Wyższa prędkość nie daje kierowcy tak dużej oszczędności czasu, jak mogłoby się wydawać, za to wyraźnie zwiększa zużycie paliwa. Według szwedzkich danych każde dodatkowe 10 km/h powyżej około 70–75 km/h może oznaczać wzrost spalania o 0,5–1,0 l/100 km. Przy dzisiejszych cenach paliw różnica szybko zaczyna być odczuwalna.

Każde 10 km/h może kosztować dodatkowe paliwo

Prędkość jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na zużycie paliwa podczas jazdy poza miastem. Im szybciej przemieszcza się samochód, tym większy staje się przede wszystkim opór powietrza.

Szwedzki Transportstyrelsen (Agencja Transportu) podaje prostą regułę: każde zwiększenie prędkości o 10 km/h powyżej 70–75 km/h podnosi zużycie paliwa o około 0,5–1,0 l/100 km. Jest to oczywiście wartość orientacyjna, ponieważ rzeczywisty efekt zależy od samochodu i warunków jazdy.

To oznacza, że przejście przykładowo z 90 do 110 km/h może zwiększyć spalanie nie o kilka procent, lecz o wartości, które kierowca rzeczywiście zauważy przy dystrybutorze.

90 czy 110 km/h? Różnica może wynosić około 20 proc.

Dane wykorzystywane przez Szwedów i dotyczące ekonomicznej jazdy wskazują, że zwiększenie prędkości z 90 do 110 km/h może podnieść zużycie paliwa o około 20 proc.

Przykładowo samochód zużywający przy 90 km/h 6,0 l/100 km może przy 110 km/h potrzebować około 7,2 l/100 km. Różnica wynosi 1,2 litra na każde 100 km. To przykład obliczeniowy, a nie uniwersalna wartość dla każdego pojazdu.

W rzeczywistości różnica może być mniejsza albo większa.

Skąd bierze się tak duży wzrost?

Najważniejszym przeciwnikiem samochodu przy wyższych prędkościach jest opór powietrza. Nie rośnie on liniowo wraz z prędkością. Zapotrzebowanie na moc potrzebną do pokonania oporu aerodynamicznego rośnie znacznie szybciej, dlatego przekroczenie określonej prędkości powoduje coraz większy wzrost zapotrzebowania na energię.

Znaczenie mają również:

• masa samochodu,
• kształt nadwozia,
• powierzchnia czołowa,
• rodzaj i ciśnienie w oponach,
• temperatura,
• wiatr,
• nachylenie drogi,
• obciążenie samochodu,
• rodzaj silnika i skrzyni biegów.

Dlatego nie istnieje jedna tabela spalania obowiązująca dla każdego samochodu.

Najdroższe są wysokie prędkości

Z punktu widzenia zużycia paliwa szczególnie istotne są prędkości autostradowe. Szwedzkie VTI (Państwowy Instytut Badań Drogowych i Transportowych) podaje, że samo obniżenie prędkości ze 120 do 90 km/h może zmniejszyć zużycie benzyny nawet o 20 proc.

Nie należy jednak traktować tej wartości jako gwarantowanego wyniku dla każdego auta. To pokazuje przede wszystkim skalę wpływu prędkości na zużycie paliwa.

fot. Volkswagen

W przypadku dużych SUV-ów, samochodów z silnikami o wysokiej mocy czy o przeciętnej aerodynamice różnica między spokojną jazdą a szybką jazdą autostradową może być szczególnie wyraźna.

Policzmy to na konkretnym przykładzie

Załóżmy samochód, który przy 90 km/h zużywa 6 l/100 km. Jeżeli przy 110 km/h spalanie wzrośnie o około 20 proc., otrzymujemy 7,2 l/100 km.

Na dystansie 500 km samochód jadący wolniej zużyje około:

• 90 km/h: 30 litrów
• 110 km/h: 36 litrów

Różnica wynosi więc 6 litrów paliwa na 500 km. Przy cenie benzyny 6,50 zł/l oznaczałoby to około 39 zł dodatkowego kosztu na jednym przejeździe.

To nadal tylko przykład pokazujący skalę zjawiska. Rzeczywisty koszt zależy od ceny paliwa i faktycznego spalania konkretnego samochodu.

A ile zyskujemy czasu?

Tutaj pojawia się ciekawy paradoks.

Na 100 km jazdy ze stałą prędkością:

• 90 km/h: 1 godz. 6 min 40 s
• 100 km/h: 1 godz.
• 110 km/h: 54 min 33 s

Przejście z 90 do 110 km/h daje więc około 12 minut oszczędności na 100 km. Kierowca płaci za to jednak wyższym zużyciem paliwa. W rzeczywistym ruchu oszczędność czasu będzie zwykle mniejsza, ponieważ nie da się przez całą trasę utrzymywać idealnie stałej prędkości.

Warto zwolnić?

Jeżeli celem jest oszczędzanie paliwa, jedną z najprostszych metod jest po prostu ograniczenie prędkości. Różnica między 90 a 110 km/h może kosztować kierowcę około 20 proc. więcej paliwa na każdy przejechany kilometr, a zysk czasowy na 100 km wynosi około 12 minut.

Przy wysokich cenach paliw te pozornie niewielkie różnice zaczynają mieć całkiem konkretną wartość na każdym tankowaniu.