Cztery największe koncerny ciężarowe na świecie wypowiedziały wojnę Kalifornii, składając pozew przeciwko jej najnowszym, niezwykle restrykcyjnym regulacjom emisji spalin. Daimler Truck North America, Volvo Group North America, Paccar oraz International Motors oświadczyły, że stan nie powinien mieć prawa ustalać własnych norm.

Spór o czystość spalin zamiast o prędkości

Kalifornia od dekad słynie z najostrzejszych przepisów drogowych i środowiskowych. Tym razem jednak nie chodzi o pasy bezpieczeństwa czy ograniczenia prędkości, lecz o to, jak czyste muszą być ciężarówki przyszłości. 11 sierpnia producenci ciężarówek złożyli pozew w sądzie federalnym w Sacramento. Twierdzą, że po ostatnich zmianach w prawie Kalifornia straciła możliwość wyznaczania własnych standardów emisji. Decyzja Donalda Trumpa z czerwca unieważniła zwolnienia na mocy Ustawy o Czystym Powietrzu (Clean Air Act). Ten akt prawny działał jak wyjątek od reguły, pozwalając Kalifornii na ustalanie własnych, bardziej rygorystycznych standardów emisji spalin dla pojazdów.

Partnerstwo, które miało pomóc

Wcześniej Kalifornia miała wolną rękę, by wdrażać program Clean Truck Partnership z 2023 roku. Plan zakładał redukcję emisji tlenków azotu i szybsze przejście na ciężarówki elektryczne oraz wodorowe. Producenci twierdzą, że bez tej ochrony prawnej ugrzęźli w niepewności, nie wiedząc, jakie pojazdy mogą sprzedawać.

Newsom i CARB na celowniku

Pozew skierowano przeciwko gubernatorowi Gavinowi Newsomowi i stanowej agencji CARB (California Air Resources Board). Na razie żadna ze stron nie skomentowała sprawy. Kalifornia ma jednak długą tradycję nakładania surowszych wymagań niż Waszyngton. Od 1970 roku przyznano jej ponad 100 specjalnych zwolnień na mocy Clean Air Act. Ich cofnięcie wpisuje się w szerszą strategię administracji Trumpa, polegającą na ograniczaniu wpływu Kalifornii na politykę środowiskową – w tym zablokowanie planu zakazu sprzedaży aut spalinowych od 2035 roku.

Gra o wysoką stawkę

Sprawa “Daimler Truck North America LLC i inni kontra California Air Resources Board i inni” trafiła do Sądu Okręgowego w Kalifornii Wschodniej. Jeśli Kalifornia przegra, będzie musiała stosować łagodniejsze normy federalne, co spowolni marsz w stronę czystszych ciężarówek. Jeśli wygra – producenci będą zmuszeni spełniać jedne z najbardziej rygorystycznych standardów w USA.

Amerykańska Federalna Komisja Handlu (FTC) zakończyła już osobne śledztwo antymonopolowe dotyczące Clean Truck Partnership. Koncerny zgodziły się nie zawierać podobnych porozumień z regulatorami stanowymi w przyszłości.

O autorze