Manualna skrzynia biegów szybko traci miejsce w nowych autach. Z badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii wynika, że w 2026 roku wersje z trzema pedałami oferuje już tylko 67 modeli, podczas gdy 225 modeli jest dostępnych wyłącznie z automatem. To oznacza, że auta z ręczną zmianą biegów stanowią już mniej niż jedną czwartą analizowanej oferty.

Punktem odniesienia jest badanie platformy CarGurus, która przeanalizowała blisko 300 modeli głównych producentów. Rok wcześniej aut z manualem było 82, więc spadek jest wyraźny i nie wygląda na chwilowe wahnięcie rynku.

Automat przestaje być dodatkiem

Przez lata w Europie automat był kojarzony głównie z droższymi samochodami i często występował tylko jako opcja. Teraz układ sił się odwraca, bo automaty trafiają do coraz większej liczby zwykłych modeli, a manual znika nawet z miejskich aut. W Ameryce Północnej taki stan rzeczy jest normą od dawna. Wielu kierowców nie potrafi tam jeździć autem z pedałem sprzęgła, podczas gdy w Europie jeszcze niedawno proporcje były niemal odwrotne.

Dlaczego producenci porzucają manuale

Powodów jest kilka i wszystkie działają w tym samym kierunku. Automaty są wygodniejsze w korkach, płynniej zmieniają przełożenia i łatwiej wpisały się w codzienną jazdę, w której sportowe ambicje zwykle przegrywają z ruchem wahadłowym pod światłami. Znaczenie ma też technika. Według opisu badania skrzynie automatyczne są łatwiejsze do zaprogramowania pod kątem uzyskiwania lepszych wyników w testach homologacyjnych, a rozwój hybryd i aut elektrycznych dodatkowo osłabia pozycję manualnej przekładni.

W elektrykach przekładnia jest niemal zawsze jednobiegowa. W hybrydach część elektryczna jest z kolei mocno związana z automatem, więc ręczna skrzynia coraz częściej zwyczajnie nie pasuje do architektury napędu.

Które marki już odcięły się od ręcznej skrzyni?

Niektóre firmy przeszły już całkowicie na automat. Do marek, które wcześniej znalazły się w tej grupie, należały Volvo i Alfa Romeo, a teraz dołączyły do nich także Mini oraz Honda. Są też producenci, u których manual jeszcze się broni, ale głównie w niszach. Przykładem jest BMW, gdzie taka przekładnia została już tylko w wybranych, mocno wyspecjalizowanych modelach.

Prawo jazdy też zaczyna się dostosowywać

Zmiana nie dotyczy wyłącznie salonów. Coraz więcej młodych kierowców zdaje egzamin autem z automatem, a to oznacza, że otrzymują prawo jazdy kategorii B z ograniczeniem do takich pojazdów. Na odwrocie dokumentu pojawia się wtedy kod 78, który wyklucza prowadzenie auta z manualem. Kto później zechce wrócić do ręcznej skrzyni, musi ponownie zdać egzamin na samochodzie z takim typem przekładni.

Jakie auta z manualem są jeszcze w sprzedaży?

Lista nie zniknęła całkiem, ale staje się coraz bardziej rozproszona. Wciąż są na niej zarówno auta popularne, jak i modele bardziej niszowe czy sportowe.

• Audi: A1, A3, Q2
• BMW: M2, M3, M4, Z4
• Caterham: Seven
• Chevrolet: Camaro
• Citroën: Berlingo, C3, C3 Aircross
• Cupra: Formentor, Leon
• Dacia: Bigster, Duster, Jogger, Sandero
• Fiat: 500, Pandina, Qubo L, Tipo
• Ford: Focus, Kuga, Mustang, Puma, Ranger, Tourneo
• Hyundai: Bayon, i10, i20, i30, Kona, Tucson
• Jeep: Avenger
• KGM: Korando, Rexton Sport XL, Tivoli, Torres
• Kia: Ceed Sportswagon, Picanto, Sportage, Stonic, Xceed
• Mazda: 3, CX-30, MX-5
• Mercedes: Citan Tourer, Klasa T
• MG: 3, ZS
• Mitsubishi: ASX, Colt, Grandis, Space Star
• Nissan: Juke, Qashqai, Townstar
• Opel: Astra Sports Tourer, Corsa, Mokka
• Peugeot: 208, Rifter
• Porsche: 911
• Renault: Captur, Clio, Kangoo, Symbioz
• Seat: Arona, Ateca, Ibiza, Leon, Tarraco
• Skoda: Fabia, Kamiq, Karoq, Octavia, Scala
• Suzuki: S-Cross, Swift, Vitara
• SWM: G01, G03F, G05
• Toyota: GR Yaris, Hilux, Proace City Verso, Supra
• Volkswagen: Amarok, Caddy, Golf, Polo, T-Cross, Taigo, Touran

Na tej liście widać ciekawy podział rynku. Manual najdłużej utrzymuje się w autach budżetowych, gdzie liczy się cena wejścia, oraz w modelach sportowych, gdzie wciąż ma znaczenie dla charakteru jazdy. Między tymi dwoma światami robi się jednak coraz ciaśniej. Dla zwykłych kompaktów, crossoverów i rodzinnych aut ręczna skrzynia przestaje być standardem, a zaczyna przypominać wyposażenie dla upartych tradycjonalistów.

O autorze