Choć w Norwegii samochody elektryczne stanowią już aż 94% sprzedaży nowych aut i 30% całego parku samochodowego, wielu Norwegów wciąż podchodzi do elektromobilności z rezerwą. Nowe badanie przeprowadzone przez Live Tørstad Bøyum z ośrodka Consumption Research Norway (SIFO) przy OsloMet ujawnia, że sceptycyzm wobec aut elektrycznych nie jest przypadkowy – częściej występuje u kobiet, osób starszych i tych z niższym wykształceniem.

Kto najbardziej nie ufa samochodom elektrycznym?

Według badania, kobiety znacznie częściej niż mężczyźni wyrażają sceptycyzm wobec zakupu auta elektrycznego. Jak wyjaśniła autorka badania (Bøyum), może to wynikać z różnic w podejściu do ryzyka i technologii:

Mężczyźni są zwykle bardziej zainteresowani nowymi technologiami i skłonni do podejmowania ryzyka, podczas gdy kobiety częściej stawiają na praktyczność – zasięg, dostępność ładowarek i niezawodność,

Badaczka podkreśliła, że te różnice wpływają na decyzje zakupowe i mogą tłumaczyć, dlaczego sama oferta rynkowa i dopłaty finansowe nie wystarczają, by przekonać wszystkich.

Starsze pokolenia mniej chętne do zmiany

Z badań wynika, że poziom sceptycyzmu wobec aut elektrycznych rośnie po 45. roku życia. Bøyum zauważyła, że przyczyną mogą być zakorzenione przyzwyczajenia i inny kontekst motoryzacyjny, w jakim dorastały starsze pokolenia. Badaczka dodała:

Dla wielu osób starszych samochód z silnikiem spalinowym to synonim niezawodności i znanego świata, podczas gdy młodsze pokolenie kieruje się troską o klimat i przyszłość.

Wykształcenie a otwartość na elektromobilność

Osoby z wyższym wykształceniem okazały się nie tylko bardziej pozytywnie nastawione do elektromobilności, ale też częściej już posiadają auto elektryczne, co też stwierdziła Bøyum:

Prawdopodobnie wynika to z większej świadomości ekologicznej oraz gotowości do przyjmowania nowych technologii w tej grupie.

Dodała również, że mieszkańcy miast – wśród których jest więcej osób z wyższym wykształceniem – mają dodatkowe korzyści: możliwość jazdy buspasami i lepszy dostęp do ładowania. Według badań, posiadanie wyższego wykształcenia zwiększa szanse na bycie kierowcą auta elektrycznego aż o 85%.

Dlaczego część Norwegów wciąż nie ufa elektrykom?

Badanie wskazuje kilka kluczowych powodów utrzymującej się rezerwy wobec elektromobilności:

• Wpływ na środowisko: Wiele osób wątpi, czy auta elektryczne rzeczywiście są „zielone”. Choć podczas jazdy nie emitują spalin, problemem pozostaje wydobycie litu, recykling baterii i zużycie surowców.
• Technologia: Dla części kierowców zasięg, osiągi i dostępność modeli wciąż nie spełniają oczekiwań.
• Cena: Sceptycy uważają, że auta elektryczne spełniające ich wymagania są zbyt drogie. Obawiają się też kupowania używanych modeli, które szybko tracą wartość z powodu postępu technologicznego.

Czy dochód ma znaczenie?

Okazuje się, że dochód wpływa na prawdopodobieństwo posiadania auta elektrycznego, ale nie jest czynnikiem decydującym, co wyjaśniła Bøyum:

W Norwegii dzięki systemowi ulg podatkowych i zachęt auta elektryczne są atrakcyjne także dla osób o niskich i średnich dochodach.

Zaznaczyła jednak, że gospodarstwa o wysokich dochodach również bywają sceptyczne – zwłaszcza jeśli postrzegają elektryki jako mniej praktyczne, np. z powodu ograniczonego zasięgu lub obaw o żywotność baterii.

Elektryki dla zamożnych – mimo wszystko

Nowoczesne samochody elektryczne najczęściej trafiają do zamożnych klientów. To oni mogą sobie pozwolić na zakup najnowszych modeli o większym zasięgu i bogatszym wyposażeniu, zauważyła Bøyum:

Mimo że auta elektryczne są tańsze w eksploatacji, wciąż mają wyższą cenę zakupu niż wiele samochodów spalinowych. Dlatego to osoby o silniejszej pozycji finansowej częściej wybierają te najnowsze.

Wnioski z badań OsloMet

Badanie Live Tørstad Bøyum pokazuje, że przekonanie Norwegów do elektromobilności nie może opierać się wyłącznie na ulgach i dopłatach. Kluczowe jest budowanie zaufania – zwłaszcza wśród kobiet i starszych kierowców – poprzez rozwój infrastruktury, edukację technologiczną i wiarygodne informacje o rzeczywistym wpływie samochodów elektrycznych na środowisko.

O autorze