy do droższych napraw.

Podobne objawy mogą powodować inne elementy samochodu. Przyczyną drgań lub stuków mogą być między innymi problemy ze sprzęgłem, układem wtryskowym, układem rozruchowym czy mocowaniami silnika i skrzyni biegów.

Dlatego mechanik nie powinien kwalifikować dwumasy do wymiany wyłącznie na podstawie tego, że „coś stuka”. Prawidłowa diagnostyka powinna określić, czy rzeczywiście zużyło się DKZ, czy problem leży gdzie indziej.

fot. newspressuk.com

To szczególnie ważne, ponieważ wymiana sprawnej dwumasy nie tylko nie rozwiąże problemu, ale może oznaczać niepotrzebny wydatek rzędu kilku tysięcy złotych.

Najgorsze dla dwumasy są niskie obroty pod dużym obciążeniem

Samo utrzymywanie niskich obrotów nie oznacza automatycznie, że niszczymy dwumasę. Problem pojawia się wtedy, gdy przy niskiej prędkości obrotowej mocno obciążamy silnik.

Przykład? Samochód jedzie na wysokim biegu przy niewielkich obrotach, a kierowca gwałtownie wciska gaz. Zamiast zredukować przełożenie, próbuje przyspieszyć z bardzo niskiej prędkości obrotowej.

W takiej sytuacji układ napędowy musi radzić sobie z dużymi drganiami skrętnymi. Dlatego jeśli samochód wyraźnie niechętnie przyspiesza na wysokim biegu, lepiej zredukować na niższy niż wciskać gaz do podłogi.

Nie chodzi więc o to, aby cały czas utrzymywać wysokie obroty. Chodzi o unikanie sytuacji, w której silnik jest mocno obciążony, mimo że pracuje na zbyt niskiej prędkości obrotowej.

Dwumasa nie lubi także półsprzęgła

Drugim częstym sposobem niepotrzebnego obciążania układu jest długotrwała jazda na półsprzęgle.

Szczególnie niekorzystne są częste gwałtowne ruszanie, starty z wysokich obrotów oraz długie utrzymywanie samochodu na częściowo załączonym sprzęgle podczas manewrowania.

W mieście trudno całkowicie uniknąć pracy sprzęgła. Można jednak ograniczyć jej intensywność. W korku zamiast wykonywać wiele bardzo krótkich podjazdów na półsprzęgle lepiej zostawić większy odstęp i ruszać rzadziej.

Stan silnika też ma znaczenie

Dwumasa nie działa w oderwaniu od reszty samochodu. Jeżeli silnik pracuje nierówno i generuje nadmierne drgania, układ tłumienia musi je przejąć.

Dlatego przy podejrzeniu awarii DKZ warto sprawdzić również stan silnika i elementów współpracujących. Dotyczy to między innymi układu wtryskowego, układu rozruchowego oraz mocowań zespołu napędowego.

Jest to również jeden z powodów, dla których sama wymiana dwumasy może nie rozwiązać problemu, jeśli rzeczywista przyczyna drgań pozostanie nierozpoznana.

Ile kosztuje wymiana dwumasy?

Tutaj nie ma jednej ceny dla wszystkich samochodów. Różnice pomiędzy modelami i silnikami są bardzo duże.

Sama dwumasa może kosztować ponad 1500 zł, a do tego dochodzą sprzęgło oraz robocizna. Ostateczny rachunek zależy od zastosowanych części, konstrukcji samochodu i stawek konkretnego warsztatu.

W przypadku aut wymagającego wymiany dwumasy i sprzęgła rachunek rzędu kilku tysięcy złotych jest czymś zupełnie normalnym. W dużych SUV-ach, vanach oraz samochodach z mocnymi silnikami, szczególnie wysokoprężnymi, koszt może być jeszcze wyższy. Kwota 4–5 tys. zł za komplet części i robociznę nie powinna więc zaskakiwać.

Przed naprawą warto poprosić warsztat o osobną wycenę części i robocizny oraz sprawdzić, co dokładnie obejmuje proponowany zestaw.

Czy przy dwumasie wymieniać też sprzęgło?

Bardzo często ma to sens. Dostęp do dwumasy wymaga zazwyczaj demontażu skrzyni biegów. Jeżeli sprzęgło jest już zużyte, pozostawienie starego elementu może oznaczać konieczność ponownego poniesienia kosztu tej samej, pracochłonnej operacji.

Nie oznacza to jednak, że w każdym samochodzie trzeba bezwarunkowo wymieniać wszystkie elementy. Ostateczna decyzja powinna zależeć od stanu tarczy sprzęgła, docisku, elementów wysprzęglających i samego DKZ.

Jeżeli jednak warsztat ma już zdemontowaną skrzynię, warto dokładnie ocenić stan całego układu i podjąć decyzję przed ponownym montażem.

Czy można zastąpić dwumasę sztywnym kołem?

Takie rozwiązania są dostępne dla niektórych samochodów, ale nie należy traktować ich jako uniwersalnego sposobu na pozbycie się problemów z dwumasą.

fot. newspressuk.com

Dwumasowe koło zamachowe zostało zaprojektowane do tłumienia drgań skrętnych. Zastąpienie go sztywnym kołem zmienia charakterystykę pracy układu napędowego. Dlatego ewentualne zastosowanie takiego rozwiązania powinno być zgodne z konstrukcją konkretnego samochodu i zestawu zamiennego.

Nie warto wybierać go wyłącznie dlatego, że jest tańsze.

Dwumasa nie musi być wyrokiem dla portfela

Dwumasowe koło zamachowe jest drogim elementem, ale nie jest częścią, którą należy wymieniać po określonym przebiegu. Nie ma uniwersalnego momentu, w którym każda dwumasa nadaje się do wymiany.

O jej trwałości decydują między innymi konstrukcja samochodu, charakterystyka silnika, stan całego układu napędowego i sposób eksploatacji. Szczególnie niekorzystne jest mocne obciążanie silnika przy bardzo niskich obrotach, częste gwałtowne ruszanie i długotrwała jazda na półsprzęgle.

Najważniejsza jest jednak właściwa diagnoza. Jeśli pojawiają się stuki, grzechotanie czy nadmierne drgania, najpierw trzeba ustalić ich przyczynę, a dopiero później decydować o wymianie części wartej często kilka tysięcy złotych.

FAQ: jak przedłużyć życie dwumasy?

Nie obciążaj silnika mocno przy bardzo niskich obrotach

Jeśli samochód nie chce przyspieszać na wysokim biegu, zredukuj przełożenie.

Ruszaj płynnie

Unikaj gwałtownego puszczania sprzęgła i startów z bardzo wysokich obrotów.

Nie jedź długo na półsprzęgle

Dotyczy to szczególnie korków, manewrowania i podjazdów.

Dbaj o prawidłową pracę silnika

Problemy z wtryskiem, zapłonem, rozruchem czy mocowaniami mogą powodować dodatkowe drgania.

Reaguj na pierwsze niepokojące objawy

Grzechotanie, stuki czy wyraźne drgania warto sprawdzić, zanim problem się pogłębi.

Nie wymieniaj dwumasy „na słuch”

Najpierw trzeba ustalić, czy rzeczywiście ona jest źródłem problemu.