Polacy w 2024 roku najczęściej przemieszczali się na krótkich dystansach i niemal zawsze wybierali samochód osobowy. GUS pokazał w najnowszym raporcie, że nasze podróże to przede wszystkim codzienne obowiązki, lokalne przejazdy i szybkie wypady w obrębie jednej miejscowości. Auto wciąż pozostaje bezkonkurencyjne, niezależnie od inwestycji w transport publiczny.

Samochód osobowy dominował w codziennej mobilności

W typowym dniu roboczym mieszkańcy Polski odbyli 65,3 mln podróży, z czego 39,1 mln obejmowało samochód osobowy – jako jednolity środek transportu lub część dłuższej trasy. To jasno pokazywało, dlaczego Polska od lat znajdowała się w europejskiej czołówce pod względem liczby aut przypadających na mieszkańca. Ruch pieszy odpowiadał za 21,5% podróży jednoetapowych. Komunikacja publiczna, głównie autobusy miejskie i podmiejskie, pojawiła się 5,4 mln razy. Rowery wykorzystano 3,2 mln razy, a tramwaje i metro zebrały 1,8 mln przejazdów. Kolej i autobusy dalekobieżne pełniły rolę uzupełniającą: odpowiednio 0,8 mln i 0,9 mln. Mimo wysiłków miast w rozwój alternatyw, auto wciąż wygrywało większość pojedynków o uwagę użytkowników.

Krótkie dystanse rządziły – prawie wszystkie podróże odbywały się lokalnie

Aż 97,5% przejazdów miało charakter jednoetapowy i lokalny, ograniczony do jednej miejscowości. 40,2% trwało do 10 minut, a kolejne 33,5% mieściło się w przedziale 11–30 minut. Jedynie 6,7% przekraczało godzinę. Taki układ wskazywał, że codzienna mobilność obracała się wokół najbliższego otoczenia: pracy, szkoły, zakupów. W największych aglomeracjach – szczególnie na Mazowszu i w Małopolsce – częściej dochodziło do przemieszczania między rdzeniem miasta a strefą podmiejską.

Najczęstsze cele: praca, szkoła i codzienność

Najpopularniejszym schematem była para dom–praca–dom oraz dom–szkoła–dom. Dużą część ruchu stanowiły także przejazdy zakupowe i związane z odwożeniem innych osób, np. dzieci. W dalszej kolejności pojawiały się cele rekreacyjne i usługowe: hobby, rozrywka, opieka medyczna czy spotkania rodzinne. Wyjazdy służbowe, religijne czy turystyczne miały mniejszy udział – codzienność zdecydowanie dominowała.

Praca zdalna odcisnęła mocny ślad na mobilności

Raport uwzględniał także zjawisko, które po 2020 r. zmieniło przyzwyczajenia wielu osób. Część z nich nie odbywała żadnej podróży w ciągu dnia, bo pracowała lub uczyła się z domu. Najczęściej dotyczyło to największych miast. Na Mazowszu 23,5% osób, które nie podróżowały, wskazało jako powód pracę lub naukę zdalną. W Małopolsce było to 13,5%, a w Wielkopolsce 11,1%. Model hybrydowy zauważalnie zmniejszał natężenie w klasycznych godzinach szczytu, jednocześnie zwiększając krótkie, lokalne wypady w ciągu dnia.

Dłuższe wyjazdy Polaków – ważny element, choć rzadziej powtarzany

Choć codzienność to krótkie trasy, dłuższe wyjazdy również pełniły istotną rolę. W ciągu trzech analizowanych miesięcy 40,7% osób odbyło co najmniej jeden wyjazd powyżej 100 km. W tym czasie 32% zdecydowało się na przynajmniej jeden wyjazd rekreacyjny lub prywatny. Aż 78,7% dłuższych podróży odbywało się w Polsce. Mieszkańcy wskazywali głównie wypoczynek, rekreację i wakacje. Drugie miejsce zajęły odwiedziny rodziny. Wyjazdy służbowe dominowały wśród mieszkańców dużych miast, natomiast podróże zdrowotne częściej dotyczyły powiatów oddalonych od metropolii.

Dłuższe wyjazdy: auto znów na pierwszym miejscu

W przypadku podróży przekraczających 100 km samochód pozostawał najczęściej wybieranym środkiem transportu – wykorzystano go w 14,1 mln takich wyjazdów. Na drugim miejscu znalazł się samolot z wynikiem 2,2 mln przelotów. To pokazuje, że nawet w przypadku długich tras mobilność Polaków nadal mocno wspierała się na prywatnych autach – niezależnie od rosnącej dostępności połączeń lotniczych i kolejowych.

O autorze