Zamknięcie cieśniny Ormuz podniosło napięcie na globalnych rynkach energii i szybko przełożyło się na skokowe ruchy cen ropy oraz gazu. Brent zaczął zbliżać się do psychologicznej bariery 100 dolarów (ok. 358 zł) za baryłkę, a europejski gaz zanotował gwałtowny wzrost, co zwiększa presję na ceny paliw, transport i inflację. Dla europejskiego przemysłu motoryzacyjnego oznacza to kolejny test kosztowy w momencie, gdy i tak walczy o marże.

Cieśnina Ormuz to wąskie gardło, przez które przepływa około 20% światowego handlu ropą. Z rejonu blokady przechodzi około 20 mln baryłek dziennie oraz istotna część LNG kierowanego do Europy w okresie odbudowy zapasów przed kolejnym sezonem zimowym. W efekcie setki statków utknęły na obrzeżach szlaku, a rynek zaczął dyskontować ryzyko przerw w podaży, których nie da się szybko zastąpić innymi źródłami. Pierwsze sygnały przyszły z rynku ropy: Brent odbił o prawie 9% do poziomu powyżej 79 dolarów (ok. 283 zł) za baryłkę, a WTI wzrósł o 5,8% powyżej 72 dolarów (ok. 258 zł) za baryłkę.

Równolegle poruszył się rynek gazu: kontrakt TTF w Amsterdamie skoczył o 22% do 39 euro (ok. 165 zł) za MWh, a w krótkich momentach wzrost sięgał ponad 30%. To zestaw, który zwykle uderza w kierowców i firmy z opóźnieniem, ale uderza szeroko. Problem nie ogranicza się do ropy, bo przez Ormuz przechodzi też około jedna piąta światowego LNG, w dużej części z Kataru. Goldman Sachs zakłada, że jeśli blokada trwałaby miesiąc, ceny gazu w Europie mogłyby wzrosnąć o 130% i dojść do 25 dolarów (ok. 90 zł) za MMBtu.

Takie poziomy podnoszą koszty energii dla przemysłu ciężkiego i energochłonnego, który staje się mniej konkurencyjny z każdym skokiem notowań. Jeżeli przerwa w dostawach przekroczyłaby dwa miesiące, rynek widzi scenariusz gazu powyżej 100 euro (ok. 422 zł) za MWh. W takim układzie pojawia się zjawisko „niszczenia popytu”, czyli spadku zużycia i produkcji wymuszonego ceną, a nie realną poprawą efektywności. Dla wielu zakładów oznacza to prostą alternatywę: ograniczenie mocy albo zatrzymanie linii.

Dlaczego to szczególnie boli europejską motoryzację?

Wzrost cen gazu przekłada się na droższą pracę fabryk, zwłaszcza w etapach o wysokiej energochłonności, takich jak spawanie i lakierowanie, a także część procesów montażowych. Europa już wcześniej zmagała się z problemem drogiej energii, a zmiana struktury importu po ograniczeniu napływu tańszego gazu z Rosji zwiększyła wrażliwość kosztową wielu dostawców. Do tego dochodzi presja inwestycyjna związana z transformacją w stronę napędów elektrycznych, która sama w sobie obciąża marże.

Co napędza ryzyko: eskalacja i zamknięcie szlaku

Operacja „Ruggito del Leone” („Ryk Lwa”), rozpoczęta 28 lutego 2026 roku przez Stany Zjednoczone i Izrael przeciwko Iranowi, wywołała skutki wykraczające poza cele militarne. Śmierć Najwyższego Przywódcy Iranu, Alego Chameneiego, uczyniła Ormuz punktem ciężkości kryzysu energetycznego, a napięcie objęło także Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Irak. Jednocześnie jemeńscy Huti zapowiedzieli kolejne ataki na żeglugę na Morzu Czerwonym, co zwiększa ryzyko dla łańcuchów dostaw.

Scenariusze cen ropy i paliw: inflacja wchodzi do gry

Prognozy rynku zakładają widełki Brenta na poziomie 100–130 dolarów (ok. 358–465 zł) za baryłkę przy konflikcie trwającym cztery tygodnie, a skrajne warianty sięgają 200 dolarów (ok. 716 zł). Takie ruchy zwykle podbijają koszty paliw, transportu i ubezpieczeń morskich, co później przenika do cen towarów oraz usług. Dla Unii Europejskiej, która importuje 90% zużywanej ropy, oznacza to realne ryzyko droższej benzyny i oleju napędowego oraz wzrostu kosztów logistyki.

Mało dobrych wyjść i dużo niewiadomych

Wzrost produkcji ogłoszony przez OPEC+ nie domyka luki po zamknięciu Ormuzu, a rurociągi omijające Zatokę Perską mają ograniczoną przepustowość. Ewentualna operacja wojskowa USA mająca przywrócić żeglugę może podnieść skalę konfrontacji, zamiast ją obniżyć. W samym Iranie śmierć Chameneiego nie przesądza o upadku systemu, a kraj od miesięcy żyje protestami związanymi z kosztami życia i twardą represją, podczas gdy rozmowy o programie nuklearnym zakończyły się bez wyniku.

O autorze