Syntetyczna benzyna brzmi jak wygodne wyjście z motoryzacyjnego klinczu: niższe emisje, ale bez rezygnacji z silnika spalinowego. Nowy raport IVL Svenska Miljöinstitutet podważa jednak realność takiego scenariusza i wskazuje, że produkcja w dużej skali jest mało prawdopodobna.

Problemem nie jest sama chemia, tylko skala

Biobenzynę i e-benzynę da się produkować, choć na razie nie odbywa się to na szeroką skalę. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy z laboratoryjnej lub niszowej ilości trzeba zrobić masowy produkt dla rynku samochodowego.

Organizacja IVL Svenska Miljöinstitutet (Szwedzki Instytut Badawczy Środowiska) ocenia, że całkowicie syntetyczna benzyna nie ma dziś realistycznej ścieżki rozwoju na dużą skalę. Przeszkodą są jednocześnie koszty, technologia, rynek oraz konkurencja o surowce.

Spalinówki nie dostają prostego koła ratunkowego

Dla producentów samochodów taki wniosek jest niewygodny. Syntetyczna benzyna mogłaby pozwolić ograniczać emisje bez gwałtownego odchodzenia od silników spalinowych, czyli bez rozmontowywania całego przyzwyczajenia rynku.

Według klimatanalityka Tobiasa Gustavssona Bindera można produkować zarówno biobenzynę, jak i e-benzynę, podobnie jak HVO funkcjonuje przy dieslu. Nie oznacza to jednak, że taki rynek powstanie w istotnej skali.

Można produkować zarówno biobenzynę, jak i e-benzynę, które odpowiadałyby HVO dla diesla, ale to nie znaczy, że wydarzy się to na znaczącą skalę. Widzimy duże bariery rynkowe i techniczne dla nowych technologii syntetycznej benzyny.

Popyt na benzynę ma maleć, więc inwestycje stają się ryzykowne

Jednym z najważniejszych argumentów raportu jest spadająca atrakcyjność inwestowania w paliwo dla rynku, który sam ma się kurczyć. Jeśli zapotrzebowanie na benzynę będzie malało, firmy mogą nie chcieć finansować kosztownych technologii produkcji jej syntetycznego odpowiednika.

To tworzy błędne koło. Im mniej pewny jest przyszły popyt, tym trudniej uzasadnić inwestycje, a bez inwestycji odnawialna benzyna pozostaje rozwiązaniem niszowym.

Etanol pomaga szybciej niż e-benzyna, ale ma swoje ograniczenia

Najbardziej praktycznym sposobem ograniczania emisji z istniejących samochodów benzynowych pozostaje domieszka etanolu. Takie rozwiązanie działa już dziś i można je rozwijać szybciej niż całkowicie nowe paliwa syntetyczne lub biopaliwa benzynowe.

Raport wskazuje, że nawet relatywnie małe zwiększenie domieszki może dać zauważalny efekt w skali całego systemu. Problemem są jednak starsze silniki, które mogą gorzej znosić wyższy udział etanolu w paliwie.

Polityka klimatyczna nie załatwi wszystkiego

IVL Svenska Miljöinstitutet ocenia też, że same regulacje i mechanizmy wsparcia prawdopodobnie nie przełamią strukturalnych barier rynku. To ważne, bo syntetyczne paliwa często pojawiają się w debacie jako politycznie wygodna alternatywa dla elektryfikacji. W praktyce raport sprowadza dyskusję na ziemię.

Syntetyczna benzyna może istnieć, ale nie wygląda dziś na masowe paliwo, które przedłuży życie klasycznym samochodom spalinowym w obecnej skali. Silnik spalinowy nadal może mieć przyszłość w wybranych niszach, ale cudownej benzyny z zieloną aureolą raczej nie warto wpisywać do planu ratunkowego.

O autorze