Formuła 1 wraca do Baku na Grand Prix Azerbejdżanu 2026. Kierowców czeka 6,003 km ulicznego toru z 20 zakrętami, niezwykle wąską sekcją przy Starym Mieście oraz prostą liczącą aż 2,2 km, na której w tym sezonie szczególnego znaczenia nabiorą Straight Mode i Overtake Mode.

Baku City Circuit ma 6,003 km i 20 zakrętów

Jedno okrążenie Baku City Circuit liczy 6,003 km, a podczas wyścigu kierowcy pokonują 51 okrążeń. Łączny dystans Grand Prix Azerbejdżanu wynosi 306,049 km. Rekord okrążenia należy do Charlesa Leclerca, który w 2019 roku uzyskał czas 1:43,009.

Tor składa się z 20 zakrętów, ale jego charakteru nie da się sprowadzić do samej liczby łuków. Baku łączy długie odcinki pokonywane z wysoką prędkością z bardzo ciasnymi fragmentami prowadzącymi między miejską zabudową. Najdłuższa prosta ma aż 2,2 km i jest najdłuższą prostą w obecnym kalendarzu.

Od GP Europy do stałego punktu kalendarza F1

Baku City Circuit zaprojektował Hermann Tilke. Formuła 1 po raz pierwszy ścigała się na nim w 2016 roku, choć zawody odbywały się wówczas pod nazwą Grand Prix Europy. Była to 23. i zarazem ostatnia edycja wyścigu rozgrywanego pod tym szyldem.

Rok później impreza wróciła już jako Grand Prix Azerbejdżanu. Wyścig z 2017 roku szybko pokazał, jak nieprzewidywalne potrafi być Baku: Lewis Hamilton i Sebastian Vettel starli się podczas jazdy za samochodem bezpieczeństwa, a zwycięstwo odniósł Daniel Ricciardo.

Od tego czasu Baku pozostaje w kalendarzu Formuły 1, z wyjątkiem sezonu 2020. Uliczna trasa dołączyła tym samym do grupy charakterystycznych miejskich obiektów obok Monako, Singapuru czy Las Vegas.

Labirynt między murami

Jednym z podstawowych problemów dla zespołów jest znalezienie kompromisu w ustawieniu samochodu. Potrzebny jest docisk w krętych sekcjach, ale jednocześnie możliwie mały opór aerodynamiczny na długich prostych.

Pierwszy sektor zawiera duże strefy hamowania i daje szanse na wyprzedzanie. Następnie charakter toru wyraźnie się zmienia. Kierowcy trafiają do znacznie bardziej krętej części prowadzącej między zabudowaniami miasta, gdzie margines błędu jest minimalny.

Szczególnie charakterystyczna jest sekcja przy Starym Mieście obejmująca zakręty 8 i 9. W najwęższym miejscu tor ma tam zaledwie 7,6 m szerokości. Kontakt ze ścianą może zakończyć przejazd szybciej niż jakakolwiek utrata kilku dziesiątych sekundy.

Były kierowca Renault F1 – Jolyon Palmer – tak opisał najważniejsze wyzwania Baku:

W Baku trzeba połączyć bardzo wiele elementów: długie proste i mocne hamowania w pierwszym sektorze, później kręty drugi sektor i trudny trzeci.

Hamowanie do zakrętu 1 jest zdradliwe. Zakręt znajduje się niedaleko za linią startu i mety, ale jadąc od ostatniego zakrętu, ma się wrażenie, że dotarcie do niego trwa bardzo długo. Korzystając z cienia aerodynamicznego, niezależnie od tego, czy trafi się na niego przypadkiem, czy celowo, można zyskać bardzo dużo czasu.

Warto zwrócić na to uwagę podczas kwalifikacji, ale ważne są również okrążenia wyjazdowe. Nawierzchnia nie jest szczególnie ścierna, więc przy zbyt wolnym okrążeniu wyjazdowym można nie dogrzać opon i zablokować koła przed zakrętem 1.

Słynna sekcja zamkowa w środkowej części toru jest wąska i łatwo tam o wypadek, ale najtrudniejszy jest prawdopodobnie zakręt 15, do którego dojeżdża się podczas przyspieszania w końcowej części okrążenia.

Zakręt 15 to niewidoczny lewy łuk, przed którym hamuje się, kierując samochód lekko w prawo. Trzeba odpowiednio zwolnić, nie wjechać w strefę wyjazdową i jednocześnie ominąć znajdujące się tuż obok ściany.

Wszystko sprowadza się do hamowania i, jak na każdym torze ulicznym, można sporo zyskać, jeśli uda się zachować odpowiednią prędkość na wyjściu ze szczytu zakrętu. Trzeba tylko nie przesadzić z atakiem na wierzchołek i nie uderzyć w ścianę.

Straight Mode zmienia aerodynamikę

W sezonie 2026 kierowcy korzystają z nowych rozwiązań wynikających ze zmian regulaminowych. Jednym z nich jest Straight Mode, czyli konfiguracja aerodynamiczna przeznaczona na proste. Jej zadaniem jest ograniczenie oporu i poprawienie efektywności samochodu podczas rozpędzania.

Mechanizm obejmuje nie tylko tylne skrzydło, jak w przypadku stosowanego wcześniej DRS. Zmienia się również położenie elementów przedniego skrzydła. Samochód może dzięki temu przechodzić pomiędzy konfiguracją zapewniającą większy docisk w zakrętach a ustawieniem ograniczającym opór na wyznaczonych prostych.

W Baku wyznaczono dwie strefy Straight Mode. Pierwsza znajduje się między zakrętami 2 i 3. Druga jest znacznie dłuższa: rozpoczyna się na wyjściu z zakrętu 19 i ciągnie wzdłuż prostej startowej aż do pierwszego zakrętu.

Overtake Mode zamiast DRS

Drugim istotnym rozwiązaniem jest Overtake Mode, który zastąpił dotychczasowy DRS w roli systemu pomagającego kierowcy jadącemu za rywalem. Jest to tryb związany z wykorzystaniem energii elektrycznej, pozwalający kierowcy korzystać z dodatkowego profilu mocy i dłużej utrzymywać wyższą prędkość.

Warunkiem uzyskania dostępu do Overtake Mode jest znalezienie się nie dalej niż sekundę za poprzedzającym samochodem w punkcie pomiarowym. Spełnienie tego warunku umożliwia wykorzystanie systemu na kolejnym okrążeniu.

Na Baku City Circuit znajduje się jeden punkt detekcji Overtake Mode na okrążeniu. Umieszczono go krótko za zakrętem 16, natomiast linia aktywacji znajduje się przy wjeździe w zakręt 17. Po niej kierowcy kierują się w stronę niezwykle długiego odcinka prowadzącego do prostej startowej.

Leclerc ma cztery pole position

Baku zdążyło już stworzyć własną listę nietypowych rekordów. Charles Leclerc jest jedynym kierowcą, który zdobywał tutaj pole position więcej niż raz. Monakijczyk ruszał z pierwszego pola aż czterokrotnie.

Najwięcej zwycięstw w Azerbejdżanie ma natomiast Red Bull. Zespół wygrał pięć razy: raz z Danielem Ricciardo oraz po dwa razy z Maxem Verstappenem i Sergio Perezem.

Historia toru pokazuje również, jak łatwo przerwać sesję nawet przy niewielkim błędzie. W kwalifikacjach do Grand Prix Azerbejdżanu 2025 pokazano rekordowe sześć czerwonych flag.

To właśnie połączenie bardzo wysokich prędkości, mocnych hamowań i ciasnych miejskich sekcji sprawia, że Baku jest tak specyficznym punktem sezonu. W 2026 roku do tradycyjnych wyzwań dochodzi jeszcze zarządzanie nową aerodynamiką i systemem wspomagającym wyprzedzanie, co na 2,2-kilometrowej prostej może mieć szczególnie duże znaczenie.