Norma CAFE miała przyspieszyć redukcję emisji, ale według analizy Dataforce tworzy dziś finansowy paradoks dla europejskiej motoryzacji. Volkswagen, Stellantis i Mercedes-Benz są wśród grup z największym naliczonym debetem, a Tesla oraz producenci z Chin gromadzą wielkie kredyty CO2.

Od 2025 roku średni limit emisji dla nowych aut osobowych w Unii Europejskiej wynosi 93,6 g/km CO2. Każdy producent ma jednak własny cel szczegółowy, a przekroczenie oznacza opłatę 95 euro za każdy gram powyżej limitu, pomnożoną przez liczbę sprzedanych samochodów.

Największy absurd? Przegrani finansują konkurentów

Mechanizm nie działa jak zwykła kara za jedną technologiczną wpadkę. Producent może sprzedawać auta niskoemisyjne, inwestować w elektryfikację i nadal mieć problem, jeśli klienci nie kupią wystarczającej liczby elektryków. Właśnie tu pojawia się najostrzejszy konflikt. Dataforce wskazuje, że regulacje przyspieszyły transformację szybciej, niż rynek jest gotów ją wchłonąć.

Efektem są wysokie inwestycje, presja na produkcję, presja na zatrudnienie i wzrost cen aut. Dodatkowo pieniądze nie zostają wyłącznie w europejskim ekosystemie przemysłowym. Analiza pokazuje potencjalny transfer wartości od tradycyjnych producentów do firm, które sprzedają głównie lub wyłącznie auta elektryczne.

Volkswagen ma 2,3 mld euro debetu, Tesla taki sam kredyt

Największy naliczony debet ma Grupa Volkswagen. Dataforce wylicza go na 2,3 mld euro (ok. 9,75 mld zł). To niemal lustrzane odbicie kredytu Tesli, która zgromadziła 2,3 mld euro aktywa przy znacznie mniejszej skali sprzedaży. Różnica polega na strukturze gamy.

Tesla ma zerową emisję, bo sprzedaje samochody elektryczne. Volkswagen sprzedał około 4 mln aut, miał średnio 100,7 g/km CO2 i przekroczył własny cel o nieco ponad 6 g/km. Stellantis znalazł się na drugim miejscu z debetem 1,25 mld euro (ok. 5,3 mld zł). Grupa sprzedała prawie 2,3 mln nowych aut w analizowanym okresie, a jej średnia emisja wyniosła 102,1 g/km przy celu 96,2 g/km.

Mercedes, Nissan i Mazda też pod kreską

Mercedes-Benz według Dataforce zgromadził 939 mln euro potencjalnych sankcji, czyli około 3,98 mld zł. Średnia emisja marki wyniosła 103,7 g/km, a wolumen objęty analizą to 800 tys. samochodów. Nissan ma 726 mln euro debetu, czyli około 3,08 mld zł, przy średniej emisji 121,7 g/km i 275 tys. zarejestrowanych aut.

Mazda z emisją 113,6 g/km i 168 tys. rejestracji ma 322 mln euro potencjalnych kar, czyli około 1,37 mld zł. Po drugiej stronie zestawienia, za Teslą, są już cztery chińskie grupy. BYD zgromadził prawie 1,6 mld euro kredytów, Geely 1,4 mld euro, Leapmotor ponad 500 mln euro przy zaledwie 57 tys. aut, a Xpeng 250 mln euro.

Elektryki generują kredyty, auta spalinowe robią rachunek

Od stycznia 2025 roku do kwietnia 2026 roku w Unii Europejskiej zarejestrowano prawie 15 mln samochodów. Auta elektryczne, których było 2,8 mln, wygenerowały 25,3 mld euro kredytów CO2. Hybrydy plug-in, z wynikiem 1,4 mln sztuk, dołożyły około 8 mld euro kredytów.

Pozostałe napędy są po stronie debetu. Hybrydy wygenerowały prawie 2,7 mld euro zobowiązań, diesle 9,2 mld euro, a auta benzynowe 24 mld euro. Łączny saldo systemu jest ujemne i wynosi prawie 5 mld euro. To pokazuje skalę matematycznego napięcia. 4,2 mln aut elektrycznych i plug-in nie kompensuje 10,5 mln samochodów spalinowych oraz klasycznych hybryd. A to właśnie ta druga grupa wciąż odpowiada za większość realnego rynku.

Polska też jest wysoko na liście dłużników CO2

Dataforce przygotowało również teoretyczne zestawienie krajów, które pokazuje ciężar poszczególnych rynków w bilansie normy. Cała europejska motoryzacja ma obecnie 12,8 mld euro debetów i 9,7 mld euro kredytów, czyli saldo ujemne na poziomie nieco ponad 3 mld euro.

Największym dłużnikiem w tym ujęciu są Włochy. Ich deficyt wynosi 3,8 mld euro, czyli około 16,11 mld zł, przy średniej emisji 111,8 g/km wobec średniego limitu 93,6 g/km. Za Włochami są Niemcy z wynikiem ponad 2,8 mld euro oraz Polska z deficytem 2,25 mld euro (ok. 9,54 mld zł). Dalej znalazły się Hiszpania z 1,6 mld euro i Czechy z 1,08 mld euro.

Północ Europy zbiera kredyty, Francja jest wyjątkiem

Najwięcej kredytów mają rynki północne. Holandia i Norwegia zgromadziły po prawie 1,9 mld euro aktywa. Dania ma 1,3 mld euro, a Szwecja 1,25 mld euro. Najciekawsza jest jednak Francja. To jedyny duży rynek wolumenowy w zestawieniu, który wyszedł na plus. Przy 2,2 mln rejestracji w ciągu 16 miesięcy kraj uzyskał ponad 1,5 mld euro kredytów.

Ostateczny rachunek jeszcze może się zmienić

Wyliczenia Dataforce dotyczą samochodów osobowych i nie obejmują lekkich pojazdów użytkowych. To ważne zastrzeżenie, bo właśnie dostawcze modele są dla wielu producentów szczególnie trudnym elementem norm emisyjnych. Komisja Europejska złagodziła już zasady przez trzyletni okres rozliczeniowy 2025–2027.

W Parlamencie Europejskim pojawiła się także propozycja wydłużenia okresu do pięciu lat. Ostateczne kary będą więc zależeć od wyników całego okresu, lat z nadwyżką, lat z debetem oraz ewentualnego korzystania z poolingu. Na dziś obraz jest jednak jasny. Europejscy producenci płacą za tempo transformacji, którego nie dyktuje już sama technologia, lecz także realna gotowość klientów do kupowania elektryków.

Bruksela naciska gaz, rynek jedzie swoim tempem, a rachunek za różnicę może mieć naprawdę dużo zer.

O autorze