Stany Zjednoczone i Unia Europejska znalazły się na drodze do porozumienia, które może na zawsze zmienić globalny rynek samochodowy. W nowym projekcie umowy handlowej pojawiło się zdanie o wzajemnym uznawaniu standardów motoryzacyjnych, co – jeśli wejdzie w życie – będzie prawdziwym trzęsieniem ziemi dla producentów i konsumentów po obu stronach Atlantyku.

Nowe otwarcie w relacjach handlowych

W sierpniu Komisja Europejska zapowiedziała, że planuje stworzyć wspólne standardy z USA, by ułatwić transatlantycki handel. Choć brzmi to niewinnie, konsekwencje mogą być ogromne. Dotychczas obie strony wyjątkowo skrupulatnie pilnowały własnych przepisów – od rodzaju odbłyśników, przez kształt kierunkowskazów, aż po szczegółowe regulacje dotyczące emisji. Ekspertka ds. prawa międzynarodowego Jennifer Smith-Veluz stwierdziła:

To kierunek, w którym chcielibyśmy zmierzać, ale szczegóły – jak to miałoby działać – będą oczywiście przedmiotem dalszych negocjacji.

Bezpieczeństwo – dwa światy

Współpraca USA i UE miałaby dotyczyć przede wszystkim standardów bezpieczeństwa i emisji. Obecnie różnice są znaczące. Amerykańskie przepisy koncentrują się na ochronie pasażerów wewnątrz pojazdu. Europejskie regulacje większy nacisk kładą na pieszych i rowerzystów. Jak podkreślił Sam Abuelsamid, wiceprezes Telemetry ds. badań rynkowych:

Taka umowa mogłaby pozwolić amerykańskim producentom sprzedawać auta w Europie bez dostosowywania ich do ostrzejszych norm, a europejskim markom eksportować do USA bez wzmocnionych zderzaków, dodatkowych systemów elektronicznych czy specyficznego oświetlenia.

Głos krytyki z Europy

Wielu europejskich ekspertów bije na alarm. Antonio Avenoso, dyrektor wykonawczy Europejskiej Rady Bezpieczeństwa Transportu, nie owijał w bawełnę:

Unia Europejska wywiesiła białą flagę w sprawie bezpieczeństwa drogowego. To nie jest techniczny szczegół – to polityczna decyzja, która stawia wygodę handlu ponad ratowaniem życia.

Według Avenoso, różnice dotyczą m.in. systemów awaryjnego hamowania, ochrony pieszych czy asystentów pasa ruchu. Organizacja Transport & Environment dodała, że gwałtowny wzrost liczby potężnych amerykańskich pickupów na europejskich drogach stanie się realnym zagrożeniem. I ma racje – amerykańskie agencje bezpieczeństwa musiały zmienić standardy testów zderzeniowych zważywszy na coraz większy odsetek SUV-ów na drogach.

Emisje – dwie filozofie

Nie mniej istotne są kwestie emisji. Europa koncentruje się na redukcji dwutlenku węgla, podczas gdy Stany Zjednoczone kładą większy nacisk na ograniczenie tlenków azotu odpowiedzialnych za smog. Oba podejścia są restrykcyjne, ale fundamentalnie odmienne. W tle pozostaje również pytanie, jak do ewentualnych nowych zasad odniesie się Kanada. Tamtejsze władze rozważały już dostosowanie się do standardów japońskich i koreańskich, by ułatwić import.

Handel i polityka w tle

Nie wolno zapominać, że temat regulacji technicznych to tylko element szerszej układanki. Obecnie każdy samochód z Europy sprowadzony do USA obciążony jest dodatkowym cłem w wysokości 27,5%. Były prezydent Donald Trump deklarował, że obniży je do 15%, gdy cała umowa zostanie podpisana. Jednak nawet jeśli harmonizacja przepisów brzmi jak ułatwienie dla przemysłu, nie ma pewności, czy producenci i regulatorzy faktycznie zaakceptują taki ruch. Zwłaszcza że różnice w podejściu do emisji i bezpieczeństwa są coraz większe.

Co dalej?

Na razie wzajemne uznawanie norm to raczej karta przetargowa niż gotowy plan. Negocjacje trwają, a obie strony dopiero badają grunt. Ale jedno jest pewne – jeśli ten zapis faktycznie przełoży się na praktykę, rynek motoryzacyjny czeka epokowa zmiana. W Europie pojawią się amerykańskie modele bez drogich adaptacji, a unijni producenci łatwiej wejdą na rynek USA. Tyle że kosztem, który – jak ostrzegają eksperci – może odbić się na bezpieczeństwie pieszych i kierowców.

O autorze