Właściciel Volkswagena Jetty twierdzi, że tuż po zainstalowaniu bezprzewodowej aktualizacji oprogramowania samochód zaczął wyświetlać liczne komunikaty o błędach, a część jego funkcji przestała działać. Serwis miał wycenić diagnostykę i naprawę na około 1600 dolarów (ok. 6037 zł), lecz Volkswagen nie potwierdził związku awarii z aktualizacją.
Problemy pojawiły się po ponownym uruchomieniu auta
Sprawa dotyczy Volkswagena Jetty z 2021 roku należącego do Ashera Koremana. Jak relacjonował właściciel, samochód przez pewien czas wyświetlał prośbę o zainstalowanie aktualizacji oprogramowania, którą można było przeprowadzić zdalnie, bez wizyty w serwisie.
Nowy Volkswagen ID. Cross wchodzi do gry. W Niemczech kosztuje od ok. 121 tys. zł
Koreman zdecydował się na aktualizację OTA. Według jego relacji problemy rozpoczęły się natychmiast po ponownym uruchomieniu auta, gdy na cyfrowym zestawie wskaźników pojawiło się wiele ostrzeżeń. Właściciel Jetty opisał sytuację w rozmowie ze stacją WKRC:
Na moim cyfrowym zestawie wskaźników pojawiła się masa komunikatów o błędach.
Przestały działać także systemy związane z bezpieczeństwem
Według Koremana po aktualizacji samochód utracił dostęp do kilku istotnych funkcji. Problemy miały dotyczyć ostrzegania o opuszczeniu pasa ruchu, sygnałów podczas cofania, części systemu multimedialnego oraz informacji o pojeździe, w tym wskazania temperatury oleju.
Nie chodziło więc wyłącznie o elementy podnoszące komfort. Niektóre usterki obejmowały systemy wspomagające kierowcę, co mogło wpływać na bezpieczeństwo użytkowania samochodu.
Volkswagen wprowadza nowego Passata sedana. Europa może tylko pomarzyć
Aktualizacje przesyłane bezprzewodowo mają ograniczać konieczność odwiedzania warsztatu i umożliwiać producentom poprawianie działania pojazdów już po ich sprzedaży. W tym przypadku efekt – przynajmniej według właściciela – okazał się dokładnie odwrotny.
Serwis wycenił naprawę na około 6037 zł
Koreman pojechał Jettą do lokalnego dealera Volkswagena. Jak twierdzi, otrzymał wycenę obejmującą około 200 dolarów (ok. 755 zł) za diagnostykę oraz kolejne 1400 dolarów (ok. 5282 zł) za przeprowadzenie naprawy.
Serwis miał uznać, że awaria wynikała z istniejącego wcześniej problemu technicznego, który nie był związany z aktualizacją oprogramowania. Ponieważ gwarancja samochodu już wygasła, właściciel musiałby pokryć koszty z własnej kieszeni.
Koreman nie zaakceptował wyceny i zabrał samochód do domu. Samodzielnie wykonał twardy reset przez odłączenie akumulatora, co przywróciło część funkcji, jednak nie usunęło wszystkich usterek.
Volkswagen nie potwierdza związku aktualizacji z usterkami
Sam właściciel przyznaje, że zbieżność czasowa nie jest jeszcze dowodem na to, że aktualizacja spowodowała awarię. Jego zdaniem trudno jednak zignorować fakt, że wcześniej samochód działał normalnie, a ostrzeżenia pojawiły się bezpośrednio po zakończeniu instalacji.
Nie wiadomo, czy nowe oprogramowanie rzeczywiście wywołało problemy, czy jedynie ujawniło istniejącą wcześniej usterkę któregoś ze sterowników lub podzespołów. Bez szczegółowych danych diagnostycznych nie da się jednoznacznie rozstrzygnąć, która wersja jest prawdziwa.
Niemcy szykują ogromne cięcia. Te modele koncernu Volkswagen mogą zniknąć z rynku
Volkswagen odmówił komentowania konkretnego przypadku Koremana. Producent przekazał jedynie ogólne stanowisko:
W Volkswagenie dokładamy wszelkich starań, aby zapewniać najwyższy poziom jakości i zadowolenia klientów. Chociaż nie komentujemy indywidualnych przypadków, zachęcamy klientów, którzy mają pytania lub wątpliwości, do kontaktu z naszym zespołem obsługi klienta w celu uzyskania indywidualnego wsparcia.
Aktualizacja a gwarancja
Przypadek Jetty pokazuje trudność, z którą mogą mierzyć się właściciele coraz bardziej skomputeryzowanych samochodów. Gdy awaria pojawia się po aktualizacji, ustalenie, czy jej przyczyną było nowe oprogramowanie, wada sprzętu czy wcześniejszy błąd zapisany w sterowniku, może wymagać kosztownej diagnostyki.
Szczególnie problematyczna jest sytuacja, w której samochód nie jest już objęty gwarancją. Jeżeli producent lub serwis nie uzna związku pomiędzy aktualizacją a usterką, pełne ryzyko finansowe pozostaje po stronie właściciela – nawet gdy problemy zaczęły się chwilę po instalacji dostarczonego przez producenta oprogramowania.
Okiem programisty
Z punktu widzenia inżynierii systemów wbudowanych, przypadek Volkswagena stanowi podręcznikowy przykład ryzyka, jakie niesie aktualizacja oprogramowania w architekturze rozproszonej, którą jest współczesny samochód. Ignorowanie przez producenta technicznych przyczyn awarii prowadzi do trzech wysoce prawdopodobnych scenariuszy, które serwis zazwyczaj kwituje lakonicznym „uszkodzeniem sprzętu”.
Takiego Volkswagen jeszcze nie było. Imponujący ID. Unyx 09 ma mieć 503 KM i napęd 4×4
Po pierwsze, mogło dojść do wystąpienia wyścigu procesów (race condition) lub konfliktu zależności. Nowa wersja kodu, wgrana do modułu bramki, może niepoprawnie komunikować się ze starszymi wersjami oprogramowania w pozostałych jednostkach sterujących (ECU), naruszając założenia kompatybilności wstecznej. W takim przypadku, na skutek błędnej implementacji protokołu komunikacyjnego, sterownik może nie przejść pomyślnie procedury „handshake” i utracić zdolność do poprawnej synchronizacji danych w sieci pojazdu.
Po drugie, istnieje ryzyko związane z fizyczną degradacją pamięci nieulotnej. Intensywny zapis danych wymagany przez proces aktualizacji mógł doprowadzić do awarii zużytych już komórek pamięci flash, powodując błędy sumy kontrolnej. Choć serwis zinterpretuje to jako awarię podzespołu, logicznie rzecz biorąc, przy stabilnym oprogramowaniu sterownik mógłby pracować poprawnie jeszcze przez długi czas.
Warto podkreślić, że błąd sumy kontrolnej po aktualizacji jest często rezultatem niedostatecznej weryfikacji integralności danych na poziomie bloków pamięci, co przy procesie typu „Full Update” obciąża fizycznie zużyte sektory, prowadząc do nieodwracalnego uszkodzenia urządzenia.
Po trzecie, najbardziej prawdopodobny scenariusz obejmuje awarię mechanizmu przywracania poprzedniej wersji systemu. Jeśli proces instalacji przebiegnie nieprawidłowo, a oprogramowanie nie potrafi wrócić do ostatniej znanej poprawnej konfiguracji, sterownik wpada w pętlę błędów i zgłasza brak komunikacji z innymi modułami. W przypadku systemów VAG, gdy mechanizm fail-safe zawiedzie, moduł często blokuje się wewnątrz bootloadera, wywołując stan bus-off, w którym sterownik celowo odcina się od magistrali, aby zapobiec rozprzestrzenianiu tzw. błędnych ramek do reszty systemu.
Problem kosztów naprawy, przerzucanych na właściciela, wynika z asymetrii informacyjnej. Serwisy opierają się na logach błędów sprzętowych, automatycznie wykluczając wpływ aktualizacji bez analizy zdarzeń w magistrali CAN lub LIN tuż po restarcie systemu. Bez wglądu w zrzuty pamięci sprzed i po procesie aktualizacji, twierdzenie producenta, że oprogramowanie nie wywołało awarii, jest jedynie niezweryfikowaną hipotezą.
Kluczową kwestią pozostaje rzetelność przeprowadzonych testów regresji dla modelu z 2021 roku. Brak dowodów na takie działania, w połączeniu z anomaliami sugerującymi niedostatki w weryfikacji podpisu cyfrowego po wgraniu firmware, pozwala uzasadnienie przypuszczać, iż właściciel ponosi koszty niedbałego procesu zapewnienia jakości oraz wadliwej procedury aktualizacyjnej po stronie producenta.
