Donald Trump zadeklarował, że nie sprzeciwiałby się budowie fabryk chińskich producentów samochodów w Stanach Zjednoczonych. Warunek jest zasadniczy: auta miałyby powstawać na miejscu, a zakłady zatrudniać amerykańskich pracowników. To stanowisko wywołuje jednak wyraźny opór części polityków i amerykańskiego przemysłu motoryzacyjnego.

Trump nie mówi „nie”

Prezydent USA przedstawił swoje stanowisko w programie „The Ingraham Angle” stacji Fox News. Trump zaznaczył, że zaakceptowałby wejście chińskich koncernów motoryzacyjnych do Stanów Zjednoczonych, jeżeli oznaczałoby ono lokalną produkcję i miejsca pracy:

Gdyby Chiny chciały tu wejść i otworzyć fabrykę, żeby produkować swoje samochody, nie miałbym z tym problemu.

Jako przykład wskazał japońskich producentów, którzy od lat mają zakłady w Stanach Zjednoczonych. W jego ujęciu kluczowe znaczenie ma właśnie miejsce produkcji i zatrudnienie, a nie sama narodowość właściciela marki.

Fabryka w USA tak

Jednocześnie Trump rozróżnił bezpośrednie inwestycje w Stanach Zjednoczonych od produkcji prowadzonej w sąsiednim Meksyku. Prezydent podkreślił, że nie chce scenariusza, w którym chińskie firmy budują tam zakłady, a następnie wysyłają gotowe samochody na rynek amerykański.

To istotne rozróżnienie, bo obecna polityka USA w praktyce bardzo mocno ogranicza dostęp chińskich producentów do tamtejszego rynku. Chińskie samochody elektryczne są objęte cłami przekraczającymi 100%, a regulacje przyjęte jeszcze za administracji Joe Bidena ograniczają sprzedaż i produkcję w USA pojazdów wykorzystujących chińskie systemy łączności oraz określone komponenty.

Wypowiedź Trumpa nie oznacza więc automatycznej zmiany obowiązujących przepisów. Pokazuje jednak, że prezydent dopuszcza model, w którym chiński kapitał motoryzacyjny wchodzi do USA poprzez lokalne inwestycje produkcyjne.

Amerykańskie koncerny

Stanowisko prezydenta rozmija się z postulatem części amerykańskiej branży motoryzacyjnej. Alliance for Automotive Innovation, organizacja reprezentująca m.in. General Motors, Forda, Toyotę, Volkswagena, Hyundaia, Hondę i Stellantisa, wezwała Kongres do wprowadzenia trwałego zakazu sprzedaży, importu i produkcji chińskich pojazdów połączonych z siecią, a także chińskiego oprogramowania i sprzętu stosowanego w takich autach.

Organizacja argumentuje, że chińscy producenci korzystają z państwowego wsparcia i szybko zdobywają udziały w kolejnych regionach świata. Wśród podnoszonych obaw znajdują się nie tylko konkurencja cenowa i potencjalny wpływ na amerykańskie miejsca pracy, ale również bezpieczeństwo danych gromadzonych przez współczesne samochody.

Branża chciałaby, aby obecne ograniczenia nie zależały wyłącznie od decyzji administracyjnych. Stąd nacisk na ustawę przyjętą przez Kongres, która utrudniłaby przyszłym administracjom szybkie odwrócenie kursu.

Politycy ostrzegają przed powtórką z Europy

Przeciwko szerszemu otwarciu rynku wypowiadają się również politycy. Demokratyczna senator z Michigan – Elissa Slotkin – ostrzegała przed doniesieniami, według których dopuszczenie chińskich samochodów mogłoby stać się elementem szerszego porozumienia USA z Chinami. Nazwała taki ruch strategicznym błędem.

Trump odpowiedział, że pogłoski o planowanym wpuszczeniu chińskich samochodów na amerykański rynek są nieprawdziwe i przypomniał, że jego administracja dotąd utrzymywała bariery chroniące rynek. Jednocześnie jego deklaracja dotycząca fabryk pokazuje, że nie traktuje chińskich inwestycji produkcyjnych i importu chińskich aut jako tego samego zjawiska.

Napięcie wokół tego tematu narasta również dlatego, że chińskie firmy motoryzacyjne są coraz bardziej aktywne poza własnym krajem. Amerykańskie regulacje i wysokie cła sprawiły dotąd, że USA pozostają jednym z najtrudniej dostępnych dużych rynków dla marek takich jak BYD, Chery czy innych producentów z Chin.

Chińskie auta w USA?

Z wypowiedzi Trumpa wyłania się więc model podobny do tego, który od dziesięcioleci stosują w Stanach Zjednoczonych producenci japońscy: zagraniczna marka może działać na rynku, ale ma inwestować lokalnie, budować fabryki i zatrudniać Amerykanów. W przypadku firm chińskich dochodzi jednak dodatkowa warstwa sporów o bezpieczeństwo technologiczne i rywalizację gospodarczą.

Na razie nie ma decyzji, która otwierałaby amerykański rynek dla chińskich marek. Jest natomiast wyraźny sygnał z Białego Domu: Trump nie wyklucza chińskich samochodów produkowanych w USA, nawet jeśli znaczna część lokalnej branży motoryzacyjnej chciałaby utrzymać wobec nich możliwie szczelną barierę.