Ursula von der Leyen podczas wystąpienia o stanie Unii Europejskiej w Brukseli wskazała kierunek dla europejskiej motoryzacji: małe, przystępne cenowo samochody elektryczne produkowane w Europie. Zapowiedziała inicjatywę dla przemysłu w sprawie „e-carów” oraz ogłosiła pakiet wsparcia dla ogniw i akumulatorów o wartości 1,8 mld euro, czyli ok. 7,67 mld zł. Podkreśliła przy tym, że Komisja przygotuje przegląd dotyczący zakazu sprzedaży aut spalinowych od 2035 roku.

W swoim wystąpieniu przewodnicząca Komisji Europejskiej odniosła się do dwóch osi sporu: kosztu wejścia w elektromobilność oraz unijnej suwerenności przemysłowej. Zaznaczyła, że motoryzacja pozostaje „filarem” gospodarki i źródłem milionów miejsc pracy, a równolegle Komisja Europejska – w dialogu z branżą – zapewniła większą elastyczność w realizacji celów emisji na 2025 rok. Jednocześnie zapowiedziała, że „przyszłość auta jest elektryczna” i że Europa nie powinna oddawać rynku konkurentom spoza UE.

„E” jak ekologiczna, ekonomiczna i europejska

Von der Leyen rozwinęła, co według KE ma kryć się za literą „E” w „e-caraach”. Chodzi o zestaw cech, które mają odpowiedzieć zarówno na realne potrzeby kierowców, jak i na globalny wzrost popytu na auta na prąd:

• Ekologiczny – „czysty, efektywny i lekki”, aby zmniejszać zużycie energii i koszty eksploatacji.
• Ekonomiczny – „na każdą kieszeń”, tak by miliony Europejczyków mogły pozwolić sobie na jego zakup.
• Europejski – „zbudowany w Europie”, z możliwie krótkimi łańcuchami dostaw i wartością dodaną pozostającą w UE.

Jak powiedziała Ursula von der Leyen:

Miliony Europejczyków chciały kupować europejskie samochody w rozsądnej cenie. Dlatego musimy inwestować w małe i niedrogie pojazdy, by odpowiedzieć zarówno na rynek europejski, jak i na gwałtowny wzrost popytu na świecie.

Komisja Europejska zapowiedziała zatem inicjatywę skierowaną do producentów: wspólny wysiłek w projektowaniu, industrializacji i skalowaniu niewielkich aut elektrycznych, które wypełnią lukę cenową między dzisiejszymi EV a oczekiwaniami klientów. Choć nie padły konkretne modele, zarys jest czytelny: segment mniejszych samochodów ma być kołem zamachowym elektryfikacji masowej, a nie tylko domeną drogich crossoverów i SUV-ów.

„Nie możemy oddać rynku konkurentom” – ostrzeżenie i mobilizacja

Wątek konkurencyjności wrócił w przemówieniu kilkukrotnie. Jak podkreśliła przewodnicząca:

Nie możemy pozostawić rynku w rękach Chin i innych rywali.

W praktyce oznacza to zachętę do szybszego uruchamiania europejskich mocy produkcyjnych – zarówno w motoryzacji, jak i w kluczowych komponentach łańcucha EV. To również polityczny sygnał do rządów państw członkowskich: wspólne zasady, wspólne inwestycje, wspólne standardy. Komisja odwołała się także do niedawno wypracowanej z branżą większej elastyczności w osiąganiu celów emisyjnych na 2025 rok, co miało złagodzić napięcia w okresie przejściowym.

Battery Booster: 1,8 mld euro na przyspieszenie ogniw i akumulatorów

Trzeci filar wystąpienia dotyczył ogniw i akumulatorów – najbardziej kapitało- i materiałochłonnego elementu łańcucha wartości EV. Von der Leyen zapowiedziała utworzenie Battery Boostera o wartości 1,8 mld euro (ok. 7,67 mld zł), którego celem ma być zwiększenie produkcji baterii w Europie. Pakiet został opisany jako wsparcie „kapitałowe” – ukierunkowane na inwestycje w moce i zdolności przemysłowe – oraz jako impuls do budowy krótszych, bardziej odpornych łańcuchów dostaw w UE. Jak podała Komisja:

Baterie były i są kluczowe dla technologii czystych, szczególności dla pojazdów elektrycznych.

W tym kontekście pojawił się też wątek surowców. W opinii przewodniczącej, jeśli Europa miała nadal produkować „technologie jutra”, to przemysł musi mieć możliwość zabezpieczenia materiałów na miejscu, w Europie – tak daleko, jak to możliwe w ramach regulacji i realiów geologicznych. To zapowiedź kontynuacji kursu: skracanie łańcuchów, wzmacnianie wydobycia i przetwarzania w UE, a także dywersyfikowanie importu.

Przegląd zakazu 2035 i „elastyczność 2025” – co to oznacza dla producentów?

W wystąpieniu padła również istotna deklaracja proceduralna: Komisja Europejska przygotowała przegląd zakazu rejestracji nowych aut spalinowych od 2035 roku. To nie sygnał odwrotu, ale formalne potwierdzenie, że polityka klimatyczna przechodzi przez okresową ocenę skutków i wykonalności. W zestawieniu z wcześniejszym przyznaniem większej elastyczności w celach na 2025 rok, komunikat do producentów jest dwutorowy:

• Krótki horyzont: złagodzenie napięć tu i teraz, by utrzymać inwestycje i płynność transformacji.
• Długi horyzont: kurs na elektromobilność pozostanie niezmienny, ale z korektami narzędzi, jeśli wymaga tego sytuacja rynkowa.

Jak podsumowała przewodnicząca:

Przyszłość auta była elektryczna, a Europa musiała w niej uczestniczyć.

Co dalej? „E-car” jako test dojrzałości unijnej transformacji

Propozycja „e-cara” to w istocie test skali i kosztu. Jeśli nieduże, europejskie EV faktycznie miałyby stać się mainstreamem, będą musiały jednocześnie:

• zachować realnie niską cenę zakupu oraz całkowity koszt posiadania,
• mieć wystarczający zasięg i sprawne ładowanie do codziennych potrzeb miejskich i podmiejskich,
• opierać się na europejskich łańcuchach wartości w akumulatorach i elektronice mocy,
• dostarczać masowe wolumeny bez presji na jakość i bezpieczeństwo.

To ambitna układanka, ale też warunek, aby elektryfikacja nie pozostała dobrem luksusowym. Właśnie dlatego Battery Booster i „e-car” w jednej narracji miały sens: przemówienie spinało popyt (tańsze, mniejsze EV) z podażą (więcej baterii z Europy).

O autorze