Dnia 3 września 2026 r. zaczynają obowiązywać przepisy, które istotnie zmienią sytuację osób po raz pierwszy uzyskujących prawo jazdy kategorii B. Pojawi się okres próbny, bezwzględny wymóg 0,0 promila oraz dodatkowe konsekwencje za poważne naruszenia przepisów. Zmiana dotycząca jazdy mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy obejmie natomiast wszystkich kierowców.

Okres próbny rusza 3 września 2026 roku

Nowymi zasadami zostaną objęte osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B od 3 września 2026 r. Kierowcy, którzy zdobyli takie uprawnienia wcześniej, nie zostaną objęci okresem próbnym na nowych zasadach.

W przypadku osoby pełnoletniej okres próbny potrwa dwa lata. Inaczej będzie z 17-latkami – w ich przypadku przewidziano okres trwający trzy lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Oznacza to, że osoba zdobywająca uprawnienia krótko przed osiemnastymi urodzinami może zakończyć okres próbny wcześniej niż po trzech latach.

Istotny jest przy tym moment uzyskania uprawnień, a nie odebrania fizycznego dokumentu. W przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy okres próbny rozpocznie się od dnia uzyskania uprawnienia, czyli po pozytywnym wyniku egzaminu państwowego.

Data 3 września nie jest przypadkowa. Ministerstwo Infrastruktury już wcześniej potwierdzało, że właśnie wtedy mają zacząć działać przepisy o okresie próbnym, ponieważ ich wdrożenie wymagało zmian w Centralnej Ewidencji Kierowców.

W okresie próbnym obowiązuje dokładnie 0,0 promila

Jedną z najważniejszych różnic będzie podejście do alkoholu. Kierowca w okresie próbnym nie będzie mógł prowadzić po spożyciu nawet niewielkiej ilości alkoholu. Limit wyniesie 0,0‰ we krwi lub 0,0 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza.

Przepisy obejmują również środki działające podobnie do alkoholu. Dla kierowców nieobjętych okresem próbnym zasady się nie zmieniają – stan po użyciu alkoholu zaczyna się od 0,2‰.

Nie będzie specjalnych, niższych limitów prędkości

Wokół nowych przepisów pojawiła się informacja, że początkujący kierowcy mieliby jeździć maksymalnie 50 km/h w obszarze zabudowanym, 80 km/h poza nim oraz 100 km/h na autostradach i dwujezdniowych drogach ekspresowych. Takich ograniczeń nowe przepisy nie wprowadzają.

Źródłem zamieszania są wcześniejsze regulacje dotyczące okresu próbnego, w których rzeczywiście przewidziano odrębne ograniczenia prędkości. W przepisach stosowanych od 3 września 2026 r. takich specjalnych limitów dla początkujących kierowców jednak nie ma.

12 punktów karnych to szkolenie, a nie automatyczna utrata prawa jazdy

Kolejna ważna kwestia dotyczy punktów karnych. Przekroczenie 12 punktów w okresie próbnym nie oznacza automatycznego cofnięcia uprawnień. Kierowca będzie natomiast zobowiązany do odbycia praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym.

Szczegóły tych zajęć określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 19 sierpnia 2026 r., które zacznie obowiązywać 4 września. Szkolenie potrwa godzinę, odbędzie się w ośrodku doskonalenia techniki jazdy i będzie kosztować 500 zł.

Program przewiduje ćwiczenia pokazujące zachowanie samochodu w sytuacjach granicznych. Kierowca ma wykonywać m.in. hamowanie awaryjne na wprost przy prędkościach 30, 50 i 60 km/h, a także hamowanie awaryjne w zakręcie przy 30, 40 i 50 km/h. Przewidziano również jazdę w zakręcie ze zwiększaną prędkością aż do utraty kontroli nad samochodem.

Na ukończenie szkolenia kierowca będzie miał zasadniczo 12 miesięcy od naruszenia, w wyniku którego przekroczył 12 punktów. Informacja o odbyciu zajęć trafi do Centralnej Ewidencji Kierowców.

Znacznie poważniejsza granica dotyczy pierwszego roku posiadania prawa jazdy. Przekroczenie 20 punktów karnych w tym okresie skutkuje cofnięciem uprawnień przez starostę.

Dwa poważne wykroczenia mogą wydłużyć okres próbny

Nowe przepisy nie traktują wszystkich mandatów jednakowo. Okres próbny zostanie przedłużony o dwa lata, jeśli kierowca popełni dwa wskazane w ustawie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a naruszenia zostaną potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami.

Chodzi o poważniejsze czyny, w tym m.in. spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa, jazdę po alkoholu, przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu czy naruszenie zasad pierwszeństwa przejazdu. Nie wystarczą więc dowolne dwa mandaty.

Trzy takie wykroczenia albo jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji mogą doprowadzić do cofnięcia uprawnień. Taki skutek może również nastąpić po naruszeniu zakazu prowadzenia po alkoholu w okresie próbnym albo złamaniu ograniczeń dotyczących kierowców, którzy nie ukończyli 18 lat.

17-latek za kierownicą na specjalnych zasadach

Możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B przez 17-latków funkcjonuje od 3 marca 2026 r., ale młody kierowca podlega dodatkowym ograniczeniom. Do ukończenia 18 lat jego prawo jazdy jest ważne wyłącznie na terytorium Polski.

Przez sześć miesięcy od zdobycia uprawnień, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, 17-latek musi prowadzić w towarzystwie doświadczonego kierowcy. Osoba towarzysząca powinna mieć co najmniej 25 lat i posiadać kategorię B od minimum pięciu lat. Musi zajmować przedni fotel, nie może znajdować się pod wpływem alkoholu ani narkotyków, a w ciągu poprzednich pięciu lat nie mogła mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.

Do osiągnięcia pełnoletności taki kierowca nie może również wykonywać niektórych przewozów zawodowych. Dotyczy to m.in. pracy jako taksówkarz, okazjonalnego przewozu osób oraz drogowego transportu rzeczy.

Jazda mimo zatrzymania prawa jazdy może oznaczać pięć lat bez uprawnień

Jedna z najbardziej dotkliwych zmian nie ogranicza się do początkujących kierowców. Od 3 września znacznie surowsze konsekwencje czekają osobę, która wsiądzie za kierownicę mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy.

Dotychczas kierowcy przyłapanemu na prowadzeniu podczas trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy okres ten przedłużano o kolejne trzy miesiące. Po zmianie starosta cofnie wszystkie uprawnienia na pięć lat, liczonych od dnia stwierdzenia prowadzenia pojazdu pomimo zatrzymania prawa jazdy.

Po upływie pięciu lat dokument nie wróci automatycznie do kierowcy. Konieczne będzie ponowne spełnienie wymagań i zdanie egzaminu państwowego.

Nie należy przy tym mylić czasowego zatrzymania prawa jazdy z sądowym zakazem prowadzenia pojazdów. Jazda mimo zakazu orzeczonego przez sąd jest odrębną sytuacją i stanowi przestępstwo. Nowa pięcioletnia sankcja administracyjna dotyczy prowadzenia w czasie czasowego zatrzymania prawa jazdy.

Wrzesień przynosi dwa ważne terminy

Dla nowych kierowców kluczowy będzie 3 września 2026 r. – od tego dnia zacznie być stosowany okres próbny i związane z nim ograniczenia. Tego samego dnia zaostrzą się konsekwencje jazdy mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy.

Dzień później, 4 września, zacznie obowiązywać rozporządzenie określające zasady praktycznego szkolenia dla kierowców, którzy w okresie próbnym przekroczą 12 punktów karnych. Najważniejsze jest jednak rozróżnienie dwóch rzeczy: 12 punktów oznacza obowiązek szkolenia, natomiast nie jest automatycznym limitem, po którego przekroczeniu początkujący kierowca natychmiast traci prawo jazdy.